Thứ Hai, ngày 18 tháng 12 năm 2023
Tập đọc

Tuần 16: Tiết 31:

Thầy thuốc như mẹ hiền

K HỞ I

ỘN

Đ

G

Câu 1: Cô giáo Y Hoa đến Buôn Chư Lênh làm gì? 
A. Để thăm người dân tộc.
B. Để mở trường dạy học.
C. Để thăm học sinh người dân tộc.

Câu 2: Người dân Chư Lênh đón tiếp cô giáo trang trọng và thân tình
như thế nào? (M2)
A. Mọi người đến rất đông, họ mặc quần áo như đi hội; họ trải đường đi
cho cô giáo bằng những tấm lông thú mịn như nhung…
B. Mọi người ùa theo già làng đề nghị cô giáo cho xem cái chữ; mọi người
im phăng phắc khi xem Y Hoa viết; Y Hoa viết xong, họ cùng reo hò.
C. Mọi người đến rất đông, họ mặc quần áo như đi hội; họ người im phăng
phắc.

Câu 3: Người dân buôn Chư Lênh thể hiện lời thề
bằng cách nào? 
A. Đưa tay lên thề.
B. Chém một nhát dao vào cây cột nóc.
C. Viết hai chữ thật to, thật đậm vào cột nóc.

Câu 4: Chi tiết nào cho thấy dân làng rất háo hức chờ
đợi và yêu quý cái chữ?
A. Mọi người đến rất đông, họ mặc quần áo như đi hội.
B. Họ trải đường đi cho cô giáo bằng những tấm lông thú
mịn như nhung…
C. Mọi người ùa theo già làng đề nghị cô giáo cho xem cái
chữ; mọi người im phăng phắc khi xem Y Hoa viết; Y Hoa
viết xong, họ cùng reo hò.

Câu 5: Câu “Ôi, chữ cô giáo này !” là kiểu câu gì? 
a) Câu kể.

b) Câu cảm.             c) Câu khiến.

QUAN
SÁT
TRANH

    Hải Thượng Lãn Ông là một thầy thuốc giàu lòng nhân ái, không màng
danh lợi.
    Có lần, một người thuyền chài có đứa con nhỏ bị bệnh đậu nặng, nhưng
nhà nghèo, không có tiền chữa. Lãn Ông biết tin bèn đến thăm. Giữa mùa hè
nóng nực, cháu bé nằm trong chiếc thuyền nhỏ hẹp, người đầy mụn mủ, mùi
hôi tanh bốc lên nồng nặc. Nhưng Lãn Ông vẫn không ngại khổ. Ông ân cần
chăm sóc đứa bé suốt một tháng trời và chữa khỏi bệnh cho nó. Khi từ giã
nhà thuyền chài, ông chẳng những không lấy tiền mà còn cho thêm gạo, củi.

Một lần khác, có người phụ nữ được ông cho thuốc và giảm bệnh.
Nhưng rồi bệnh tái phát, người chồng đến xin đơn thuốc mới. Lúc ấy, trời đã
khuya nên Lãn Ông hẹn hôm sau đến khám kĩ mới cho thuốc. Hôm sau ông
đến thì được tin người chồng đã lấy thuốc khác, nhưng không cứu được vợ.
Lãn Ông rất hối hận. Ông ghi trong sổ thuốc của mình "Xét về việc thì người
bệnh chết do tay thầy thuốc khác, song về tình thì tôi như mắc phải tội giết
người. Càng nghĩ càng hối hận."

Là thầy thuốc nổi tiếng, Lãn Ông nhiều lần được vua chúa vời vào
cung chữa bệnh và được tiến cử vào chức ngự y, song ông đã khéo chối từ.
Suốt đời, Lãn Ông không vương vào vòng danh lợi. Ông có hai câu
thơ tỏ chí của mình:

Công danh trước mắt trôi như nước,
Nhân nghĩa trong lòng chẳng đổi phương.

Theo Trần Phương Hạnh

01

02

03

Từ đầu

Một lần khác

Là thầy thuốc …

… gạo, củi.

… hối hận.

chẳng đổi phương.

Hướng dẫn giọng đọc

Toàn bài đọc với giọng kể nhẹ nhàng, điềm tĩnh, thể
hiện thái độ cảm phục lòng nhân ái, không màng danh
lợi của Hải Thượng Lãn Ông.

Luyện đọc câu

Công danh trước mắt trôi như nước
Nhân nghĩa trong lòng chẳng đổi phương

Hải Thượng Lãn Ông (1720-1791):
tên thật là Lê Hữu Trác,
thầy thuốc nổi tiếng của nước ta thời xưa.

“Ông lão lười”
Biệt hiệu danh y
tự đặt cho mình
Ngụ ý nói rằng ông lười
biếng với chuyện danh lợi

Danh lợi: Địa vị và quyền lợi cá nhân.
Bệnh đậu (đậu mùa):
Bệnh gây sốt cao với
những mụn chấm đỏ,
có thể gây tử vong
hoặc để lại những nốt
rỗ trên da mặt.

Chú giải:
Tái phát: (bệnh cũ) lại
phát ra sau một thời
gian đã khỏi
Ngự y: chức quan trông coi việc chữa bệnh trong cung
vua.

Bài đọc kể về ai?
Đó là người như thế nào?

Bài đọc nói về Hải Thượng Lãn Ông.
Ông là một thầy thuốc giàu lòng nhân ái,
không màng danh lợi

Tìm những chi tiết nói lên lòng nhân
ái của Lãn Ông trong việc ông chữa
bệnh cho con người thuyền chài.

Lãn Ông nghe con người thuyền chài
bị bệnh đậu nặng, tự tìm đến thăm. Ông ân
cần chăm sóc cháu bé suốt cả tháng trời,
không ngại khổ. Ông chữa khỏi bệnh cho nó.
Ông chẳng những không lấy tiền mà còn cho
thêm gạo, củi.

Chú giải:

Ân cần chăm sóc:
chăm sóc một cách
niềm nở, đầy nhiệt
tình và chu đáo.

Điều gì thể hiện lòng nhân ái của Lãn
Ông trong việc chữa bệnh cho người
phụ nữ?

Người phụ nữ chết do tay thầy thuốc
khác, song ông tự buộc tội mình về cái chết ấy.
Ông rất hối hận. Điều đó chứng tỏ ông là một
thầy thuốc rất có lương tâm và trách nhiệm.

Chú giải:

Hối hận: cảm thấy
đau khổ, tự trách
mình đã lầm lỗi.

Vì sao có thể nói Lãn Ông là một
người không màng danh lợi?

Lãn Ông nhiều lần được vua chúa vời vào
cung chữa bệnh và được tiến cử vào chức ngự
y, song ông đã khéo léo chối từ.

Chú giải:
Tiến cử: Giới thiệu người
có năng lực để người trên
sử dụng
Chối từ (như từ chối):
Không chịu nhận cái
được dành cho hoặc được
yêu cầu.

Em hiểu nội dung hai câu thơ cuối
bài như thế nào?

- Lãn Ông không màng công danh, chỉ chăm
làm việc nghĩa.
- Công danh rồi sẽ trôi đi, chỉ có tấm lòng
nhân nghĩa là còn mãi.
- Công danh chẳng đáng coi trọng; tấm lòng
nhân nghĩa mới đáng quý, không thể đổi thay.

Đoạn 1
Đoạn 2
Đoạn 3

Hải Thượng Lãn Ông là
người giàu lòng nhân
ái.
Hải Thượng Lãn Ông là
người không màng danh lợi.

Nội
dung

Ca ngợi tài năng, tấm
lòng nhân hậu và nhân
cách cao thượng của
Hải Thượng Lãn Ông.

Có lần,/ một người thuyền chài có đứa con nhỏ bị bệnh đậu
nặng,/ nhưng nhà nghèo,/ không có tiền chữa.// Lãn Ông biết
tin/ bèn đến thăm.// Giữa mùa hè nóng nực,/ cháu bé nằm
trong chiếc thuyền nhỏ hẹp,/ người đầy mụn mủ,/ mùi hôi tanh
bốc lên nồng nặc.// Nhưng Lãn Ông vẫn không ngại khổ.// Ông
ân cần chăm sóc đứa bé suốt một tháng trời/ và chữa khỏi bệnh
cho nó.// Khi từ giã nhà thuyền chài,/ ông chẳng những không
lấy tiền/ mà còn cho thêm gạo,/ củi.//

Hải Thượng Lãn Ông là bậc đại danh y không chỉ giỏi
về y thuật, mà còn là nhà khoa học lớn, nhà giáo dục, nhà văn
bậc thầy của dân tộc Việt Nam. Ông là tác giả của nhiều bộ
sách lớn có giá trị như: Hải Thượng y tông tâm lĩnh, Thượng
kinh ký sự... Ông đã có công sưu tầm, bổ sung nhiều phương
thuốc có giá trị còn lưu truyền trong dân gian và để lại cho
muôn đời sau. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là tấm gương
sáng cho muôn đời các thế hệ thầy thuốc Việt Nam noi theo.

Mộ ông nay thuộc thôn Hải Thượng, xã Trung
Sơn Hương Sơn, Hà Tĩnh. Tên của ông còn được
đặt cho nhiều trường học, con đường trên đất
nước Việt Nam.