PHOØNG GIAÙO DUÏC HUYEÄN ÑOÀNG XUAÂN
Tröôøng tieåu hoïc Xuaân Laõnh 1

TẬP LÀM VĂM

LUYỆN TẬP TẢ NGƯỜI
GV : Đặng Ngọc Hùng
Daïy Tröôøng TH Xuaân Laõnh 1
Ñoàng Xuaân – Phuù Yeân.

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm

2023
Tập làm văn:

KHỞI ĐỘNG

Em hãy nêu cấu tạo của bài văn tả người.
CẤU TẠO CỦA BÀI VĂN TẢ NGƯỜI
Bài văn tả người thường có ba phần:
1.Mở bài: Giới thiệu người định tả.
2.Thân bài:
a)Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn
mặc, khuôn mặt, mái tóc, cặp mắt, hàm răng,…)
b)Tả tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách
cư xử với người khác,…).
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả.

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
Luyện tập tả người
2023
Tập làm(Quan
văn:sát và chọn lọc chi tiết)

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
Luyện tập tả người
2023
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)
Tập làm văn:

1) Đọc bài văn sau và ghi lại những đặc điểm ngoại
hình của người bà (mái tóc, đôi mắt, khuôn mặt,...)
Bà tôi
Bà tôi ngồi cạnh tôi, chải đầu. Tóc bà đen và dày kì lạ, phủ
kín cả hai vai, xõa xuống ngực, xuống đầu gối. Một tay khẽ
nâng mớ tóc lên và ướm trên tay, bà đưa một cách khó khăn
chiếc lược thưa bằng gỗ vào mớ tóc dày.
Giọng bà trầm bổng, ngân nga như tiếng chuông. Nó khắc
sâu vào trí nhớ tôi dễ dàng, và như những đóa hoa, cũng dịu
dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống. Khi bà mỉm cười, hai con ngươi
đen sẫm nở ra, long lanh, dịu hiền khó tả, đôi mắt ánh lên
những tia sáng ấm áp, tươi vui. Mặc dù trên đôi má ngăm
ngăm đã có nhiều nếp nhăn, khuôn mặt của bà tôi hình như
vẫn tươi trẻ.
Theo MÁC–XIM GO-RƠ-KI

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
2023
Luyện tập tả người
Tập làm văn:
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)

- Baøi vaên taû nhöõng ñaëc ñieåm ngoại hình
naøo cuûa ngöôøi baø?
+ Taû maùi toùc, ñoâi maét, khuoân maët, gioïng noùi
cuûa ngöôøi baø.
- Em haõy neâu töøng ñaëc ñieåm ngoaïi hình cuûa
ngöôøi baø veà: maùi toùc, ñoâi maét, khuoân maët,
gioïng noùi.
( Suy nghĩ 2 phút)

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
2023
Luyện tập tả người
Tập làm văn:
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)

Những đặc điểm ngoại hình của người bà:
Mái tóc
Đôi mắt

- đen, dày kì lạ, phủ kín hai vai, xõa xuống ngực, xuống
đầu gối; mớ tóc dày khiến bà đưa chiếc lược thưa bằng
gỗ một cách khó khăn.
(Khi bà mỉm cười) Hai con ngươi đen sẫm nở ra, long
lanh, dịu hiền khó tả, ánh lên những tia sáng ấm áp,
tươi vui.

đôi má ngăm ngăm, đã có nhiều nếp nhăn nhưng
Khuôn mặt
khuôn mặt bà hình như vẫn tươi trẻ.
Giọng nói

trầm bổng, ngân nga như tiếng chuông; khắc sâu vào
trí nhớ cậu bé; dịu dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống như
những đóa hoa.

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
Luyện tập tả người
2023
Tập làm (Quan
văn: sát và chọn lọc chi tiết)

- Em có nhận xét gì về cách miêu tả ngoại hình của
tác giả? (tác giả đã quan sát và chọn lọc các chi tiết
như thế nào?)
- Tác giả ngắm bà rất kĩ và đã chọn lọc những
chi tiết tiêu biểu về ngoại hình của bà để miêu
tả. Bài văn vì thế ngắn gọn mà sống động, khắc
họa rất rõ hình ảnh của người bà trong tâm trí
bạn đọc, đồng thời bộc lộ tình yêu của cháu đối
với bà qua từng lời tả.

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
Luyện tập tả người
2023
Tập làm (Quan
văn: sát và chọn lọc chi tiết)

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
Luyện tập tả người
2023
Tập làm (Quan
văn: sát và chọn lọc chi tiết)

2) Đọc và ghi lại những chi tiết tả người thợ rèn đang
làm việc trong bài văn sau:

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm

Luyện tập tả người
2023
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)
Tập thợ
làm
văn:
Người
rèn
- Thôi ! –

Ngồi xem anh Thận làm việc
thật thích: Có cái gì rất khỏe rất
say trong công việc của anh,
sinh động và hấp dẫn lạ thường.
Này đây, anh bắt lấy thỏi thép
hồng như bắt lấy một con cá
sống. Dưới những nhát búa hăm
hở của anh, con cá lửa ấy vùng
vẫy, quằn quại, giãy lên đành
đạch. Những chiếc vảy của nó
bắn ra tung tóe thành những tia
lửa sáng rực. Nó nghiến răng
ken két, nó cưỡng lại anh, nó
không chịu khuất phục. Anh
quặp lấy nó trong đôi kìm sắt
dài, lại dúi đầu nó vào giữa
đống than hồng.
Thổi nào ! – Anh bảo cậu

Anh nói.
Cậu thợ phụ trở tay lau mồ
hôi đầm đìa trên khuôn mặt ửng
hồng vì hơi nóng, trong khi anh
Thận lại lôi con cá lửa ra, quật
nó lên hòn đe và vừa hằm hằm
quai búa choang choang vừa nói
rõ to: “ Này... Này...Này...”
Cuối cùng con cá lửa đành
chịu thua. Nó nằm ưỡn dài ngửa
bụng ra trên đe mà chịu những
nhát búa như trời giáng. Và tới
lúc anh trở tay ném nó đánh xèo
một tiếng vào cái chậu nước đục
ngầu làm cho chậu nước bùng
sôi lên sùng sục thì nó đã biến
thành một chiếc lưỡi rựa vạm vỡ
và duyên dáng. Anh Thận chỉ
liếc nhìn nó một cái, như một kẻ

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
Luyện tập tả người
2023
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)
Tập làm văn:
Nhöõng chi tieát taû ngöôøi thôï reøn ñang laøm vieäc
- Bắt lấy thỏi thép hồng như bắt một con cá sống
- Quai những nhát búa hăm hở (khiến con cá lửa vùng vẫy,
quằn quại, giãy đành đạch, vảy bắn tung tóe thànhnhững tia lửa
sáng rực,…)
- Quặp thỏi sắt trong đôi kìm sắt dài, dúi đầu nó vào giữa đống
than hồng; lệnh cho thợ phụ thổi bễ.
- Lôi con cá lửa ra, quật nó lên đe, vừa hằm hằm quai
búa choang choang vừa nói rõ to: ”Này… Này… Này…”
- Trở tay ném thỏi sắt đánh xèo một tiếng vào chậu nước đục ngầu.
- Liếc nhìn lưỡi rựa như một kẻ chiến thắng, lại bắt đầu cuộc
chinh phục mới.

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
Luyện tập tả người
2023
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)
Tập làm văn:

- Em có nhận xét gì về cách miêu tả anh thợ rèn
đang làm việc của tác giả?(tác giả đã quan sát và
chọn lọc các chi tiết như thế nào?)
- Tác giả đã quan sát rất kĩ hoạt động của người thợ
rèn; miêu tả quá trình thỏi thép hồng qua bàn tay anh đã
biến thành một lưỡi rựa vạm vỡ, duyên dáng. Thỏi thép
hồng được ví như một con cá bướng bỉnh, hung dữ; anh
thợ rèn như một người chinh phục mạnh mẽ, quyết liệt.
Người đọc bị cuốn hút bởi cách tả của tác giả.

Bài văn hấp dẫn, sinh động.

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
2023
Luyện tập tả người
Tập làm văn:
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)

Kết luận
*Khi quan sát viết một bài văn tả người, cần lưu ý:
- Xác định mục đích rõ ràng để tập trung quan sát ngoại
hình, họat động của nhân vật.
- Tập trung quan sát kĩ đối tượng định tả. Vận dụng nhiều
giác quan để quan sát.
- Quan sát, chọn lọc để đưa vào bài những chi tiết tiêu
biểu, nổi bật, gây ấn tượng.
- Khi viết cần kết hợp với nhận xét, liên tưởng, ví von…
đồng thời kín đáo thể hiện cảm xúc của mình với nhân vật.

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
2023
Luyện tập tả người
Tập làm văn:
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)
* Tác dụng của việc quan sát và chọn lọc chi tiết để tả người là:

Tìm ra đặc điểm riêng biệt, tiêu biểu khi
miêu tả sẽ làm cho đối tượng này không
giống đối tượng khác. Bài viết sẽ hấp dẫn,
không lan man, dài dòng.

Thứ sáu, ngày 24 tháng 11 năm
2023
Luyện tập tả người
Tập làm văn:
(Quan sát và chọn lọc chi tiết)

HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP
Về nhà quan sát và ghi lại có chọn lọc kết quả
quan sát một người em thường gặp (cô giáo,
thầy giáo,người hàng xóm,…) để lập được dàn ý
cho bài văn tả người trong tiết tập làm văn tuần
13 - Luyện tập tả người (Tả ngoại hình)