KHỞI ĐỘNG
Kể tên một số dân tộc
mà em biết

(Trích Đăm Săn – sử thi Tây Nguyên)

I. TRI THỨC NGỮ VĂN
1. Thể loại sử thi
a. Khái niệm

Các em đọc phần tri thức ngữ văn và
cho biết sử thi là gì?

SỬ THI

Thể
loại tự
sự

Văn vần
Văn xuôi
văn vần

Sử thi thần
thoại.
Sử thi anh
hùng

những sự
kiện quan
trọng của
cộng đồng

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Khái quát sử thi

a. Khái niệm
b. Đặc trưng
+ Nội dung của sử thi có tính rộng lớn, kể về sự kiện trọng đại của quá khứ,
biểu hiện toàn bộ đời sống văn hóa, lịch sử của cộng đồng, thể hiện quá
chogiai
biếtđoạn
đặckhác
trưng
của
trình vận động của tộc người đóHãy
qua các
nhau.
    + Nghệ thuật: sử thi là nhữngthể
câuloại
chuyện
kể văn xuôi xen lẫn văn vần, có
sử thi?
sử dụng các yếu thành ngữ, tục ngữ, những từ ngữ cổ, hình thức nghệ thuật
ngôn từ dân gian.

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Khái quát sử thi
a. Khái niệm
b. Đặc trưng
c. Phân loại

+ Sử thi thần thoại như Đẻ đất
nước,
luông,và
Cây
Sửđẻthi
có Ấm
mấyệt loại
kểnêu
tênthần… kể về
sự hình thành của thế giới, sự
thành của muôn loài, sự hình thành các
cáchình
loại?
dân tộc…
    + Sử thi anh hùng như Đăm Săn, Đăm Di, Xinh Nhã, Khinh Dú, Đăm
Noi… kể về cuộc đời và sự nghiệp của các anh hùng

2. Tác phẩm “Chiến thắng Mtao Mxây” trích sử thi Đăm săn
a. Bố cục
- Phần 1 (Từ đầu đến “cắt đầu Mtao Mxây đem bêu ngoài đường”): Trận
đánh giữa hai tù trưởng.
- Phần 2 (Tiếp đến “Họ đến bãi ngoài làng, rồi vào làng”): Đăm Săn cùng
nô lệ ra về sau chiến thắng.
- Phần 3 (Còn lại): Cảnh Đăm Săn ăn mừng chiến thắng.
b. Tóm tắt tác phẩm “Chiến thắng Mtao Mxây” trích sử thi Đăm săn

Đoạn trích Chiến thắng Mtao Mxây thuộc phần giữa của tác phẩm:
Sau khi về làm chồng hai chị em tù trưởng Hơ Nhị và Hơ Bhị, Đăm
Săn trở nên một tù trưởng giàu có và uy danh lừng lẫy. Tù trưởng Sắt
(Mtao Mxây) lừa lúc Đăm Săn cùng các nô lệ lên rẫy, ra sông lao
động sản xuất đã kéo người tới cướp phá buôn làng của chàng và bắt
Hơ Nhị về làm vợ. Cả hai lần ấy Đăm Săn đều tổ chức đánh trả và
chiến thắng, vừa cứu được vợ lại vừa sáp nhập được đất đai của cải
của kẻ địch khiến cho oai danh của chàng càng lừng lẫy, bộ tộc càng
giàu có và đông đúc hơn.. Sau đó Đăm Săn cùng các nô lệ trở về sau
chiến thắng và tổ chức ăn mừng, tiệc tùng linh đình.

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Cuộc chiến giữa các tù trưởng
a . Diễn biến cuộc chiến:

Em hãy kể lại trận chiến của
Đăm Săn với Mtao Mxây.

Nhà Mtao Mxây đầu sàn hiên đẽo hình mặt trăng, đầu cầu thang đẽo hình
chim ngói. Ngôi nhà của lão tù trưởng nhà giàu này trông quả thật là đẹp.
Cầu thang rộng một lá chiếu, người nối đuôi nhau lên xuống mà khiêng một
ché đuê vẫn không sợ chật.
Đăm Săn - Ơ diêng, ơ diêng, xuống đây! Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta
đấy!
Mtao Mxây - Ta không xuống đâu, diêng ơi. Tay ta còn bận ôm vợ hai chúng
ta ở trên nhà này cơ mà.
Đăm Săn - Xuống, diêng! Xuống, diêng! Ngươi không xuống ư? Ta sẽ lấy
cái sàn hiên của nhà ngươi ta bổ đôi, ta sẽ lấy cái cầu thang của nhà người ta
chẻ ra kéo lửa, ta hun cái nhà của nhà ngươi cho mà xem!
- Khoan, diêng, khoan! Để ta xuống. Ngươi không được đâm ta khi ta đang đi
xuống đó, nghe!
Đăm Săn - Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang đi xuống nhỉ? Ngươi xem, đến
con lợn nái của nhà ngươi dưới đất, ta cũng không thèm đâm nữa là!
Mtao Mxây - Ta sợ ngươi đâm ta khi ta đang đi lắm.
Đăm Săn - Sao ta lại đâm ngươi khi ngươi đang đi nhỉ? Ngươi xem, đến con
trâu của nhà ngươi trong chuồng, ta cũng không thèm đâm nữa là!

Thế là Mtao Mxây phải đi ra. Bà con xem, khiên hắn tròn như đầu cú,
gươm hắn óng ánh như cái cầu vồng. Trông hắn dữ tợn như một vị thần.
Hắn đóng một cái khố sọc gấp bỏ múi, mặc một cái áo dày nút, đi từ trong
nhà ra ngoài, dáng tần ngần do dự, mỗi bước mỗi đắn đo, giữa một đám
đông mịt mù như trong sương sớm.
Đăm Săn - Ngươi múa trước đi, ơ diêng!
Mtao Mxây - Ngươi mới là người múa trước, ơ diêng! Ta như gà làng mới
mọc cựa kliê, như gà rừng mới mọc cựa êchăm, chưa ai giẫm phải mà đã
gãy mất cánh.
Đăm Săn - Ngươi cứ múa đi, ơ diêng! Mtao Mxây rung khiên múa vậy.
Khiến hắn kêu lạch xạch như quả mướp khô. Hắn múa một mình. Đăm Săn
không nhúc nhích.
Đăm Săn - Ngươi múa một mình, múa kêu lạch xạch như quả mướp khô.
Miếng múa ấy, ngươi học ai vậy? Ngươi múa chơi đấy phải không, diêng?
Mtao Mxây - Ta học ai à? Có cậu, ta học cậu. Có bác, ta học bác. Có thần
Rồng, ta học thần Rồng.

a.Diễn biến cuộc chiến
Hiệp 1
ĐĂM SĂN

- Khiêu khích để Mtao Mxây
múa trước.

MTAO MXÂY

- Bị khích, múa “khiên kêu lạch
xạch như quả mướp khô”
-Khoe khoang, khoác lác, tự xem

- Bình tĩnh, thản nhiên, mỉa
mình là tướng quen đánh trận, xéo nát
mai xem khả năng của đối thủ đất đai thiên hạ.
 Chủ động, tự tin.

 Kém cỏi, tự cao, tự đại

Đăm Săn - Thế ư? Ta thì đâu có cậu mà học cậu, đâu có bác mà học bác!
Chỉ có hai ta đây, ngươi múa đi xem nào!
Mtao Mxây - Thế ngươi không biết ta đây là một tướng đã quen đi đánh
thiên hạ, bắt tù binh, đã quen đi xéo nát đất đai thiên hạ hay sao?
Đăm Săn - Vậy thì ngươi hãy xem ta đây!
Đăm Săn rung khiêng múa. Một lần xốc tới, chàng vượt một đồi tranh. Một
lần xốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô. Chàng chạy vun vút qua phía
đông, vun vút qua phía tây. Còn Mtao Mxây thì bước cao bước thấp chạy
hết bãi tây sang bãi đông. Hắn vung dao chém phập một cái, nhưng chỉ vừa
trúng một cái chão cột trâu.
Đăm Săn - Sao ngươi lại chém cái chão cột trâu? Còn khoeo chân ta, ngươi
dành làm gì?
Đến lúc này, Mtao Mxây bảo Hơ Nhị quăng cho hắn một miếng trầu. Nhưng
Đăm Săn đã đớp được miếng trầu. Chàng nhai trầu, sức chàng tăng lên gấp
bội.

a.Diễn biến cuộc chiến
Hiệp 2
ĐĂM SĂN

- Múa khiên tài giỏi (vừa khỏe
vừa đẹp)
- Được miếng trầu của Hơ Nhị
tiếp sức ->càng mạnh thêm lên

 Nhanh nhẹn, mạnh mẽ.

MTAO MXÂY

- Hốt hoảng bỏ chạy, bước cao
bước thấp.Chém ĐS nhưng
trượt chỉ trúng chão cột trâu.

- Cầu cứu Hơ Nhị ném trầu.
Yếu sức, hèn hạ.

Đăm Săn - Bớ diêng, bây giờ ngươi lại chạy, ta đuổi coi!
Thế là Đăm Săn lại múa. Chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng múa
dưới thấp, gió như lốc. Chòi lẫm đổ lăn lóc. Cây cối chết rụi. Khi chàng
múa dưới thấp, vang lên tiếng đĩa khiên đồng. Khi chàng múa trên cao,
vang lên tiếng đĩa khiên kênh. Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi ba
lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung. Cây giáo thần, cây giáo dính đầy
những oan hồn của chàng nhằm đùi Mtao Mxây phóng tới, trúng nhưng
không thủng. Chàng đâm vào người Mtao Mxây cũng không thủng.

a.Diễn biến cuộc chiến
Hiệp 3

ĐĂM SĂN
Múa khiên đuổi theo Mtao
Mxây đâm mãi vẫn không
thủng được y.
 Cuộc chiến giằng co, quyết liệt

MTAO MXÂY

Vừa chạy vừa chống đỡ

Đến lúc này, Đăm Săn đã thấm mệt. Chàng vừa chạy vừa ngủ, mộng thấy
ông Trời.
Đăm Săn - Ối chao, chết mất thôi, ông ơi! Cháu đâm mãi mà không thủng
hắn!
Ông trời - Thế ư, cháu? Vậy thì cháu lấy một cái chày mòn ném vào vành
tai hắn là được.
Đăm Săn bừng tỉnh, chộp ngay một cái chày mòn, ném trúng vành tai kẻ
địch. Cái giáp của Mtao Mxây tức thì rơi loảng xoảng. Mtao Mxây tháo
chạy. Hắn tránh quanh chuồng lợn, Đăm Săn phá tan chuồng lợn. Hắn tránh
quanh chuồng trâu, Đăm Săn phá tan chuồng trâu. Cuối cùng, hắn ngã lăn
quay ra đất.
Mtao Mxây - Ơ diêng, ơ diêng, để ta làm lễ cầu phúc cho diêng một trâu!
Ta cho thêm diêng một voi.
Đăm Săn - Sao ngươi còn cúng trâu cầu phúc cho ta? Chẳng phải vợ ta
ngươi đã cướp, đùi ta ngươi đã đâm rồi sao?
Nói rồi Đăm Săn đâm phập một cái, cắt đầu Mtao Mxây đem bêu ngoài
đường.

a.Diễn biến cuộc chiến
Hiệp 4
ĐĂM SĂN

MTAO MXÂY

- Cầu cứu ông Trời được ông
Trời mách nước ném chày
vành vào tai MM

- Giáp sắt trở thành vô dụng.
( rơi loảng xoảng)
-Tháo chạy, cùng đường, ngã lăn
xuống đất, cầu xin tha mạng. Bị
giết chết

- Rượt đuổi, hỏi tội cướp vợ,
giết và chặt đầu bêu ngoài
đường.
chiến thắng, xứng đáng là một
 thất bại thảm hại, ê chề.
anh hùng.

Nghệ thuật
- Biện pháp so sánh, phóng đại:
+ Với Mtao Mxây

+ Với Đăm Săn

gợi thế lực đen tối,
đáng sợ.
nhấn mạnh sự tầm
thường, kém cỏi.
gợi vẻ đẹp “sánh tựa
thần linh”.

ca ngợi tài năng, sự
dũng mãnh, quả cảm.
- Nghệ thuật đối lập giữa Đăm Săn và Mtao Mxây.

b. Đăm Săn thuyết phục dân làng, tôi tớ của Mtao Mxây
ĐĂM SĂN
- 3 lần hỏi:
+ Lần 1: Đăm Săn gõ vào một nhà
+ Lần 2 : Đăm Săn gõ vào tất cả các
nhà
+ Lần 3: Đăm Săn lại gõ vào mỗi nhà
trong làng
-> Cả 3 lần Đăm Săn lặp lại câu hỏi:
Các ngươi có đi với ta không?
Ý nghĩa:

DÂN LÀNG
3 lần nhất loạt hưởng ứng:
Không đi sao được!
•Ba lần đối thoại:
Dân làng Mtao Mxây
tình nguyện, nể trọng,
kính phục theo Đăm
Săn
Đi theo Đăm Săn để có cuộc
sống no ấm là khát vọng của
dân làng

Đăm Săn (nói với tôi tớ Mtao Mxây) - Ơ nghìn chim sẻ, ơ vạn chim ngói!
Ơ tất cả tôi tớ bằng này! Các ngươi có đi với ta không?
Chàng gõ vào một nhà.
Dân trong nhà – Không đi sao được! Tù trưởng chúng tôi đã chết, lúa
chúng tôi đã mục, chúng tôi còn ở với ai?
Đăm Săn gõ vào ngạch, đập vào phên tất cả các nhà trong làng.
Dân làng - Không đi sao được! Nhưng bác ơi, xin bác chờ chúng tôi cho
lợn ăn cái đã.
Đăm Săn lại gõ vào ngạch, đập vào phên mỗi nhà trong làng.
Đăm Săn - Ơ tất cả dân làng này, các ngươi có đi với ta không? Tù trưởng
các ngươi đã chết, lúa các ngươi đã mục. Ai chăn ngựa hãy đi bắt ngựa! Ai
giữ voi hãy đi bắt voi! Ai giữ trâu hãy lùa trâu về!
Dân làng - Không đi sao được! Làng chúng tôi phía bắc đã mọc cỏ gấu,
phía nam đã mọc cà hoang, người nhà giàu cầm đầu chúng tôi nay đã
không còn nữa!
Đăm Săn - Ơ nghìn chim sẻ, ơ vạn chim ngói! Ơ tất cả tôi tớ bằng này!
Chúng ta ra về nào!

2.Hình tượng Đăm Săn trong tiệc ăn mừng chiến thắng

Đoàn người đông như bầy cà tong, đặc như bầy thiêu thân, ùn ùn như kiến
mối. Bà con xem, thế là Đăm Săn nay càng thêm giàu có, chiêng lắm la
nhiều. Tôi tớ mang của cải về nhiều như ong đi chuyển nước, như vò vẽ đi
chuyển hoa, như bầy trai gái đi giếng làng cõng nước.
Họ đến bãi ngoài làng, rồi vào làng.
Đăm Săn - Ơ các con, ơ các con, hãy đi lấy rượu, bắt trâu! Rượu năm ché,
trâu dâng một con để cúng thần, cáo tổ tiên, cầu sức khoẻ cho ta mới đi đánh
kẻ thù, bắt tù binh, xéo nát đất đai một tù trưởng nhà giàu về. Rượu bảy ché,
trâu bảy con để dâng thần, cầu cho ta được bình yên vô sự, nạn khỏi tai qua,
lớn lên như sông nước, cao lên như cây rừng, không còn ai bì kịp. Hỡi anh
em trong nhà, hỡi bà con trong làng, xin mời tất cả đến với ta! Chúng ta sẽ
mở tiệc ăn mừng năm mới, chúng ta sẽ ăn lợn ăn trâu, đánh lên các chiêng
cái trống ta, đánh lên các cồng hlong hoà nhịp cùng chũm choẹ xao sao cho
kêu lên rộn rã, để voi đực voi cái ra vào sàn hiên không ngớt, dây cồng dây
chiêng không lúc vào vắng bớt trên giá treo chiêng, các chuỗi thịt trâu thịt bò
treo đen nhà, chậu thau, âu đồng nhiều không còn chỗ để.

Tôi tớ - Đánh chiêng nào, thưa ông?
Đăm Săn - Hãy đánh lên các chiêng có tiếng âm vang, những chiêng có
tiếng đồng tiếng bạc! Từ gùi quý, hãy lấy ra các vòng nhạc rung lên! Hãy
đánh lên tất cả cho ở dưới vỡ toác các cây đòn ngạch, cho ở trên gãy nát
các cây xà ngang, cho tiếng chiêng vang vọng khắp đó đây, khiến voi, tê
giác trong rừng quên không cho con bú, ếch nhái dưới gầm sàn, kì nhông
ngoài bãi phải ngừng kêu, tất cả đều ngày đêm lặng thinh để nghe tiếng
chiêng ăn đông uống vui như mừng mùa khô năm mới của ta vậy.
Thế là, bà con xem, nhà Đăm Săn đông nghịt khách, tôi tớ chật ních cả nhà
ngoài. Các khách tù trưởng đều từ phương xa đến. Còn Đăm Săn, bà con
xem, chàng nằm trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng ở dưới đất là
một cái nong hoa. Chàng mở tiệc ăn uống linh đình, thịt lợn, thịt trâu ăn
không ngớt, thịt lợn ăn đến cháy đen hết ống le, thịt dê ăn đến cháy đen hết
ống lồ ô, máu bò máu trâu đọng đen khắp sàn hiên, dây cồng dây chiêng
giăng như mạng nhện, chỉ vàng chỉ đỏ như hoa dăm piết. Cảnh đó, đời ông
bác ông cậu xưa kia làm gì có!

Bà con xem, chàng Đăm Săn uống không biết say, ăn không biết no, chuyện
trò không biết chán. Cả một vùng nhão ra như nước. Lươn trong hang, giun
trong bùn, rắn hổ, rắn mai đều chui lên nằm trên cao sưởi nắng. Ếch nhái
dưới gầm nhà, kì nhông ngoài bãi thì kêu lên inh ỏi suốt ngày đêm. Các
chàng trai đi lại ngực đụng ngực. Các cô gái đi lại vú đụng vú. Cảnh làng
một tù trưởng nhà giàu trông sao mà vui thế! Rõ ràng là tù trưởng Đăm Săn
đang giàu lên, chiêng lắm la nhiều. Rõ ràng là Đăm Săn có chiêng đống voi
bầy, có bè bạn như nêm như xếp. Làm sao mà có được một tù trưởng, đầu
đội khăn nhiễu, vai mang nải hoa, đánh đâu đập tan đó, vây đâu phá nát đó
như chàng?
Vì vậy, danh vang đến thần, tiếng lừng khắp núi, đông tây đâu đâu cũng nghe danh
tiếng Đăm Săn. Từ khắp mọi miền, người ta khiêng rượu khiêng lợn đến. Cả miền
Ê-đê Ê-ga ca ngợi Đăm Săn là một dũng tướng chắc chết mười mươi cũng không
lùi bước. Ngực quấn chéo một tấm mền chiến, mình khoác một tấm áo chiến, tai
đeo nụ, sát bên mình nghênh ngang đủ giáo gươm, đôi mắt long lanh như mắt chim
ghếch ăn hoa tre, chàng

Đăm Săn hiện ra là một tù trưởng mới giàu lên, đang tràn đầy sức trai, tiếng
tăm lừng lẫy. Bắp chân chàng to bằng cây xà ngang, bắp đùi chàng to bằng
ống bễ, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng ầm ầm tựa sấm dậy,
chàng nằm sấp thì gãy rầm sàn, chàng nằm ngửa thì gãy xà dọc: Đăm Săn
vốn đã ngang tàng từ trong bụng mẹ.
Tiệc tùng linh đình, ăn uống đông vui kéo dài suốt cả mùa khô. Đến đây,
rượu đã nhạt, ché đã phai, ai ở đâu về đấy, khách lần lượt ra về.

2.Hình tượng Đăm Săn trong tiệc ăn mừng chiến thắng

Quang cảnh tiệc mừng chiến thắng:
-Vật chất: giàu có
-Bạn bè: đông đúc
-Tôi tớ : chật ních cả nhà
-Tiệc tùng: linh đình
-Âm thanh: tiếng chiêng, tiếng cồng rộn rã, vui nhộn.
Þ

Cuộc sống thịnh vượng, giàu có, sung túc, hùng mạnh.

Þ

Khát vọng về cuộc sống no đủ, giàu có, thịnh vượng và sự
đoàn kết của tộc người.

2.Hình tượng Đăm Săn trong tiệc ăn mừng chiến thắng

Cho biết hình tượng Đăm Săn trong
tiệc ăn mừng chiến thắng qua ngoại
hình, trang phục, hành động, khí chất
được thể hiện như thế nào?

2.Hình tượng Đăm Săn trong tiệc ăn mừng chiến thắng
-Trang

phục: Ngực quấn chéo một tấm mền chiến, mình khoác một
tấm áo chiến, tai đeo nụ, đủ giáo gươm.
-Ngoại hình: Chàng nằm trên võng, tóc thả trên sàn, hứng tóc chàng
ở dưới đất là một cái nong hoa. Đôi mắt long lanh như mắt chim
ghếch ăn hoa tre… Bắp chân chàng to bằng cây xà ngang, bắp đùi
chàng to bằng ống bễ.
-Hành động:
Uống không biết say, ăn không biết no, chuyện trò không biết chán.
-Khí chất:
Đăm Săn là một dũng tướng chắc chết mười mươi cũng không lùi
bước… Đăm Săn vốn đã ngang tàng từ trong bụng mẹ.
 Đăm Săn mang vẻ đẹp hồn nhiên,
người anh hùng được
phóng khoáng của núi rừng Tây
cộng đồng suy tôn tuyệt đối
Nguyên, đầy oai phong và dũng mãnh.

Ý NGHĨA THỜI ĐẠI CỦA CUỘC CHIẾN TRANH BỘ TỘC
Bảo vệ danh dự của cộng đồng
Trừng phạt kẻ phá hoại buôn làng.
Khẳng định sức mạnh của bộ tộc.
Đem lại cuộc sống bình yên, phồn vinh.
Đại diện cho sức mạnh, phẩm chất,
cho ý chí và khát vọng của cộng đồng.

III.TỔNG KẾT
1.Nghệ thuật
-Giọng văn trang trọng hào hùng, ngôn ngữ giàu hình ảnh,
dùng kiểu câu cảm thán, hô ngữ, liệt kê ….
-Sử dụng có hiệu quả lối miêu tả song hành, đòn bẩy, thủ
pháp so sánh, phóng đại, đối lập, tăng tiến….
2. Nội dung

Đoạn trích khẳng định sức mạnh và ngợi ca vẻ đẹp của
người anh hùng Đăm Săn – một người trọng danh dự, gắn bó
với hạnh phúc gia đình và thiết tha với cuộc sống bình yên,
phồn vinh của thị tộc, xứng đáng là người anh hùng mang
tầm vóc sử thi của dân tộc Ê đê thời cổ đại.

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1. Sử thi Đăm Săn là của dân tộc nào ?

A. Ba-na
B. Ê-đê
C. Tày
D. Mường

Câu 2. Sự kiện nào không có trong văn bản
“Chiến thắng Mtao Mxây” ?
A. Đăm Săn gọi Mtao Mxây xuống đánh.
B. Đăm Săn dẫn dân làng ra bờ sông.
C. Đăm Săn cắt đầu Mtao Mxây cắm lên cọc.
D. Đăm Săn lấy chày mòn đâm vào vành tai của
Mtao Mxây.

Câu 3. Nhân vật Đăm Săn được miêu tả chủ
yếu bằng thủ pháp nghệ thuật nào?
A. So sánh, nhân hoá
B. Ẩn dụ, so sánh
C. So sánh, phóng đại
D. Ẩn dụ, phóng đại

Câu 4. Hành động nào của Đăm Săn thể hiện
rõ nhất tính cộng đồng ?
A. Gọi dân làng theo mình
B. Đăm Săn mộng thấy ông Trời.
C. Gọi Mtao Mxây xuống đánh.
D. Đăm săn cúng thần linh.

Câu 5. Chi tiết nào sau đây sử dụng biện pháp
so sánh, phóng đại ?
A. Chàng chạy vun vút qua phía đông, vun
vút qua phía tây.
B. Đăm Săn uống không biết say, ăn không
biết no.
C. Chàng múa trên cao, gió như bão. Chàng
múa dưới thấp, gió như lốc.
D. Đăm Săn cắt đầu Mtao Mxây đem bêu
ngoài đường.

Câu 6. Đọc đoạn văn sau: “Bắp chân chàng (Đăm
Săn) to bằng cây xà ngang, bắp đùi chàng to bằng 
ống bễ, sức chàng ngang sức voi đực, hơi thở chàng
ầm ầm tựa sấm dậy, chàng nằm sấp thì gãy rầm sàn,
chàng nằm ngửa thì gãy xà dọc.” (Trích sử thi Đăm
Săn). Đoạn văn sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ?
A. So sánh, tương phản 
B. So sánh, ẩn dụ
C. So sánh, nhân hóa
D. So sánh, phóng đại

Câu 7. Tại sao Đăm Săn được thần linh giúp đỡ
?
A. Vì cuộc chiến của Đăm Săn là chính nghĩa.
B. Vì Đăm Săn là người lương thiện.
C. Vì đó là nghĩa vụ của thần linh.
D. Vì Đăm Săn bị ràng buộc bởi thần quyền.

Câu 8.Ý nào sau đây không đúng khi nói về ý
nghĩa cuộc chiến đấu của Đăm Săn và Mtao
Mxây ?
A. Cuộc chiến đấu nhằm mục đích giành lại
vợ.
B. Cuộc chiến đấu nhằm xâm chiếm đất đai,
mở rộng buôn làng.
C. Cuộc chiến đấu nhằm bảo vệ danh dự và
cuộc sống bình yên của dân làng. 
D. Cuộc chiến đấu nhằm thể hiện sự thống
nhất giữa quyền lợi cá nhân và cộng đồng. 

Câu 9. Những đặc điểm nào sau đây không có
trong nghệ thuật của sử thi anh hùng Tây
Nguyên ?
A. Hình tượng nghệ thuật hoành tráng
B. Có qui mô lớn, chia thành nhiều chương
C. Ngôn ngữ trang trọng, giàu hình ảnh so sánh
D. Kết thúc có hậu, cái thiện chiến thắng cái ác

Câu 10. Sử thi xây dựng nhân vật anh hùng
nhằm đề cao sức mạnh của ai trong buổi
đầu ổn định địa bàn cư trú ?
A. Cá nhân 
B. Cộng đồng
C. Thần linh 
D. Tù trưởng

Câu 6 (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Cảnh tiệc tùng và
hình ảnh Đăm Săn ở nửa sau của văn bản gợi cho bạn suy
nghĩ gì về phong tục và không khí hội hè của người Ê-đê?
Câu 7 (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Có người cho rằng
văn bản Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây có đủ yếu tố của
truyện, kịch và thơ. Cho biết ý kiến của bạn về nhận định trên.

Câu 6 (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Cảnh tiệc tùng và
hình ảnh Đăm Săn ở nửa sau của văn bản gợi cho bạn suy
nghĩ gì về phong tục và không khí hội hè của người Ê-đê?
Qua hình ảnh Đăm Săn ở nửa sau của văn bản , ta có thể thấy hình ảnh không
khí hội hè của người Ê-đê vô cùng náo nhiệt: Tiếng chiêng mà Đăm Săn kêu
người đánh lên với mong muốn khiến cho “ở dưới đất vỡ toạc các cây đòn
ngạch, cho ở trên gãy nát các cây xà ngang, cho tiếng chiêng vang vọng khắp
đó đây, khiến voi, tê giác trong rừng quên không cho con bú, ếch nhái dưới
gầm sàn, kỳ nhông ngoài bãi phải ngừng kêu, tất cả đều ngày đêm lặng thinh
để nghe tiếng chiêng ăn đông uống vui như mừng mùa khô năm mới”. Thể
hiện một không khí lễ hội từng bừng, mang sức mạnh của dân tộc và sự gắn bó
của cộng đồng dân tộc Ê-đê.

Câu 7 (trang 42 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1): Có người cho rằng
văn bản Đăm Săn chiến thắng Mtao Mxây có đủ yếu tố của
truyện, kịch và thơ. Cho biết ý kiến của bạn về nhận định trên.
Nhận định hợp lý. Ngôn ngữ trong sử thi, cụ thể là tác phẩm Đăm Săn
chiến thắng Mtao Mxây là sử dụng ngôn ngữ kịch, phóng đại, miêu tả theo
trình tự các hành động của nhân vật.
- Tác phẩm cũng có yếu tố truyện vì có cốt truyện và kết quả rõ ràng, lời
dẫn trong tác phẩm cũng như đang kể lại câu chuyện vậy.
- Chất thơ ở đây có lẽ là hình ảnh Đăm Săn đấu với Mtao mxây và hình ảnh
bữa tiệc sau chiến thắng. Được miêu tả sống động hơn. Đây cũng là một
yếu tố hay thấy của thơ ca