Cao mây bio

ĐT: 0939095662
(để có trọn bộ sinh
11 CTST)

KIỂM TRA BÀI
CŨ

Chuyển hóa vật chất là
sự chuyển đổi chất này thành chất
khác.
sự chuyển đổi chất phức tạp thành
chất đơn giản.
sự chuyển đổi chất đơn giản thành
chất phức tạp.
sự chuyển đổi chất vô cơ thành
chất hữu cơ.

Cao Mây Bio

Sự chuyển hóa năng lượng là
sự hao phí năng lượng trong quá
trình sống của tế bào.
sự tạo thành năng lượng ATP
cung cấp cho tế bào.
sự biến đổi từ dạng năng lượng
này sang dạng năng lượng khác.
sự tạo thành nhiệt duy trì nhiệt độ
cơ thể.

Cao Mây Bio

Sự chuyển hóa năng lượng xảy ra
trong quá trình quang hợp là
quang năng thành hóa năng.
hóa năng thành quang năng.
hóa năng thành điện năng.
điện năng thành hóa năng.

Cao Mây Bio

KHỞI ĐỘNG

Quan sát hình ảnh và tìm câu tục ngữ liên quan với các hình ảnh trên.

C
Ớ
NƯ
N
Â
PH

1
2
3
4

GI

N
Ầ
C
G
N
Ố

Nhận xét về sự sinh
trưởng và phát triển của
cây trong hai môi trường?

BÀI 02

TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ
KHOÁNG Ở THỰC VẬT

BÀI 02

TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ KHOÁNG Ở THỰC
VẬT
Vai trò của trao đổi nước và khoáng ở thực vật

NỘI
DUNG

Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
Dinh dưỡng nitrogen ở thực vật
Các nhân tố ảnh hưởng đến trao đổi nước và
dinh dưỡng khoáng ở thực vật
Ứng dụng thực tiễn của trao đổi nước và dinh dưỡng
khoáng

I. Vai trò của trao đổi nước và khoáng ở thực vật
1. Vai trò của nước ở thực vật

Tại sao

Điều hoà nhiệt
độ cho cây

Là thành phần
tế bào,
thực cấu
vậttạo
cần
phải
cơ thể

Vai trò của
nước

Tham gia các
phản ứng sinh
hoá, TĐC

hấp thụ nước?

Là dung môi
hoà tan các
chất

I. Vai trò của trao đổi nước và khoáng ở thực vật
2. Vai trò của khoáng ở thực vật

BẢO VỆ
KHU PHỐ

BẢO VỆ KHU PHỐ
1

5

2

3

6

7

4

8

Câu hỏi 1
Có bao nhiêu nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu
đối với sự sinh trưởng của các loài cây?

Đáp án
17

Câu hỏi 2
Nguyên tố dinh dưỡng khoáng thiết yếu là gì?

Đáp án

1. Thiếu nó cây không hoàn thành được chu trình sống.
2. Không thể thay thể bởi bất kì nguyên tố nào khác.
3. Trực tiếp tham gia vào quá trình chuyển hóa vật chất
trong cơ thể.

Câu hỏi 3

Dựa vào hàm lượng trong mô thực vật, người
ta chia các nguyên tố dinh dưỡng khoáng
thiết yếu thành:

Đáp án
Đại lượng và vi lượng

Câu hỏi 4
Thế nào là nguyên tố đại lượng ?
Đáp án
Là nguyên tố chiếm > 100mg/1kg chất khô của
cây.

Câu hỏi 5
Thế nào là nguyên tố vi lượng?
Đáp án
Là nguyên tố chiếm < hoặc = 100mg/1kg chất
khô của cây.

Câu hỏi 6
Kể tên một số nguyên tố đại lượng và vi
lượng?
Đáp án
Đại lượng: C, H, O, N, P, Mg, K…
Vi lượng: B, Cl, Fe, Zn, Mo, I, Cu…

Câu hỏi 7
Cho biết biểu hiện của cây khi thiếu nitrogen

Đáp án
Lá vàng, phát triển kém, còi cọc

Câu hỏi 8
Cho biết biểu hiện của cây khi thừa nitrogen
Đáp án
Lá to, xanh, cây mềm yếu dễ sâu, bệnh

BẢO VỆ KHU PHỐ

Yeah!!!
Cảm ơn các bạn!!!

I. Vai trò của trao đổi nước và khoáng ở thực vật
2. Vai trò của khoáng ở thực vật

- Có khoảng 17 nguyên tố khoáng thiết yếu
- Nếu thiếu các nguyên tố thiết yếu cây không hoàn
thành được chu trình sống
- Nguyên tố đa lượng: tham gia cấu tạo tế bào, cơ thể
- Nguyên tố vi lượng: điều tiết sinh lí, trao đổi chất

I. Vai trò của trao đổi nước và khoáng ở thực vật
2. Vai trò của khoáng ở thực vật

Quan sát hình và cho biết cây có biểu hiện
thiếu nguyên tố khoáng nào? Cho biết vai
trò của nguyên tố khoáng đó?
THẢO
LUẬN
NHÓM
(5')

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật

Hấp thụ
nước ở rễ

Vận chuyển
nước ở
thân

Thoát hơi
nước ở lá

Quan sát hình và mô tả sơ lược quá trình trao đổi nước trong cây.

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
1. Sự hấp nước và khoáng ở rễ cây
• Hấp
thụ
vànhờ
khoáng
quanào?
bề mặt
Cây hấp thụ
nước
và nước
khoáng
cơ quan
biểu bì của cây

Thực vật
dưới nước

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
1. Sự hấp nước và khoáng ở rễ cây

Thực vật
trên cạn

• Hấp thụ nước và khoáng qua bề mặt
biểu bì của rễ (chủ yếu qua tế bào lông
hút)
• Ngoài ra có thể hấp thụ nước và khoáng
qua khí khổng trên bề mặt lá.

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
1. Sự hấp nước và khoáng ở rễ cây
a. Hấp thụ nước
Cơ chế thụ động (cơ chế thẩm thấu)

NƯỚC

Tế bào lông hút

Đất
Môi trường
nhược trương
(Thế nước cao)

Nguyên nhân:
- Rễ hấp thụ ion khoáng
hoặc tích luỹ từ TĐC
- Lá thoát hơi nước

Môi trường
ưu trương
(Thế nước thấp)

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
1. Sự hấp nước và khoáng ở rễ cây
b. Hấp thụ ion khoáng:
Cơ chế thụ động (khuếch tán)

ION KHOÁNG

Đất

Tế bào lông hút

Nồng độ ion
cao

Nồng độ ion
thấp

(Môi trường ưu
trương)

(Môi trường nhược
trương)

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
1. Sự hấp nước và khoáng ở rễ cây
b. Hấp thụ ion khoáng
Cơ chế chủ động

ION KHOÁNG

Tế bào lông hút

Đất
Nồng độ ion
thấp
(Môi trường nhược
trương)

Điều kiện:
- Nhờ chất vận chuyển
- Cần năng lượng

Nồng độ ion
cao
(Môi trường ưu
trương)

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
1. Sự hấp nước và khoáng ở rễ cây
Chất vận
chuyển
Hấp thụ
nước

Hấp thụ
ion
khoáng

Nước

Cơ chế

Nguyên lí

Thụ động: từ nơi có Thuận chiều
thế nước cao đến
gradient
nơi có thế nước
nồng độ
thấp
HOÀN

THÀNH
Thụ động: từ nơi có Thuận
chiều
nồng độ ion cao đến gradient
PHIẾU
nơi có nồng độ ion nồng độ
HỌC
thấp
Ion
khoáng

TẬP
Ngược chiều
(5')
gradient

Chủ động: từ nơi có
nồng độ ion thấp
đến nơi có nồng độ nồng độ
ion cao. Cần năng
lượng ATP

Đối tượng
Nước

Chất khoáng
bất kì

Chất khoáng
cần thiết cho
cây

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
1. Sự hấp nước và khoáng ở rễ cây
c. Vận chuyển nước và khoáng từ đất vào mạch gỗ của rễ

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
1. Sự hấp nước và khoáng ở rễ cây
c. Vận chuyển nước và khoáng từ đất vào mạch gỗ của rễ
* Con đường gian bào
TB
lông
hút

Không
gian
giữa
các TB

Bị chặn
bởi đai
Caspari

Xuyên
qua TBC
của nội
bì

Mạch
gỗ ở
trung
trụ

* Con đường tế bào chất
TBC tế bào
lông hút

TBC tế bào
vỏ

Xuyên qua
TBC của
nội bì

Mạch gỗ ở
trung trụ

Câu 1: Rễ cây trên cạn hấp thụ nước và
ion khoáng chủ yếu qua:

A

•miền sinh trưởng.

B

•miền chóp rễ

C

•miền lông hút.

D

•miền trưởng thành.

Câu 2: Khi nói về cơ chế hấp thụ khoáng
ở thực vật, phát biểu nào sau đây sai?

A
B
C
D

•Tất cả các loại ion khoáng đều được hấp thụ vào
rễ theo cơ chế thụ động.
•Cây chỉ hấp thụ khoáng ở dạng ion và quá trình
hấp thụ khoáng luôn đi kèm hấp thụ nước.
•Sự hấp thụ các ion khoáng theo cơ chế thụ động
không tiêu tốn năng lượng ATP.
•Quá trình hô hấp của tế bào rễ có liên quan đến
khả năng hút khoáng của tế bào lông hút.

Câu 3: Nước và ion khoáng vào rễ bằng
mấy con đường?
A
B
C
D

•1
•2
•3
•4

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
2. Sự vận chuyển các chất trong cây

“Tại sao trong tự nhiên nước chảy từ trên cao xuống
mà trong cây nước đi ngược từ dưới đi lên?”

 Quan sát hình ảnh động và cho biết trong cây có những dòng vận
chuyển nào? Chỉ ra chiều vận chuyển của các dòng mạch đó?

Chất hữu cơ

- Dòng đi xuống
(dòng mạch rây)

- Dòng đi lên
(dòng mạch gỗ)
Nước và ion khoáng

II. Quá trình trao đổi nước và khoáng ở thực vật
2. Sự vận chuyển các chất trong cây
Mạch gỗ

Mạch rây

Cấu tạo

Cấu tạo từ các tế bào chết gồm
quản bào và mạch ống

Chất được vận
chuyển

Nước, các chất khoáng hoà tan Chất hữu cơ tổng hợp từ lá,
và một số chất hữu cơ tổng
hormone, vitamin và các ion
HOÀN
hợp từ rễ
khoáng cung cấp cho cây

Động lực

Chiều vận
chuyển

Cấu tạo từ tế bào sống gồm
ống rây và tế bào kèm

- Lực đẩy của rễ (do áp suấtTHÀNH
rễ) Do sự chệnh lệch gradient
- Lực kéo của lá (do thoát hơi
nồng độ của các chất vận
PHIẾU
nước)
chuyển
- Lực liên kết giữa nước với
HỌC
nước và nước với thành mạch
Từ rễ lên lá

TẬP- Từ cơ quan nguồn đến cơ
chứa
(5')quan
- Từ cơ quan dự trữ đến cơ
quan sử dụng

Cấu tạo mạch gỗ và mạch rây

ĐỘNG LỰC CỦA DÒNG MẠCH GỖ

ÁP SUẤT RỄ (LỰC ĐẨY CỦA RỄ)

THOÁT HƠI NƯỚC (LỰC KÉO CỦA LÁ)

Do lực liên kết giữa các phân tử nước…

ĐỘNG LỰC CỦA DÒNG MẠCH RÂY

Mạch gỗ được cấu tạo từ:

A. các tế bào sống gồm
quản bào và mạch ống

HẾT
BẮT
ĐẦU
GIỜ

B. các tế bào chết gồm
quản bào và tế bào kèm

1

C. các tế bào sống gồm
quản bào và ống rây

D. các tế bào chết gồm
quản bào và mạch ống

Cấu tạo của mạch rây là:

A. Các tế bào sống gồm
mạch ống và tế bào kèm

HẾT
BẮT
ĐẦU
GIỜ

B. Các tế bào sống gồm
mạch ống và ống rây

2

C. Các tế bào sống gồm ống
rây và tế bào kèm

D. Các tế bào sống gồm
quản bào và tế bào kèm

Đâu là động lực chủ yếu của dòng mạch gỗ?

A. Biến đổi trạng thái của
nước khi ở điều kiện môi
trường khác nhau
C. Sự chênh lệch về áp suất
thẩm thấu giữ cơ quan nguồn
và cơ quan chứa

HẾT
BẮT
ĐẦU
GIỜ

B. Thoát hơi nước ở lá

3

D. Lực liên kết của các phân
tử nước

Động lực của dòng mạch rây là:

A. lực hút nước ở rễ

HẾT
BẮT
ĐẦU
GIỜ

4

C. Sự chênh lệch về áp suất
thẩm thấu giữ cơ quan
nguồn và cơ quan đích

B. biến đổi trạng thái của
nước khi ở điều kiện môi
trường khác nhau
D. Thoát hơi nước ở lá

1. Chứng minh cấu tạo của dòng
mạch gỗ thích nghi với chức năng
vận chuyển nước từ rễ lên lá?
2. Nếu một ống mạch gỗ bị tắc,
dòng mạch gỗ có vận chuyển được
nước và muối khoáng lên trên
được không?
Cây Hyperion ( 115,6m)- Mỹ

(2006)

Tại sao khi ta bóc vỏ quanh cành cây hay thân cây thì sau
một thời gian phía trên chỗ bị bó phình to ra?