Tiếng Việt

Hướng dẫn học trang 79

NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý
Chuẩn bị sẵn sàng đồ dùng học tập, sách Hướng dẫn học
Tiếng Việt 5 quyển 1.

Tập trung lắng nghe và làm theo yêu cầu của cô
giáo.
Hoàn thành bài tập cô giao.

Tiếng đàn ba-la-lai-ca trên sông Đà
(Trích)

Trên sông Đà
Một đêm trăng chơi vơi
Tôi đã nghe tiếng đàn ba-la-lai-ca
Một cô gái Nga mái tóc màu hạt dẻ
Ngón tay đan trên những sợi dây đồng.
Lúc ấy
Cả công trường say ngủ cạnh dòng sông
Những tháp khoan nhô lên trời ngẫm nghĩ
Những xe ủi, xe ben sóng vai nhau nằm nghỉ
Chỉ còn tiếng đàn ngân nga
Với một dòng trăng lấp loáng sông Đà.
Ngày mai
Chiếc đập lớn nối liền hai khối núi
Biển sẽ nằm bỡ ngỡ giữa cao nguyên
Sông Đà chia ánh sáng đi muôn ngả
Từ công trình thuỷ điện lớn đầu tiên

(Quang Huy)

 Những chi tiết nào trong bài thơ gợi lên hình
ảnh một đêm trăng rất tĩnh mịch?
+ Những chi tiết trong bài gợi tả hình ảnh
đêm trăng trong bài thơ rất tĩnh mịch là:
- Cả công trường say ngủ cạnh dòng sông.
- Những tháp khoan nhô lên trời ngẫm nghĩ.
- Những xe ủi, xe ben sóng vai nhau nằm
nghỉ.

 Những hình ảnh nào trong bài thơ thể hiện sự
gắn bó giữa con người với thiên nhiên trong
đêm trăng trên sông Đà?

* Gợi ý: Tìm những câu thơ miêu tả tiếng đàn (cũng là
tâm tư, tình cảm của con người) hoà vào cảnh vật đêm
trăng trên sông Đà.

“Chỉ còn tiếng đàn ngân nga
Với một dòng trăng lấp loáng sông Đà”.
 Đây là hình ảnh đẹp:
+ Thể hiện sự gắn bó, hòa quyện giữa con người với
thiên nhiên, giữa ánh trăng với dòng sông.
+ Tiếng đàn ngân lên, lan tỏa… vào dòng sông lúc này
như một “dòng trăng” lấp loáng.

+ Những câu sử dụng biện pháp nhân hóa là:
Cả công trường say ngủ cạnh dòng sông.
Những tháp khoan nhô lên trời ngẫm nghĩ.
Những xe ủi, xe ben sóng vai nhau nằm nghỉ.
Biển sẽ nằm bỡ ngỡ giữa cao nguyên.
Sông Đà chia ánh sáng đi muôn ngả.

 Việc sử dụng biện pháp nhân hóa trong bài có  tác
dụng khiến cho những sự vật trong bài như: xe
ben, xe ủi, tháp khoan,… những vật cồng kềnh xa
lạ bỗng trở nên gần gũi như con người. Đồng thời
chúng cũng khiến cho đêm trăng trên sông Đà vừa
mang sự tĩnh mịch lại vừa gợi sự sinh động.

Nội dung của bài thơ muốn nói với
em điều gì?

NỘI DUNG
Cảnh đẹp kì vĩ của công trường thủy điện
sông Đà cùng với tiếng đàn ba-la-lai-ca trong
ánh trăng và ước mơ về một tương lai tươi
đẹp khi công trình hoàn thành.

PHẦN THƯỞNG CỦA CÁC EM LÀ
MỘT TRÀNG VỖ TAY THẬT LỚN.

G
N
Ừ
M
CHÚC
!
M
E
C
CÁ

Thứ Ba, ngày 24 tháng 10 năm 2023
Tiếng Việt
BÀI 8A. GIANG SƠN TƯƠI ĐẸP (tiết 1)
Hướng dẫn học trang 79

MỤC TIÊU
Đọc – hiểu bài Kì diệu rừng xanh.

1. Quan sát một trong các bức ảnh sau và nói về vẻ đẹp
của cảnh vật trong ảnh.

Bức ảnh 1: Một thác nước thật hùng vĩ. Dòng nước trắng
xoá đổ từ trên cao xuống như một toà lâu đài được buông
hai chiếc màn trắng muốt trước cổng. Bọt nước tung mù cả
chân thác, luồn lách theo các ghềnh đá với đủ hình thù độc
đáo.
Bức ảnh 2: Phong cảnh của vịnh thật nên thơ với vô số
đảo nổi xanh um cây cối. Mặt nước vịnh nhuộm hai sắc
xanh của mây trời và xanh của rừng cây. Từng chiếc
thuyền buồm như vỏ sò khổng lồ, thuyền nan nhỏ tẹo, ghe
chài to bản di chuyển qua lại trên mặt vịnh lăn tăn sóng

Bức ảnh 3: Thảm lúa dày đặc như nhung, uốn lượn thành
bậc của nhiều gam màu đẹp như tranh vẽ. Những thửa ruộng
bậc thang miền Trung du mang một nét văn hoá đặc sắc của
dân tộc vùng cao.
Bức ảnh 4: Con rạch rợp bóng râm phủ một màu xanh của
miền sông nước. Dãy đước thẳng tắp, xếp đều hai bên như
một cổng chào được trải thảm xanh trên mặt nước lung linh
ánh nắng; mời gọi du khách quẫy tay chèo trên thuyền độc

2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài: Kì diệu rừng xanh.

Kì diệu rừng xanh

Loanh quanh trong rừng, chúng tôi đi vào một lối đầy nấm dại,
một thành phố lúp xúp dưới bóng cây thưa. Những chiếc ấm to bằng
cái ấm tích, màu sặc sỡ rực lên. Mỗi chiếc nấm là một lâu đài kiến
trúc tân kì. Tôi có cảm giác mình là mokột người khổng lồ đi lạc vào
kinh đô của vương quốc những người tí hon. Đền đài, miếu mạo,
cung điện của họ lúp xúp dưới chân.
Nắng trưa đã rọi xuống đỉnh đầu mà rừng sâu vẫn ẩm lạnh, ánh
nắng lọt qua lá trong xanh. Chúng tôi đi đến đâu, rừng rào rào
chuyển động đến đấy. Những con vượn bạc má ôm con gọn ghẽ
chuyền nhanh như tia chớp. Những con chồn sóc với chùm lông đuôi
to đẹp vút qua không kịp đưa mắt nhìn theo.
Sau một hồi len lách mải miết, rẽ bụi rậm, chúng tôi nhìn thấy
một bãi cây khộp. Rừng khộp hiện ra trước mắt chúng tôi, lá úa vàng
như cảnh mùa thu. Tôi dụi mắt. Những sắc vàng động đậy. Mấy con
mang vàng hệt như màu lá khộp đang ăn cỏ non. Những chiếc chân
vàng đang giẫm trên thảm lá vàng và sắc nắng cũng rực vàng trên
lưng nó. Chỉ có mấy vạt cỏ xanh biếc là rực lên giữa cái giang sơn

Lúp xúp: ở liền
nhau, thấp và sàn
sàn như nhau.
Tân kì: mới lạ.

b) Quan sát các bức ảnh và đọc từ ngữ bên dưới.

Lúp xúp: ở liền nhau, thấp và sàn sàn như nhau.

Khộp: cây thân gỗ thẳng, họ dầu, lá to và rụng sớm vào đầu mùa khô.

Con mang (con hoẵng): loài thú rừng cùng họ với hươu, sừng bé có hai
nhánh, lông màu vàng đỏ.

Vượn bạc má: một loài vượn có chòm lông trắng như bông ở hai bên má.

NẤM RỪNG

LÂU ĐÀI: CÒN GỌI LÀ TÒA THÀNH HAY THÀNH TRÌ LÀ
NƠI SINH SỐNG CỦA LÃNH CHÚA HOẶC QUÝ TỘC.

Ấm tích: ấm to bằng sứ dùng để đựng nước uống.

- Đoạn 1: Từ đầu …. lúp xúp dưới chân.

Bài văn
- Đoạn 3: Còn lại.
có mấy đoạn?

- Đoạn 2: Nắng trưa ... đưa mắt nhìn theo.

Mỗi em đọc
một đoạn, tiếp nối
nhau đến hết bài.

(1) Những cây nấm rừng đã khiến các bạn trẻ có những liên
tưởng thú vị gì? Vì sao các bạn lại có những liên tưởng ấy?
Những cây nấm rừng đã khiến các bạn trẻ có những liên
tưởng thú vị: Mỗi chiếc nấm như một lâu đài kiến trúc tân kì, bản
thân mình như một người khổng lồ đi vào kinh đô của vương
quốc những người tí hon với những đền đài, miếu mạo dưới
chân.
Sở dĩ các bạn trẻ lại có liên tưởng như vậy vì có những chiếc
nấm to bằng cái ấm tích, mỗi chiếc nấm là một lâu đài kiến trúc
tân kì như đền đài, miếu mạo, cung điện.
(2) Nhờ những liên tưởng ấy mà cảnh vật đẹp lên như thế nào?
Nhờ những liên tưởng thú vị ấy khiến cho cảnh vật trở nên thần
bí, lãng mạn như những lâu đài cổ tích.

(3) Những muông thú trong rừng được miêu tả như thế
nào? Sự có mặt của chúng mang lại vẻ đẹp gì cho cảnh
rừng?
 Những con thú trong rừng được miêu tả:

- Những con vượn bạc má ôm con ngồi gọn ghẽ chuyền
nhanh tia chớp.
- Những con chồn sóc với chùm đuôi to đẹp vút qua không
kịp đưa mắt nhìn theo.
- Những con mang vàng đang ăn cỏ non, những chiếc chân
vàng giẫm trên thảm lá vàng...
→ Sự xuất hiện của muông thú làm cho cảnh vật trong
rừng trở nên sống động, đầy những điều bất ngờ và lí thú.

(1) Vì sao rừng khộp được gọi là "giang sơn vàng rợi”?
Rừng khộp được gọi là "giang sơn vàng rợi" vì trong
rừng được trang trí bởi nhiều sắc vàng rực rỡ: màu vàng của
lá, của nắng, của con mang vàng. Vì vậy, rừng khộp được gọi
là "giang sơn vàng rợi".

(2) Phát biểu cảm nghĩ riêng của em khi đọc bài Kì
diệu rừng xanh.

Sau khi đọc bài "Kì diệu rừng xanh" thêm yêu thiên nhiên
và mong muốn một lần được lạc vào khu rừng cổ tích ấy. Đó
là một khu rừng tuyệt đẹp với không gian rực rỡ đầy màu sắc
của cây cối, hoa lá và những loài động vật ... . Đó quả là một
món quà quý mà thiên nhiên đã ban tặng.

Nội dung của bài muốn nói với em
điều gì?

NỘI DUNG
Bài văn giúp chúng ta cảm nhận được
vẻ đẹp kì thú của rừng; tình cảm yêu
mến, ngưỡng mộ của tác giả đối với vẻ
đẹp của rừng.

 Qua

bài này, chúng
ta cần làm gì?

Qua bài này, em cần
yêu thiên nhiên, yêu quê
hương, đất nước, có ý
thức bảo vệ môi trường
rừng.

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC TỐT!

CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!