CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN
VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

Hình ảnh sau gợi cho
em suy nghĩ đến nhân
vật nào nổi tiếng trong
thơ ca trung đại?

Tiết 26, 27:

TRUYỆN KIỀU CỦA
NGUYỄN DU

NỘI DUNG BÀI HỌC

I. Nguyễn Du

II. Tác phẩm
Truyện Kiều

I. Nguyễn Du

Theo dõi SGK và trả lời:
? Nguyễn Du sống vào khoảng thời gian nào?
? Em biết những gì về bối cảnh lịch sử nước ta thời kì đó?

1. Tên tuổi

? Nêu những nét chính về tác giả Nguyễn Du?
? Hoàn cảnh xã hội tác động như thế nào đến con người và sự
nghiệp văn học của Nguyễn Du?
? Em có nhận xét gì về sự nghiệp sáng tác văn học của Ông?

Quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh
Hà Tĩnh
Ông sinh ra và lớn lên ở kinh thành Thăng
Long.
Nguyễn Du từ nhỏ có cuộc sống sung sướng,
thông minh, giỏi văn chương.
 Nguyễn Du là một thiên tài văn học, một
nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn, là đại thi hào
dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, người
đặt nền móng cho ngôn ngữ văn học dân
tộc

2. Gia đình
Gia đình: đại quý
tộc

Cha là Nguyễn Nghiễm
làm tể tướng 15 năm, giỏi văn
chương

Anh trai ( cùng cha khác mẹ) làm
quan thượng thư dưới triều Lê Trịnh,
giỏi thơ phú

Mẹ là Trần Thị Tần, người
đẹp nổi tiếng vùng Kinh
Bắc

Nguyễn Du

 Có điều kiện học hành, thừa hưởng truyền thống gia đình,
thuận lợi cho sự nghiệp sáng tác.

3. Bản thân và thời đại
* Thời ấu thơ và thanh niên
• 9 tuổi mồ côi cha, 12 tuổi mồ côi mẹ, sống và học tập ở Thăng Long, học giỏi,
đỗ tam trường thi Hương (1783)
* Từ 1786-1796. Sống cuộc đời “gió bụi” trên đất Bắc.
• Tâm trạng khá phức tạp: phù Lê, chống Tây Sơn, đi theo Nguyễn Ánh, việc bại
lộ, bị bắt giam 3 tháng, rồi thả.
* Từ 1796 – 1802. Sống tại quê nhà.
* Từ 1802 – 1820. Làm quan dưới triều Nguyễn
• Thái độ: không tha thiết với nghiệp quan trường
• 1813 – 1814: Được cử đi xứ Trung Quốc lần thứ nhất
• 1820 Được cử đi xứ Trưng Quốc lần thứ hai – bị ốm, mất tại Huế
→ Nguyễn Du có điều kiện nếm trải và gần gũi, gắn bó với đời sống nhân
dân, rất có ích cho sáng tác văn học.

3. Bản thân và thời đại
Tóm lại: Cuộc đời chìm nổi gian truân, tiếp
xúc bao cảnh đời bi thảm. Cuộc đời từng trải,
vốn sống phong phú, năng khiếu văn chương
bẩm sinh cùng với trái tim yêu thương con người
vô hạn và cuộc sống đã kết tinh ở Nguyễn Du,
một thiên tài kiệt xuất, một nhà nhân đạo chủ
nghĩa lớn. Là đại thi hào dân tộc Việt Nam, một
danh nhân văn hóa thế giới, có đóng góp to lớn
với sự phát triển văn học Việt Nam.

5. Sự nghiệp
a. Tác phẩm chữ Hán: Gồm 3 tập, 243 bài.
- Thanh Hiên thi tập (78 bài)
- Bắc hành tạp lục (125 bài)
- Nam trung tạp ngâm (40 bài)

5. Sự nghiệp

b. Chữ Nôm:
- Xuất sắc nhất là “Đoạn trường Tân Thanh”
thường gọi là Truyện Kiều.
- Văn chiêu hồn.
- Văn tế sống hai cô gái Trường Lưu.

II. Tác phẩm Truyện Kiều
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
? Xuất xứ của Truyện Kiều?
? Sáng tác truyện Kiều, Nguyễn Du dựa vào
cốt truyện nào? Từ đâu ?
? Nguyễn Du có sáng tạo như thế nào trong
Truyện Kiều?
? Tác phẩm Truyện Kiều được chia làm mấy
phần? Nội dung chính từng phần ?
? Hãy tóm tắt từng phần?

II. Tác phẩm Truyện Kiều

1. Nguồn gốc, xuất xứ:
•

Ra đời đầu XIX (1805-1809)

•

Dựa trên tiểu thuyết “Kim Vân Kiều truyện” của
Thanh Tâm Tài Nhân (TQ)

•

Nguyễn Du có những sáng tạo tài tình, thay đổi
bổ sung nhiều yếu tố cho phù hợp hoàn cảnh,
tâm hồn người Việt Nam.

2. Tên gọi, thể loại, đề tài:

• Lúc đầu có tên “Đoạn trường tân thanh”
sau đổi thành “Truyện Kiều”.
• Truyện thơ Nôm: tự sự bằng thơ lục bát,
gồm 3254 câu, chia 3 phần.
• Tác phẩm viết về cuộc đời nàng Kiều,
thông qua đó tố cáo xã hội phong kiến…ca
ngợi và bênh vực con người…

3. Tóm tắt cốt truyện

Phần I
(gặp gỡ và đính ước)

Phần II
(gia biến và lưu lạc)

Phần III
(đoàn tụ)

3. Tóm tắt cốt truyện

Phần một : Gặp gỡ và đính ước ( Câu 1 – 568 )
Thúy Kiều là một thiếu nữ tài sắc vẹn toàn, con gái lớn của một gia đình
họ Vương lương thiện. Trong Tết thanh minh, Kiều cùng hai em là Thúy
Vân và Vương Quan đi du xuân. Kiều gặp Kim Trọng, cả hai đã chớm nở
tình ý ban đầu. Kim Trọng đến ở trọ cạnh nhà Kiều và tìm cơ hội gặp nhau.
Cả hai đã chủ động, tự do đính ước với nhau.

Êm đềm chướng rủ màn che
Tường đông ong bướm đi về mặc ai

Cảnh ngày xuân

3. Tóm tắt cốt truyện
Phần hai : Gia biến và lưu lạc ( 569- 2738)
Trong khi Kim Trọng về quê thọ tang chú thì gia đình Kiều bị mắc oan, Kiều trao duyên lại
cho Thúy Vân, còn mình thì bán mình chuộc cha. Nàng bị bọn Mã Giám Sinh, Tú Bà, Sở
Khanh lừa gạt làm gái lầu xanh. Sau đó, nàng được Thúc Sinh chuộc thân cưới về làm thiếp
nhưng bị vợ lớn của Thúc Sinh là Hoạn Thư ghen tuông, đày đọa phải trốn vào chùa.

Sư Giác Duyên vô tình gửi nàng cho Bạc Bà, nàng lại rơi vào lầu xanh lần thứ hai. Tại
đây, Kiều gặp người anh hùng Từ Hải, đã lấy nàng và giúp nàng báo ân báo oán. Do mắc
mưu của Hồ Tôn Hiến, Từ Hải bị giết, Kiều bị ép gả cho viên thổ quan. Đau đớn và tủi
nhục, Kiều trầm mình ở sông Tiền Đường và được sư Giác Duyên cứu về ở trong chùa.

3. Tóm tắt cốt truyện

Phần ba : Đoàn tụ ( Câu 2739 – 3254 )
Sau khi chịu tang chú xong, Kim Trọng trở lại tìm Kiều và hay tin mọi
việc. Chàng vô cùng đau đớn và quyết tâm đi tìm Kiều. Nhờ gặp sư Giác
Duyên, gia đình Kiều được đoàn tụ. Chiều ý mọi người, Kiều nối lại duyên
với Kim Trọng nhưng cả hai chỉ xem nhau là bạn.

4. Giá trị nội dung và nghệ thuật :

• Giá trị hiện thực:
- Truyện Kiều là bức tranh hiện
thực về một xã hội phong kiến bất
công, tàn bạo.
- Số phận bất hạnh của người
phụ nữ đức hạnh, tài hoa trong xã
hội phong kiến.

* Giá trị nhân đạo :
- Niềm thương cảm sâu sắc trước
những đau khổ của con người.
- Sự tố cáo, lên án các thế lực tàn
bạo.
- Trân trọng, đề cao tài năng, nhân
phẩm và những khát vọng của con
người .

* Nghệ thuật

Ngôn ngữ và thể thơ lục bát đạt đến đỉnh
cao rực rỡ.
Nghệ thuật tự sự có bước phát triển vượt
bậc.

Tả người, tả cảnh, tả tình đặc sắc, tinh tế.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Về học tóm tắt truyện, học kĩ phần giá trị nghệ thuật, nội
dung tác phẩm.
- Chuẩn bị bài : Chị em Thuý Kiều :
+ Đọc diễn cảm, tìm hiểu vị trí, đại ý đoạn trích
+ Tìm bố cục, nội dung , nghệ thuật của văn bản. Trả lời câu
hỏi theo hệ thống câu hỏi sgk.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
LẮNG NGHE BÀI GIẢNG