Thứ sáu ngày 8 tháng 9 năm 2023
Tập làm văn
Luyện tập tả cảnh

Khởi động:

Nêu cấu tạo của bài văn tả cảnh? Nêu nội dung
của từng phần?
Bài văn tả cảnh thường có ba phần
Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh sẽ tả
Thân bài: Tả từng phần của cảnh hoặc sự thay
đổi của cảnh theo thời gian.
Kết bài: Cảm nghĩ của em về cảnh vật đó.

Tập làm văn
Luyện tập tả cảnh
1. Đọc bài văn dưới đây và nêu nhận xét:
a) Tác giả tả những sự vật gì trong buổi sớm mùa
thu?
b) Tác giả quan sát sự vật bằng những giác quan nào?
c)Tìm một chi tiết thể hiện sự quan sát tinh tế của tác

Buổi sớm trên cánh đồng
Từ làng, Thủy đi tắt qua đồng để ra bến tàu điện. Sớm đầu
thu mát lạnh. Giữa những đám mây xám đục, vòm trời hiện
hiện
ra
như
ra những
như những
khoảng
khoảng
vực xanh
vực xanh
vòi vọi.
vòiMột
vọi. vài
Mộtgiọt
vài mưa
giọt
mưa loáng
loáng
thoáng
thoáng
rơi trên
rơi chiếc
trên chiếc
khănkhăn
quàngquàng
đỏ vàđỏ
mái
vàtóc
máixõa
tóc
xõa ngang
ngang
vai của
vai Thủy;
của Thủy;
những
những
sợi cỏ
sợiđẫm
cỏ đẫm
nướcnước
lùa vào
lùa vào
dép
dép Thủy
Thủy
làm làm
bàn bàn
chânchân
nhỏ nhỏ
bé của
bé em
củaướt
em lạnh.
ướt lạnh.
Người
Người
trong
tronggánh
làng
làng lên
gánh
phố
lênnhững
phố những
gánh rau
gánh
thơm,
rau thơm,
nhữngnhững
bẹ cải bẹ
sớm
cảinhững
và
sớm vàbó
những
hoa huệ
bó hoa
trắng
huệ
muốt.
trắng
Bầy
muốt.
sáo Bầy
cánhsáo
đencánh
mỏ đen
mỏ vàng
vàng
chấpchấp
chớichới
liệngliệng
trêntrên
cánhcánh
đồng
đồng
lúa lúa
mùamùa
thu thu
đang
đang
kết
kết đòng.
đòng.
MặtMặt
trờitrời
đã mọc
đã mọc
trêntrên
những
những
ngon
ngon
cây cây
xanh
xanh
tươitươi
của
của thành
thành
phố.phố

Tả cánh đồng buổi sớm.

Những
sự vật
trong
buổi
sớm
mùa
thu

Đám mây.
Vòm trời.
Những giọt mưa.
Những sợi cỏ.
Những gánh rau, những bó
hoa huệ của người bán hàng.
Bầy sáo liệng trên cánh đồng
mặt trời mọc.

Lúa kết đòng

Hoa Huệ

b. Tác giả quan sát bằng những giác quan nào?

Quan
sát
bằng
những
giác
quan

Bằng
xúc
giác

Bằng
thị giác

(cảm giác của làn da)
Thấy sớm đầu thu mát lạnh.
Một vài giọt mưa loáng
thoáng rơi trên khăn và tóc,
những sợi cỏ đẫm nước làm
ướt lạnh bàn chân.
(mắt) Thấy đám mây xám
đục.
Vòm trời xanh vòi vọi.
Vài giợt mưa …..

c, Tìm một chi tiết thể hiện sự quan sát tinh
tinh tế
tế
của tác giả
Rất nhạy cảm, tế nhị, có
khả năng đi sâu vào những
chi tiết rất nhỏ, rất sâu sắc.

Rất nhạy cảm, tế nhị, có khả
năng đi sâu vào những chi tiết
rất nhỏ, rất sâu sắc.
Giữa những đám mây xám đục, vòm trời hiện ra như
những khoảng vực xanh vòi vọi; một vài giọt mưa
loáng thóang rơi,….

-Giữa những đám mây xám đục, vòm trời hiện ra như những
khoảng vực xanh vòi vọi.
-Một vài giọt mưa loáng thoáng rơi trên chiếc khăn quàng đỏ
và mái tóc xoã ngang vai của Thuỷ;
-Những sợi cỏ đẫm nước lùa vào dép Thuỷ làm bàn chân nhỏ
bé của em ướt lạnh.
-Bầy sáo cánh đen mỏ vàng chấp chới liệng trên cánh đồng lúa
mùa thu đang kết đòng.

Bài 2. Lập dàn ý bài văn tả cảnh một buổi
sáng (hoặc trưa, chiều) trong vườn cây (hay
trong công viên, trên đường phố, trên cánh
đồng, nương rẫy).

Gợi ý
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

a) Mở bài: Giới thiệu công viên mà em muốn miêu tả: (Mỗi sáng thức dậy em thường ra công viên....)
Công viên đó tên là gì? Nằm ở đâu? Có rộng lớn không?
Buổi sáng, em ra công viên để làm gì? Em có thường xuyên ra công viên vào buổi sáng không?
b) Thân bài:
- Tả cảnh công viên vào buổi sáng (các sự vật có trong công viên):
Thời tiết buổi sáng ở công viên như thế nào? (mát mẻ, nóng bức, có mưa, gió to, lạnh buốt…)
Bầu trời có đặc điểm gì? (nhiều mây, trong xanh, âm u…)
Cây cối trong công viên như thế nào? (tươi xanh, được chăm sóc tốt, tán lá xum xuê, nở hoa rực rỡ…)
Hồ nước trong công viên có đặc điểm gì? (mặt hồ phẳng lặng, thỉnh thoảng gợn sóng lăn tăn…)
Hàng ghế đá, bập bênh… trong công viên như thế nào? (ướt đẫm hơi sương, ẩm ướt…)
Con đường trong công viên có đặc điểm gì? (đoạn đường dưới bóng cây còn ẩm ướt, đoạn đường ở giữa
không gian thì đã khô ráo…)
- Tả hoạt động ở công viên vào buổi sáng:
Mọi người ra công viên vào buổi sáng để làm gì? (tập thể dục, chạy bộ, nhảy dây, đánh cờ, đi bộ…)
Các cô chú công nhân môi trường làm gì? (quét lá khô, tưới nước cho cây cối, cho chim bồ câu ăn…)
Âm thanh của mọi người ở công viên như thế nào?
Em đã làm gì vào buổi sáng ở công viên? Tâm trạng của em như thế nào?
c) Kết bài: Nêu tình cảm, cảm xúc của em dành cho cảnh công viên mà em vừa miêu tả

GHI NHỚ:
Bài văn tả cảnh thường có ba phần
1.Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh sẽ tả
2.Thân bài: Tả từng phần của cảnh hoặc sự
thay đổi của cảnh theo thời gian.
3.Kết bài: Cảm nghĩ của em về cảnh vật đó.

Tìm các sự vật của cảnh

Quan sát

Phát hiện ra các đặc điểm của sự vật
Quan sát bằng nhiều giác quan

vườn cây

dinh thi bich thuy

Công viên nước

Đường phố

Nương rẫy

dinh thi bich thuy

Cánh đồng

1. Mở bài:
+Em tả cảnh gì? ở đâu? Vào thời gian nào?
2. Thân bài:
Tả cụ thể đặc điểm của cảnh theo trình tự quan sát.
Chú ý:
- Quan sát kỹ các sự vật, tìm ra các sự vật của cảnh .
- Nêu đặc điểm của chúng.
- Quan sát bằng nhiều giác quan.
- Sắp xếp các ý theo một trình tự nhất định.
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về cảnh em đã tả.

Gợi ý:

- Mở bài:
Em tả cảnh gì ở đâu? vào thời gian nào? lí do em
chọn cảnh vật để miêu tả là gì?
- Thân bài: Tả nét nổi bật của cảnh vật
+ Tả theo thời gian
+ Tả theo trình tự từng bộ phận
- Kết bài: Cảm nghĩ của em về cảnh vật đó.

Gợi ý lập dàn ý tả cảnh đường phố vào buổi sáng (theo trình tự
thời gian):
1. Mở bài: Giới thiệu cảnh buổi sáng trên đường khoảng từ 5 giờ 30
đến 7giờ (giới thiệu thời gian, hoàn cảnh, sự việc thấy được)
2. Thân bài:
* Khoảng nửa tiếng sau:
* Lúc mới rạng sáng:
- Không khí…
- Không khí…
- Màu trời…
-Màu trời…
- Mây  ông mặt trời
-Mây  ông mặt trời - ánh nắng…
- Cây cối…
-Cây cối…
- Đèn đường…
-Xe cộ…
- Sinh hoạt của mọi người… -Sinh hoạt của mọi người…
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về cảnh đã tả

Cánh đồng

Một số sự vật trên cánh đồng
Sự vật

Đặc điểm của sự vật

Bầu trời

cao vút, trong xanh,..

Mặt trời

nhô cao, tỏa nắng,..

Gió

thoang thoảng

Bác nông dân

chịu khó, cần cù,..

Đàn cò

trắng phau bay rập rờn, chấp chới,..

Con trâu

gặm cỏ, kéo lúa về làng,...

Đồng lúa

xanh mượt, vàng óng,…

dinh thi bich thuy

Công viên Bãi Trước

Công viên Bãi Trước

Một số sự vật ở công viên
Sự vật

Đặc điểm của sự vật

Bầu trời

cao vút, trong xanh,..

Mặt trời

đang dần nhô lên, tỏa nắng,..

Gió

thổi nhè nhẹ, thoang thoảng, hơi lạnh,...

Những chú chim tinh nghịch, nhảy nhót, hót véo von...
Cây cối

vươn cao đón nắng, đọng sương đêm....

Con người
...........

cụ già, thanh niên, người bán hàng rong,
em và các bạn,....

1. Mở bài: Công viên Bãi Trước vào buổi sáng thật trong lành và mát
mẻ.
2. Thân bài:(Tả từng bộ phận của cảnh)
-Bầu trời: (cao vút trong xanh như một chiếc màn khổng lồ, …..)
-Ông mặt trời: (tươi cười rạng rỡ thả vài tia nắng tinh nghịch chạy đuổi
nhau trên bãi cỏ xanh quanh hồ…...), gió:........
-Những chú chim ......…., cây cối..........
-Con người: (phía trước hồ các cụ già …....các anh thanh niên .......…,
đoàn người chạy bộ….....
-Em cùng các bạn chơi nhảy dây, xích đu, cầu trượt…
-Nắng lên cao cũng là lúc mọi người ra về…
3. Kết bài: Đi công viên vào buổi sáng thật tuyệt vời.

Củng cố:
Bài văn tả cảnh thường có ba phần
 Mở bài: Giới thiệu bao quát về cảnh sẽ tả
 Thân bài: Tả từng phần của cảnh hoặc sự thay
đổi của cảnh theo thời gian.
 Kết bài: Cảm nghĩ của em về cảnh vật đó.

1. Mở bài: Giới thiệu cảnh buổi sáng mờ sương của cánh đồng
2. Thân bài:
a. Tả cảnh bao quát.:
- Cánh đồng lúa trải rộng dưới làn sương trắng mờ như một tấm
thảm nhung xanh mướt khoác một màn voan trắng đục.
b. Tả cảnh chi tiết:
- Bầu trời nhuộm hồng ở phương đông với ông mặt trời toét miệng
cười chiếu những ánh nắng ban mai vén màn voan sương sớm.
- Gió sớm se lạnh thổi nhẹ nhẹ làm cánh đồng lúa nhấp nhô như sóng
lượn. Sương tan, để lại trên lá lúa những giọt sương to như hạt ngọc
sáng lấp lánh dưới mai hồng. Con đường làng chia đôi cánh đồng,
trải rộng tít tắp, nối các xã, đang đón các bạn nhỏ đến trường.

- Xa xa, một bác nông dân đang vác cuốc thăm ruộng lúa. Trông từ xa,
bác bé như con chim trên đồng lúa xanh mượt. Ở đầu con mương gần
cánh đồng, các chị phụ nữ giặt chiếu, chuyện trò râm ran. Nắng lên cao
chút nữa, thấy rõ đàn chim chào mào hót ríu ran trên cây cổ thụ đầu
làng. Buổi sáng ở đồng quê thật thanh bình, thoáng đãng và sảng khoái.
- Em đi học trên con đường làng, khăn quàng đỏ rực rỡ trên vai nhắc nhở
em phải chăm học để đi đến con đường tương lai đang rộng mở.
3. Kết bài:
Nêu cảm xúc của em trước quang cảnh buổi sáng trên cánh đồng quê
em; yêu quê, yêu đất nước giàu và đẹp với cảnh ruộng đồng trù phú, yên
lành, giản dị.