( Huy CËn)

I. §äc, hiÓu chó thÝch
1, T¸c gi¶

-Tr­íc C¸ch m¹ng th¸ng 8 lµ thi sÜ
xuÊt s¾c cña phong trµo th¬ míi
- Sau C¸ch m¹ng th¸ng 8 gi÷ nhiÒu
träng tr¸ch trong chÝnh quyÒn C¸ch
m¹ng ®ång thêi lµ mét nhµ th¬ tiªu
biÓu cña nÒn th¬ hiÖn ®¹i ViÖt Nam.

2, T¸c phÈm:

Bµi th¬ ®­îc viÕt giữa năm 1958

3, Gi¶i nghÜa tõ
4, Bè côc

- Hai khæ th¬ ®Çu: C¶nh ®oµn thuyÒn ra kh¬i vµ t©m tr¹ng cña ng­êi ®i
biÓn.
-Bèn khæ th¬ tiÕp theo: C¶nh ®oµn thuyÒn ®¸nh c¸ trªn biÓn.
-Khæ th¬ cuèi: C¶nh ®oµn thuyÒn trë vÒ.

I. Đäc, hiÓu chó thÝch
II. Đäc, hiÓu văn b¶n
1, C¶nh ®oµn thuyÒn ra kh¬i vµ t©m tr¹ng cña ng­êi ®i biÓn.

I. Đäc, hiÓu chó thÝch
II. Đäc, hiÓu văn b¶n
1, C¶nh ®oµn thuyÒn ra kh¬i vµ t©m tr¹ng cña ng­êi ®i biÓn.
* C¶nh ®oµn thuyÒn ra kh¬i
MÆt trêi xuèng biÓn nh­hßn löa
Sãng ®· cµi then ®ªm sËp cöa

Liªn t­ëng,
so s¸nh,
nh©n ho¸

-Hoµng h«n trªn biÓn
®Ñp rùc rì.
-Vò trô nh­mét ng«i
nhµ lín, ng«i nhµ vÜ
®¹i Êy b­íc vµo thêi
kú nghØ ng¬i.

§oµn thuyÒn ra kh¬i trong thêi ®iÓm biÓn vÒ ®ªm. C¶nh biÓn võa
®Ñp, võa réng l¹i võa gÇn gòi, Êm ¸p víi con ng­êi.

I. §äc, hiÓu chó thÝch
II. §äc, hiÓu văn b¶n
1, C¶nh ®oµn thuyÒn ra kh¬i vµ t©m tr¹ng cña ng­êi ®i biÓn.
* C¶nh ®oµn thuyÒn ra kh¬i
* T©m tr¹ng cña ng­êi ®i biÓn
§oµn thuyÒn ®¸nh c¸ l¹i ra kh¬i
C©u h¸t c¨ng buåm cïng giã kh¬i

- Sù g¾n kÕt ba sù vËt hiÖn t­
îng( c¸nh buåm, giã kh¬i, c©u
h¸t)=> t¹o ra mét h×nh ¶nh
khoÎ, l¹ mµ thËt.
- ãc t­ëng t­äng phong phó, bót
ph¸p l·ng m¹n ®­a ra mét
h×nh ¶nh bÊt ngê “ C©u h¸t
c¨ng buåm”

Con ng­êi ra kh¬i trong t©m tr¹ng n¸o nøc, khÝ thÕ l¹c quan phÊn
khëi vµ ®iÒu ®ã ®· trë thµnh søc m¹nh cïng giã biÓn lµm căng
c¸nh buåm ®Ó con thuyÒn l­ít sãng ra kh¬i.

( Huy CËn)

1

t r u y ª n k i
t
­ ¬
t
t

2
3
4
5
6
7
8
9
10

«
c
h
a

n
l
¬
t

ª u

h ­
ª
t h © n
h ­ c

® i

ª n t i c h
® « n g c h i
c h i n h h ­ u
g i a n d i
l i

ª n t ­

¬ n g

I. §äc, hiÓu chó thÝch
II. §äc, hiÓu v¨n b¶n
1, C¶nh ®oµn thuyÒn ra kh¬i vµ t©m tr¹ng cña ng­êi ®i biÓn.
2, C¶nh ®oµn thuyÒn ®¸nh c¸ trªn biÓn.
* Hình ¶nh ®oµn thuyÒn
ThuyÒn ta l¸i giã víi buåm trăng
L­ít giữa m©y cao víi biÓn b»ng
Ra ®Ëu dÆm xa dß bông biÓn
Dµn ®an thÕ trËn l­íi v©y giăng

2, C¶nh ®oµn thuyÒn ®¸nh c¸ trªn biÓn.

2, C¶nh ®oµn thuyÒn ®¸nh c¸ trªn biÓn.
* Hình ¶nh ®oµn thuyÒn
ThuyÒn ta l¸i giã víi buåm trăng
L­ít giữa m©y cao víi biÓn b»ng
Ra ®Ëu dÆm xa dß bông biÓn
Dµn ®an thÕ trËn l­íi v©y giăng

Hình ¶nh con thuyÒn ®Æt trong
mèi quan hÖ víi: giã, buåm tr¨ng,
m©y cao, biÓn b»ng
=> Kh«ng gian mªnh m«ng nh­ng
con thuyÒn còng lín lao, kì vĩ.

- Sö dông thñ ph¸p phãng ®¹i vµ những
liªn t­ëng ®éc ®¸o
=> Cuéc ®¸nh c¸ nh­mét trËn chiÕn, trËn
chiÕn trªn mÆt trËn lao ®éng nh»m chinh
phôc biÓn kh¬i.

Hình ¶nh ®oµn thuyÒn tung hoµnh giữa biÓn trêi mªnh m«ng
vµ lµm chñ c¶ biÓn kh¬i.

2, C¶nh ®oµn thuyÒn ®¸nh c¸ trªn biÓn.
* Hình ¶nh ng­êi d©n chµi víi c«ng viÖc ®¸nh c¸ trªn biÓn
Ta h¸t bµi ca gäi c¸ vµo
Gâ thuyÒn ®· cã nhÞp trăng cao

Sao mê kÐo l­íi kÞp trêi s¸ng
Ta kÐo xoăn tay chïm c¸ nÆng

- Bót ph¸p l·ng m¹n cïng nh÷ng
liªn t­ëng ®éc ®¸o
=> BiÕn c«ng viÖc nÆng nÒ thµnh
niÒm vui, lßng yªu ®êi chan chøa.
- T¶ thùc “ kÐo xoăn tay”: kÐo l­íi
b»ng tÊt c¶ søc lùc.

Những ng­êi d©n chµi lµm viÖc víi niÒm h¨ng h¸i say s­a cña những
ng­êi d©n lµm chñ ®Êt n­íc, hä lao ®éng víi tÊt c¶ søc lùc trÝ tuÖ,
tình yªu biÓn, yªu nghÒ.

2, C¶nh ®oµn thuyÒn ®¸nh c¸ trªn biÓn.
* Hình ¶nh biÓn c¶

- C¸ nhô, c¸ chim cïng c¸ ®Ð,
C¸ song lÊp l¸nh ®uèc ®en hång,
- C¸i ®u«i em vÉy tr¨ng vµng choÐ.
- VÈy b¹c ®u«i vµng loÐ r¹ng ®«ng,

- C¸c h×nh ¶nh
liÖt kª
- TrÝ t­ëng t­îng
phong phó
- NghÖ thuËt phèi
s¾c ®Æc biÖt, tµi
t×nh

C¸ ®Ñp. rùc
rì, léng lÉy,
huyÒn ¶o,
bÇy c¸ nh­
nh÷ng nµng
tiªn trong
vò héi.

Ca ngîi biÓn c¶ thanh bình, giµu cã => biÓn lµ mét kho h¶i s¶n
phong phó.

3. C¶nh ®oµn thuyÒn trë vÒ
C©u h¸t căng buåm cïng giã kh¬i
§oµn thuyÒn ch¹y ®ua cïng mÆt trêi
MÆt trêi ®éi biÓn nh« mµu míi
M¾t c¸ huy hoµng mu«n dÆm kh¬i.

3. C¶nh ®oµn thuyÒn trë vÒ
C©u h¸t căng buåm víi giã kh¬i
§oµn thuyÒn ch¹y ®ua cïng mÆt trêi
MÆt trêi ®éi biÓn nh« mµu míi
M¾t c¸ huy hoµng mu«n dÆm kh¬i.
Khæ th¬ cuèi h« øng
víi khæ th¬ ®Çu t¹o
hai c¶nh ®èi xøng.
Þ BiÓu hiÖn nhÞp
tuÇn hoµn cña vò
trô.

Dßng th¬ ®Çu ®­îc lÆp
l¹i víi dßng th¬ ë khæ
®Çu.
Þ TiÕng h¸t xuÊt hiÖn
suèt bµi th¬ : khóc ca
lao ®éng ®Çy høng thó

- Sö dông nh©n ho¸, ho¸n dô
vµ c¸ch nãi khoa tr­¬ng.
=>C¶nh t­îng thiªn nhiªn kú
vÜ, con ng­êi ch¹y ®ua cïng
thêi gian.

§oµn thuyÒn trë vÒ trong khung c¶nh mét ngµy míi b¾t ®Çu, con
ng­êi ch¹y ®ua víi thêi gian, tranh thñ thêi gian ®Ó lao ®éng vµ ®·
thu ®­îc thµnh qu¶ to lín.

Bµi th¬ “ §oµn thuyÒn ®¸nh c¸”
- X©y dùng h×nh ¶nh l·ng m¹n b»ng trÝ t­ëng t­îng phong phó
- ¢m h­ëng khoÎ kho¾n, hµo hïng, bay bæng
- Gieo vÇn linh ho¹t, vÇn tr¾c ®an xen vÇn b»ng
C¶nh lao ®éng cña ®oµn
C¶nh ®oµn thuyÒn
thuyÒn trªn biÓn
ra kh¬i
-§oµn thuyÒn tung hoµnh
- BiÓn vÒ ®ªm ®Ñp,
lµm chñ biÓn kh¬i.
réng, gÇn gòi, Êm ¸p. - Ng­êi d©n chµi lµm viÖc h¨ng
h¸i, khoÎ kho¾n, say s­a.
- Con ng­êi n¸o nøc
l¹c quan, phÊn khëi. - BiÓn lµ mét kho h¶i s¶n
phong phó, ®a d¹ng.

C¶nh ®oµn thuyÒn trë vÒ
- Khung c¶nh thiªn
nhiªn kú vÜ.
- Con ng­êi ch¹y ®ua
víi thêi gian.
-Thµnh qu¶ cña lao ®éng,
niÒm vui cña con ng­êi.

-NhiÒu h×nh ¶nh tr¸ng lÖ, thÓ hiÖn sù hµi hoµ gi÷a thiªn nhiªn vµ ng­êi lao ®éng.
- Béc lé niÒm vui, niÒm tù hµo cña t¸c gi¶ tr­íc ®Êt n­íc vµ cuéc sèng.

Ghi nhí

“ Đoµn thuyÒn ®¸nh c¸” lÊy thêi ®iÓm xuÊt ph¸t kh¸c víi lÖ th­êng, lóc mÆt trêi
lÆn vµ trë vÒ trong ¸nh bình minh chãi läi. Khung c¶nh trªn biÓn khi mÆt trêi
t¾t kh«ng nÆng nÒ tèi t¨m mµ mang vÎ ®Ñp cña thiªn nhiªn t¹o vËt trong quy
luËt vËn ®éng tù nhiªn cña nã. ë ®©y t«i ®· miªu t¶ t¹o vËt víi c¶m høng vò trô.
NÕu tr­íc C¸ch m¹ng, “ Vò trô ca” cßn buån thì b©y giê vui, tr­íc lµ t¸ch biÖt, xa
c¸ch víi cuéc sèng thì h«m l¹i gÇn gòi víi con ng­êi. Bµi th¬ cña t«i lµ mét cuéc
ch¹y ®ua giữa con ng­êi vµ thiªn nhiªn, vµ con ng­êi ®· chiÕn th¾ng. T«i coi ®©y
lµ khóc ca tr¸ng, ca ngîi con ng­êi trong lao ®éng víi tinh thÇn lµm chñ, víi
niÒm vui. Bµi th¬ còng lµ sù kÕt hîp giữa hiÖn thùc vµ l·ng m¹n. ChÊt hiÖn thùc
cña khung c¶nh lao ®éng trªn biÓn c¶ khi vïng biÓn ®· vÒ ta. Vµ chÊt l·ng m¹n
th× còng kh«ng cÇn ph¶i t­ëng t­îng nhiÒu. ë gi÷a khung c¶nh trêi biÓn cao réng
®ã, víi giã, víi trăng råi bình minh vµ n¾ng hång, vµ ®Æc biÖt lµ søc lao ®éng
®Òu mang chÊt l·ng m¹n bay bæng: ThuyÒn ta l¸i giã víi buåm trăng, Đoµn
thuyÒn ch¹y ®ua cïng mÆt trêi. C¶m høng vµ h×nh ¶nh Êy rÊt thÝch hîp víi lao
®éng trªn biÓn. T«i nghÜ r»ng trong khung c¶nh ®ã còng kh«ng thÓ viÕt kh¸c ®i.
Bµi th¬ kÕt thóc b»ng h×nh ¶nh ®Ñp cña mét ngµy míi khi ®oµn thuyÒn ®¸nh c¸
trë vÒ, c¸c khoang thuyÒn ®Çy ¾p c¸. Më ®Çu bµi th¬ lµ h×nh ¶nh mÆt trêi
xuèng biÓn kÕt thóc lµ h×nh ¶nh mÆt trêi ®éi biÓn nh« lªn giữa sãng n­íc..”
( Theo Huy CËn, Cuéc ®êi vµ s¸ng t¸c th¬ ca, Hµ Minh §øc ghi, trong Nhµ
văn nãi vÒ t¸c phÈm, NXB Văn häc, Hµ Néi, 1998)

III.LuyÖn tËp

1, C©u th¬ “ Dµn ®an thÕ trËn l­íi v©y giăng” cã ý nghi· g×?
A- Cuéc ®¸nh c¸ lµ mét cuéc du thuyÒn
B- Cuéc ®¸nh c¸ b¾t ®Çu diÔn ra s«i næi hµo høng
C- Cuéc ®¸nh c¸ diÔn ra nh­mét trËn ®¸nh, lao ®éng thùc sù
lµ chiÕn ®Êu.
D- §­îc ®¸nh c¸ ngoµi biÓn kh¬i lµ mét thó vui
2, Nhµ th¬ dïng biÖn ph¸p tu tõ g× ®Ó ca ngîi biÓn trong hai c©u
th¬ sau?
“ BiÓn cho ta c¸ nh­lßng mÑ
Nu«i lín ®êi ta tõ thuë nµo”
A- Nh©n ho¸ vµ Èn dô

C- Ho¸n dô vµ so s¸nh

B- Nh©n ho¸ vµ so s¸nh

D- Ẩn dụ dô vµ ho¸n

dô
3, Ph©n tÝch khæ ®Çu hoÆc khæ cuèi bµi th¬.

H­íng dÉn vÒ nhµ

- Häc thuéc lßng bµi th¬ “ §oµn thuyÒn ®¸nh c¸”
- Ph©n tÝch c¶nh thiªn nhiªn vµ c¶nh lao ®éng cña ng­
êi d©n chµi trªn biÓn.
- So¹n bµi “ BÕp löa” cña B»ng ViÖt.