Thầy cô thân mến! Trước hết Nhâm xin gửi lời cám ơn vì các thầy cô đã tin
tưởng lựa chọn giáo án của Nhâm.
-Nếu thầy cô tự soạn được rồi mang đi tặng cho người khác, đó là điều rất
đáng trân quý. Tuy nhiên đây là sản phẩm Nhâm thức đêm hôm vất vả để
soạn, nên mong thầy cô tôn trọng.
 
Năm sau Nhâm có soạn khối 10 chương trình mới, thầy cô lưu lại số điện
thoại, FB của Nhâm nhé. 0981.713.891(zalo)
 
Một lần nữa cám ơn thầy cô. Chúc thầy cô năm học mới thành công!
 

Khởi động

VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
G Ồ M C Ó 0

7

C H Ữ C Á I

VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT
1

H
? Ồ
? C
?

2

1?

3

T
?

H
?

4

1
?

5
?

5

?V

Bài học

9?

?Õ ?N

H
? ?Í

M
? ?I

5?

4?

Ủ
?

Đ
?

?G

?U ?Y ?Ê

N
? H
?

5

Ô
?

?N

?G ?I

?Á ?P

1

1

1

1

1

1

1

1

1

Câu 1. Ai là tác giả của bài thơ “Tin thắng
trận” và “Ngắm trăng” ?
QUAY
VỀ

1

1

1

1

Câu 2. Hiệp định Giơ-ne-vơ được
kí kết năm nào?
QUAY
VỀ

1

1

1

1

1

Câu 3. Điểm chung giữa Hà Nội, Tokyo,
Băng Cốc là gì?
QUAY
VỀ

1

1

Câu 4. Thuý Kiều đã lưu lạc bao nhiêu năm?
QUAY
VỀ

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

Câu 5. Ai là người đã chỉ đạo đội Việt Nam tuyên
truyền giải phóng quân (tiền thân của Quân đội
nhân dân Việt Nam từ ngày đầu thành lập?
QUAY
VỀ

1

Hình thành
kiến thức

Hoàn cảnh sáng tác
Chiến thắng Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi.
T7-1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ về Đông Dương
được kí kết. Hòa bình lập lại, miền Bắc nước ta
được giải phóng và bắt tay vào xây dựng cuộc
sống mới.
10/1954, những người kháng chiến từ căn cứ
miền
núi
trở
về
miền
xuôi.
Trung ương Đảng và chính phủ rời
chiến khu Việt Bắc về lại Thủ đô.
Nhân sự kiện thời sự có tính lịch sử ấy, Tố
Hữu sáng tác bài thơ Việt Bắc.

Vị trí: Thuộc phần I (Bài thơ
gồm 2 phần:

02

01
Tái hiện
những kỉ niệm
cách mạng và
kháng chiến.

Gợi viễn cảnh
tươi sáng của
đất nước và ca
ngợi công ơn
của đảng Bác
Hồ đối với dân
tộc.

Bố cục đoạn trích
Phần
1
Lời nhắn
gửi của
người ở lại

Phần
2
Lời đáp của
người ra đi – ân
tình sâu nặng
với Việt Bắc.

Sắc thái tâm trạng
Hoàn cảnh sáng tác tạo nên một
sắc thái tâm trạng đặc biệt:
“Cầm tay nhau biết nói gì hôm
nay”
 đầy xúc động, bâng khuâng
không nói nên lời.

Là cuộc chia tay của những
người từng gắn bó:
“Mười lăm năm ấy, thiết tha
mặn nồng”
 có biết bao kỷ niệm ân tình
thuỷ chung.

Chuyện ân tình cách mạng
được Tố Hữu thể hiện khéo
léo như tâm trạng của tình
yêu đôi lứa.

Kết cấu
Diễn biến tâm trạng được tổ
chức theo lối đối đáp giao
duyên trong ca dao - dân ca:
bên hỏi, bên đáp, người bày
tỏ, người hô ứng.

Hỏi và đáp điều mở ra
bao nhiêu kỷ niệm về
cách mạng và kháng
chiến gian khổ mà anh
hùng, bao nỗi niềm nhớ
thương.

"Thực ra, bên ngoài là đối

đáp, còn bên trong là lời
độc thoại, là biểu hiện tâm
tư tình cảm của chính nhà
thơ, của những người tham
gia kháng chiến.

II. Tìm hiểu
tác phẩm

0
1

Tám câu thơ đầu:
Khung cảnh chia tay và
tâm trạng của con người

Khúc dạo đầu của bản tình ca về nỗi
nhớ
cội nguồn
những năm tiền khởi nghĩa sâu
1 “mười lăm năm”
nặng biết bao ân tình

2

Mình - ta

thiết tha, mặn nồng thể hiện bao ân tình gắn
bó.

3

“cầm tay nhau”

chưa xa đã nhớ, sự bịn rịn luyến lưu của
người cán bộ với cảnh và người Việt Bắc.

4

“bâng khuâng”,
"bồn chồn"

tâm trạng vấn vương, không nói nên lời vì có
nhiều kỉ niệm với Việt Bắc.

5

Hình ảnh “áo chàm”

nghệ thuật hoán dụ

a. Lời nhắn gửi của người ở lại (4 câu đầu)
Cụm từ mười lăm năm
Hình ảnh cây - núi - sông - nguồn
Thời gian và không gian gắn bó

Cụm từ thiết tha mặn nồng
Ân tình giữa cách mạng với đồng bào.
Bốn câu thơ là lời nhắn nhủ đừng quên
cội nguồn, đừng quên quê hương cách mạng.

b. Tâm trạng người về xuôi (4 câu sau)
Tiếngaiaitha
thathiết
thiết bên cồn
bồnchồn
chồnbước đi
Bâng
khuâng
Bâng
khuâng trong dạ, bồn
Đại từ phiếm chỉ ai: gợi sự bồi hồi
Từ láy tha thiết, bâng khuâng, bồn chồn
Vấn vương, nhớ thương
ÁoÁo
chàm
chàm đưa buổi phân li
Cầm
taytay
nhau
Cầm
nhau biết nói gì hôm nay…
Hoán dụ áo chàm

Người Việt Bắc giản dị, thân thương

Nhịp thơ 3/3/2 + dấu chấm lửng cuối dòng
Diễn tả tinh tế sự lưu luyến trong cử chỉ cầm tay nhau…

Lời người Việt Bắc (12 câu tiếp)
Mình đi, có nhớ những ngày
Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
Mình về, có nhớ chiến khu
Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?
Mình về, rừng núi nhớ ai
Trám bùi để rụng, măng mai để già.
Mình đi, có nhớ những nhà
Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son
Mình về, còn nhớ núi non
Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh
Mình đi, mình có nhớ mình
Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa?

Lời người Việt Bắc (12 câu tiếp)
“suối lũ”, “mưa nguồn”,
“mây mù”, “miếng cơm
chấm muối...

“Hắt hiu...
lòng son”

sự gian khổ của cuộc
kháng chiến, cụ thể hoá
mối thù của cách mạng
đối với thực dân.
“Trám bùi....
để già”

cảm giác trống vắng
gợi nhớ quá khứ sâu
nặng

nghèo nhưng giàu tình
nghĩa, thuỷ chung với
cách mạng
"Mình đi, mình
có nhớ mình

Mình là một mà cũng là hai, là
hai nhưng cũng là một bởi sự
gắn kết của cách mạng, của
kháng chiến.

Lời người Việt Bắc (12 câu tiếp)
Hình thức đối xứng tạo sự cân bằng về
cấu trúc và nêu bật nội dung
Thực tế chiến đấu
kiên cường

Phẩm chất đôn hậu,
nghĩa tình

Những địa điểm
khởi đầu sự nghiệp
cách mạng

Chân dung một Việt Bắc gian nan mà nghĩa tình, thơ
mộng, rất đối hào hùng trong nỗi nhớ của người ra

02

Lời của người
cán bộ về xuôi

Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương
Nhớ từng bản khói cùng sương
Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.
Nhớ từng rừng nứa bờ tre
Ngòi Thia sông Ðáy, suối Lê vơi đầy.
Ta đi, ta nhớ những ngày
Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi...

Thương nhau, chia củ sắn lùi
Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.
Nhớ người mẹ nắng cháy lưng
Ðịu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô.
Nhớ sao lớp học i tờ
Ðồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan
Nhớ sao ngày tháng cơ quan
Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo.
Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều
Chày đêm nện cối đều đều suối xa...

*Khổ 5:
Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương

Nghệ thuật so sánh: nêu bật nỗi nhớ thiết tha
Hình ảnh trăng đầu núi, nắng lưng nương:
Nỗi nhớ chân thành và tha thiết.
Nhớ từng bản khói cùng sương
Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.
Hình ảnh bếp lửa
Gợi sự ấm áp, quan tâm

Khung cảnh thơ mộng

Ta đi ta nhớ những ngày
Mình đây ta đó đắng cay ngọt bùi
Thương nhau chia củ sắn lùi
Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.
Cụm từ ta đi ta nhớ: khẳng định nỗi nhớ
củ sắn lùi, bát cơm sẻ nửa, chăn sui
Gợi tả cuộc sống gian khổ, thiếu thốn
mình đây ta đó + các từ chia, sẻ, cùng

Tấm lòng sẻ chia, gắn bó

*Khổ 5:
Nhớ người mẹ nắng cháy lưng
Địu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô.

Hình ảnh người mẹ
Tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Bắc trong
kháng chiến: cần cù, đôn hậu.
Nhớ sao lớp học i tờ
Đồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan
Nhớ sao ngày tháng cơ quan
Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo.

Nhớ cuộc sống kháng chiến gian
khổ mà lạc quan

Lời đáp lại của người ra đi
Tình nghĩa của người cán bộ
về xuối đối với nhân dân Việt
Bắc sâu đậm, không phai nhạt
theo thời gian.

"Mình đi, mình
lại nhớ mình"
Đáp lại lời băn khoăn
của người việt Bắc

Mình - ta
xoắn xuýt hoà quyện
vào nhau.

"Nguồn bao nhiêu nước
nghĩa tình bấy nhiêu"
Khẳng định tình nghĩa dạt
dào không bao giờ vơi cạn

Bức tranh tứ
bình

“Ta về, mình có nhớ ta
Ta về, ta nhớ những hoa cùng người.
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang.
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hoà bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung.”

Hoạt động nhóm
Nhóm 2

Nhóm 1
Cảm nhận về bức tranh
thiên nhiên mùa đông

Nhóm 4
Cảm nhận về bức tranh
thiên nhiên mùa thu

mars

Despite being red,
Mars is a very cold
place, not hot

Cảm nhận về bức tranh
thiên nhiên mùa xuân

Nhóm 3
Cảm nhận về bức tranh
thiên nhiên mùa hạ

Bức tranh tứ bình
Mùa xuân

Mùa đông
màu xanh bạt ngàn của
núi rừng, điểm lên nét
đỏ tươi của hoa chuối.

Mùa thu
ánh trăng huyền ảo
trải đầy khắp núi
rừng.

hoa mơ trắng xoá

mars

Despite being red,
Mars is a very cold
place, not hot

Mùa hè
Ve kêu trong rừng
phách đổ lá; Ve kêu
là cho rừng phách
trút lá.

Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi 
Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng. 

Ta về, mình có nhớ ta 
Ta về ta nhớ những hoa cùng người. 
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi 
Ðèo cao nắng ánh dao
daogài
gàithắt
thắtlưng. 
lưng
Ngày xuân mơ nở trắng rừng 
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang. 
Ve kêu rừng phách đổ vàng 
Nhớ cô em gái hái măng một mình 
Rừng thu trăng rọi hòa bình 
Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung. 

Màu sắc: xanh điểm xuyến đỏ tươi
Mùa đông Việt Bắc tươi tắn và tràn
đầy sức sống
Hoán dụ dao gài thắt lưng
Con người Việt Bắc cần cù, siêng năng.

Ngày xuân mơ nở trắng rừng 
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang.

Ta về, mình có nhớ ta 
Ta về ta nhớ những hoa cùng người. 
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi 
Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng. 
Ngày xuân mơ nở trắng rừng 
Nhớ người đan nón chuốt
chuốt từng sợi giang. 
Ve kêu rừng phách đổ vàng 
Nhớ cô em gái hái măng một mình 
Rừng thu trăng rọi hòa bình 
Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung. 

Ngày xuân: tạo sự vận động của
thời gian.
Màu trắng của hoa mơ
Vẻ đẹp tinh khôi, lãng mạn của núi
rừng mùa xuân
Động từ chuốt
Gợi tả sự cần mẫn, khéo léo của
người phụ nữ Việt Bắc.

Ve kêu rừng phách đổ vàng 
Nhớ cô em gái hái măng một mình 

Ta về, mình có nhớ ta 
Ta về ta nhớ những hoa cùng người. 
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi 
Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng. 
Ngày xuân mơ nở trắng rừng 
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang. 
VeVe
kêu
kêu rừng phách đổ vàng 
Nhớ cô em gái hái măng một mình 
Rừng thu trăng rọi hòa bình 
Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung. 

Âm thanh ve kêu
Gợi tả bước đi của thời gian
Màu vàng của phách
Gợi sắc vàng của nắng hè
Từ đổ
Diễn tả sự vận động của thời
gian, không gian
Hình ảnh cô em gái hái măng tươi vui,
sinh động
Con người Việt Bắc lạc quan, yêu đời.

Rừng thu trăng rọi hòa bình 
Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung. 

Ta về, mình có nhớ ta 
Ta về ta nhớ những hoa cùng người. 
Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi 
Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng. 
Ngày xuân mơ nở trắng rừng 
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang. 
Ve kêu rừng phách đổ vàng 
Nhớ cô em gái hái măng một mình 
Rừngthu
thutrăng
trăngrọirọi hòa bình 
Rừng
Nhớ ai tiếng hát ân
ân tình
tình thủy
thủy chung. 
chung

Hình ảnh rừng thu trăng rọi
Khung cảnh huyền ảo,
niềm mơ ước hòa bình
Cụm từ: ân tình thủy chung
Khẳng định tình cảm sâu nặng
Mùa thu thơ mộng, con người hữu
tình.
Kết cấu đan xen
nổi bật vẻ đẹp hài
hòa giữa thiên nhiên và con người:
Thiên nhiên tươi đẹp, con người bình
dị, chịu thương chịu khó, đầy tình
nghĩa.

Khung cảnh và vai trò của Việt Bắc trong
cách mạng và kháng chiến (khổ 7)
Nỗi nhớ thiên nhiên - nỗi nhớ con người cuộc sống ở
Việt Bắc- nỗi nhớ về cuộc chiến đấu anh hùng chống
TDP xâm lược

Vai trò của Việt Bắc trong cách mạng và kháng
chiến
“Ở đâu u ám quân thù,
………………………………
Quê hương Cách mạng dựng nên cộng hoà”

Nhớ khi giặc đến giặc lùng
Rừng cây núi đá ta cùng đánh Tây.
Núi giăng thành lũy sắt dày
Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù.
Mênh mông bốn mặt sương mù
Đất trời ta cả chiến khu một lòng.
Ai về ai có nhớ không?
Ta về ta nhớ Phủ Thông, đèo Giàng
Nhớ sông Lô, nhớ phố Ràng
Nhớ từ Cao - Lạng, nhớ sang Nhị Hà…

Cụm từ giặc đến giặc lùng
Nhớ khi giặc đến giặc lùng
Rừng cây núi đá ta cùng đánh Tây.
Núi giăng thành lũy sắt dày
Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù.
Mênh mông bốn mặt sương mù
Đất trời ta cả chiến khu một lòng.
Ai về ai có nhớ không?
Ta về ta nhớ Phủ Thông, đèo Giàng
Nhớ sông Lô, nhớ phố Ràng
Nhớ từ Cao - Lạng, nhớ sang Nhị Hà…

Thực tế ngày đầu kháng chiến
Hình ảnh nhân hóa
Địa thế thuận lợi
Cụm từ ta cùng, một lòng
Kháng chiến toàn dân, toàn diện.
Điệp từ nhớ + liệt kê địa danh
Tự hào, vui sướng trước những
thắng lợi của cuộc kháng chiến.

Giai đoạn tiến công, giành
thắng lợi (Khổ 8)
Những đường Việt Bắc của ta 
Ðêm đêm rầm rập như là đất rung 
Quân đi điệp điệp trùng trùng 
Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan. 
Dân công đỏ đuốc từng đoàn 
Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay. 
Nghìn đêm thăm thẳm sương dày 
Ðèn pha bật sáng như ngày mai lên. 
Tin vui chiến thắng trăm miềm 
Hòa Bình, Tây Bắc, Ðiện Biên vui về 
Vui từ Ðồng Tháp, An Khê 
Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng. 

Quân đi điệp điệp trùng trùng 
Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan.

Dân công đỏ đuốc từng đoàn 
Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.