Tiết 24:
SỰ PHÁT TRIỂN
CỦA TỪ VỰNG
(TT)

Sự liên kết các từ mới:
- điện thoại di động
- kinh tế tri thức
- đặc khu kinh tế
- sở hữu trí tuệ

(Mô hình X + tặc):
- Lâm tặc
- Hải tặc
- Không tặc
- Đạo tặc
- Thuỷ tặc
- Tin tặc…
 tạo từ mới  vốn từ tăng lên.
 * Ghi nhớ/ 73.

II. MƯỢN TỪ NGỮ CỦA TIẾNG NƯỚC
NGOÀI
 BT1/ 73. Tìm từ Hán Việt:
a. Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước , áo quần như nêm.
(Nguyễn Du , Truyện Kiều)

Thanh minh trong tiết tháng ba,
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước , áo quần như nêm.
(Nguyễn Du , Truyện Kiều)

b.

Kẻ bạc mệnh này duyên phận hẩm hiu,
chồng con rẫy bỏ, điều đâu bay buộc, tiếng
chịu nhuốc nhơ, thần sông có linh, xin ngài
chứng giám. Thiếp nếu đoan trang giữ tiết,
trinh bạch gìn lòng, vào nước xin làm ngọc
Mị Nương, xuống đất xin làm cỏ Ngu mĩ.
Nhược bằng lòng chim dạ cá, lừa chồng dối
con, dưới xin làm mồi cho cá tôm,trên xin
làm cơm cho diều quạ, và xin chịu khắp mọi
người phỉ nhổ.
(Nguyễn Dữ , Chuyện người con gái Nam Xương)

b.

Kẻ bạc mệnh này duyên phận hẩm hiu,
chồng con rẫy bỏ, điều đâu bay buộc, tiếng
chịu nhuốc nhơ, thần sông có linh, xin ngài
chứng giám. Thiếp nếu đoan trang giữ tiết,
trinh bạch gìn lòng, vào nước xin làm ngọc
Mị Nương, xuống đất xin làm cỏ Ngu mĩ.
Nhược bằng lòng chim dạ cá, lừa chồng dối
con, dưới xin làm mồi cho cá tôm,trên xin
làm cơm cho diều quạ, và xin chịu khắp mọi
người phỉ nhổ.
(Nguyễn Dữ , Chuyện người con gái Nam Xương)

II. MƯỢN TỪ NGỮ CỦA TIẾNG
NƯỚC NGOÀI
 BT1/ 73. Tìm từ Hán Việt:
a. thanh minh, tiết, lễ, tảo mộ, hội, đạp
thanh, yến anh, bộ hành, xuân, tài tử, giai
nhân.
b. bạc mệnh, duyên phận, thần, linh, chứng
dám, thiếp, đoan trang, tiết, trinh bạch,
ngọc.
 mượn từ tiếng Hán( TQ)

BT2/73. Từ chỉ khái niệm:
a. Bệnh mất khả năng miễn dịch, gây tử
vong: AIDS.
 mượn tiếng châu Âu.
b. Nghiên cứu một cách có hệ thống…
khách hàng: (Marketing) – tiếp thị
 Mượn tiếng châu Âu.
 
* Ghi nhớ/74.

III. LUYỆN TẬP
BT1/74 …Mô hình X +….:
- X + trường: chiến trường, công
trường, phi trường….
- X + hoá: Ô xi hoá, lão hoá, trẻ hóa…
- X + điện tử: thư điện tử, thương mại
điện tử, giáo dục điện tử…

BT2/ 74. Tìm một số từ mới:
- bàn tay vàng
- cầu truyền hình
- cơm bụi
- công nghệ cao
- công viên nước
- đường vành đai
- thương hiệu

BT3/74. Nguồn gốc các từ
mượn
- Hán: mãng xà, biên phòng,
tham ô, tô thuế, phê bình, phê
phán, ca sĩ, nô lệ…
- Châu Âu: xà phòng, ôtô, radi-ô, ôxi, cà phê, ca nô…

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP:
- Dựa vào Từ điển Từ mới tiếng Việt để
tìm hiểu một số từ mới trong tiếng Việt.
- Nắm vững các cách phát triển từ vựng.
- Hoàn thành các bài tập trong sách giáo
khoa.
- Đọc và soạn Hoàng Lê nhất thống chí