HỘI THI
GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2020 – 2021
*

Báo cáo: Giải pháp dạy học phân môn Kể chuyện phần đã
nghe, đã đọc theo hướng phát triển năng lực của học sinh lớp 5B
trường Tiểu học Trần Phú.

GV : Bùi Thị Kim Thoa

I. LÝ DO ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
II. NỘI DUNG BIỆN PHÁP
1.Tình hình
2. Thực trạng
3. Các biện pháp đã thực hiện
III. HIỆU QUẢ
IV. KẾT LUẬN

LÝ DO ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
Học kể chuyện là phân môn quan trọng góp phần giúp học sinh hoàn
thành mục tiêu chung của môn Tiếng Việt.
Kiểu bài kể chuyện đã nghe, đã đọc các em tiếp cận nguồn kiến thức
phong phú, đa dạng. Qua đó, HS phát triển năng lực ngôn ngữ trong Tiếng Việt
và giúp các em hoàn thiện nhân cách.
Giáo viên đôi lúc còn lúng túng khi dạy kiểu bài đã nghe, đã đọc phát triển
năng lực cho học sinh => chất lượng phân môn kể chuyện nói riêng và môn Tiếng
Việt chưa cao. (Số đo kèm theo)
Năm học 2020-2021 GV được tiếp cận, tập huấn dạy học theo định hướng
phát triển phẩm chất, năng lực.

Biện pháp: “Giải pháp dạy học phân môn Kể chuyện phần đã
nghe, đã đọc theo hướng phát triển năng lực của học sinh lớp 5B
trường Tiểu học Trần Phú”

NỘI DUNG
TÌNH HÌNH
- Đối tượng
HS vùng thuận
lợi.
- Kiểu bài kể
chuyện đã
nghe, đã đọc
học sinh đã
được học ở lớp
4.
- Nhà trường
có thư viện
“đạt chuẩn.”

THỰC TRẠNG

GIÁO VIÊN
Còn gặp nhiều
khó
khăn,
chưa có kinh
nghiệm nhiều
khi tổ chức
dạy học theo
định
hướng
phát triển năng
lực.

HỌC SINH

Ít được tham gia và rèn luyện
môi trường học tập kể chuyện
theo định hướng phát triển năng
lực.

Năng lực ngôn ngữ:
nghe, đọc và kể các câu
chuyện thuộc kiểu bài đã
nghe, đã đọc của học
sinh còn gặp khó khăn.

Các năng lực tự học,
tự chủ; giao tiếp và hợp
tác; giải quyết vấn đề và
sáng tạo chưa được phát
triển phù hợp.

KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC KỂ CHUYỆN
(Trước tác động- Tuần 2)

Lớp

TS
HS

Số
HS
tham
gia
khảo
sát

 
1.Kể hay,
2.Kể tốt, bước
biểu cảm toàn đầu có biểu
bộ câu
cảm toàn bộ
chuyện.
câu chuyện.
TS

Lớp
5B

TS
HS
37

Số HS tham
gia
37 khảo 5sát

5B

37

37

%

TS

 
3.Kể được
toàn bộ câu
chuyện
(GV hỗ trợ ít)

%

TS

%

4.Kể chưa
được toàn
bộ câu
chuyện.
(GV có hỗ
trợ nhiều)
TS
%

 
Hoàn thành

Chưa hoàn
thành cần sự hỗ
Hoàn thành tốt
trợ của nhiều
giáo viên
13,5
12
32,4
13
35,1
7
18,9
TS
%
TS
%
TS
%
16

43,3

14

37,8

7

18,9

BIỆN PHÁP
Xác định mục tiêu cần đạt
- NL ngôn ngữ: Năng lực nghe, nói, đọc, viết về kiểu bài đã học.
- NL chủ đạo trong kể chuyện, GV cần quan tâm: nghe, nói, đọc,
viết, kể.
- Yêu cầu cần đạt về kể chuyện của HS lớp 5.
- Biểu hiện cụ thể: Kể lại một câu chuyện đã nghe, đã đọc theo chủ
điểm.
- Biết trao đổi rút ra ý nghĩa của câu chuyện.
- Biết nghe và nhận xét lời kể của các bạn.
- GV xác định được các đầu vào để tổ chức dạy phát triển trên vốn
sống sẵn có của các em, tạo động cơ để các em xác định được đầu
ra, tổ chức dạy học theo định hướng phát triển NL,PC.

PHÂN TÍCH QUÁ TRÌNH TƯ DUY NGÔN
NGỮ CỦA HS LỚP 5
TẬP HUẤN KỸ NĂNG KỂ CHUYỆN CHO
HS
TỔ CHỨC
DẠY HỌC
THEO ĐỊNH
HƯỚNG
PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC
HS

PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ THÔNG QUA DH
TƯƠNG TÁC
DH THEO HƯỚNG HUY ĐỘNG VỐN KIẾN
THỨC SẮN CÓ
PHÂN TÍCH QUÁ TRÌNH TƯ DUY NGÔN
NGỮ CỦA HS LỚP 5

Phân tích quá trình tư duy ngôn ngữ của HS lớp 5
Các giai đoạn cơ bản:
+ Giai đoạn 1. Huy động vốn kiến thức đã nghe,
đã học từ lớp 1 đến lớp 4.
+ Giai đoạn 2. Kể lại được câu chuyện theo chủ
điểm.
+ Giai đoạn 3. Nêu được ý nghĩa câu chuyện.
Qua các HĐ học đó, HS hình thành được các
PC, NL cần thiết phù hợp với tiến trình tư duy, nhận
thức của HS lớp 5. Từ phân tích trên, GV xác định
cần tổ chức các HĐ học sao cho phù hợp: Dạy học
theo hướng tự học, huy động được vốn sống của HS;
Tạo môi trường tương tác để HS có cơ hội phát triển
các PC, NL và hệ thống lại kiến thức; Giúp các em
hiểu được ý nghĩa câu chuyện và vận dụng vào thực

Tập huấn kĩ năng kể chuyện cho HS.

HS đọc truyện trong giờ giải lao.

Tập huấn kĩ năng kể chuyện cho HS.

HS học
nhóm t
rong
giờ kể
chuyện

Tập huấn kĩ năng kể chuyện cho HS.
HS
ch tóm
uy
ện tắt
ở n câu
hà
.

Tập huấn kĩ năng kể chuyện cho HS.

HS kể chuyện
cho người
thân nghe.

HS tìm kiếm, đọc truyện
trên các kênh , dưới sự
giám sát của phụ huynh..

Tập huấn kĩ năng kể chuyện cho HS.

HS

Tập huấn kĩ năng kể chuyện cho

Đã rèn cho các em NL tự học, NL biểu đạt.
tìm kiếm thông tin, biết ứng dụng CNTT, NL giao
tiếp, hợp tác,…

Dạy học theo hướng tự học, huy động
được vốn kiến thức sẵn có.
- NL tự đặt câu hỏi.
- NL xác định thông tin .
- NL sắp xếp thông tin dưới dạng bản
đồ tư duy.

NL tự đặt câu hỏi.
+ HS đọc kĩ yêu cầu đề bài, tự mình đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi để
xác định được đúng nội dung yêu cầu đề bài là gì?
+ Gạch chân các từ quan trọng để dễ nhớ, dễ hiểu.
Ví dụ: Chủ điểm: Việt Nam - Tổ quốc em.
Đề bài: Hãy kể một câu chuyện em đã nghe, đã đọc về một anh
hùng, danh nhân của nước ta.
Hỏi: Đề bài thuộc chủ điểm nào?
Hỏi: Yêu cầu của đề bài là gì ?
Hỏi: Cần tìm kiếm như thế nào? Ở đâu? Lúc nào?
Hỏi. Để nhớ lại được câu chuyện đã nghe, đã đọc mình cần làm gì ?
* Kết quả: HS biết cách tự cách đặt câu hỏi để xác định yêu cầu đề
bài nên 100% HS chọn được câu chuyện để kể đúng với đề bài yêu
cầu.

NL xác định thông tin.
nhà.

+ HS nghe cô giao việc; Chuẩn bị việc tự học ở

+ HS nhận nhiệm vụ, tự nhận diện được các
kiểu bài đã học, phát hiện được điểm khác biệt về
yêu cầu cần đạt mỗi kiểu bài, để HS tự học phù hợp
và chính xác.
* Kết quả: HS nắm bắt thông tin GV truyền đạt và đã thực
hiện tốt yêu cầu GV giao .
* Ngoài ra GV cần động viên, khuyến khích các em bằng
cách vỗ tay theo điệu chúc mừng hay tặng hoa việc tốt cho những
HS thực hiện chính xác yêu cầu GV giao để tạo động lực cho các
em.

NL sắp xếp thông tin dưới dạng bản đồ tư
duy.
- Học sinh dựa vào phần gợi ý sắp xếp thông tin các câu chuyện
theo bản đồ tư duy để hệ thống kiến thức:
Ví dụ: Chủ điểm 2: Con người với thiên nhiên.

Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm 3

Nhóm 4

NL sắp xếp thông tin dưới dạng bản đồ tư
duy.
* Rèn cho các em khả năng ghi nhớ câu chuyện nhanh và lâu quên.
Qua đó đánh giá được năng lực của các em.

NL sắp xếp thông tin câu chuyện dưới dạng bộ thẻ nhớ.

NL sắp xếp thông tin câu chuyện dưới dạng bộ thẻ nhớ.

Nhóm 3

Nhóm 4

Đoạn 1: Giới thiệu câu chuyện, cậu bé là người như
thế nào?
TL. Cậu bé ham chơi bị mẹ mắng, bỏ nhà đi

Đoạn 2:
+ Vì sao cậu bé trở về nhà?
+ Cậu có thấy mẹ không? Cậu đã làm gì với cây xanh?
+ Hiện tượng gì trên cây?
+ Nhìn cây cậu như thấy ai?

TL: Cậu bé trở về nhà vì đói và lũ bạn .
Không thấy mẹ, cậu bé ôm một cây xanh mà khóc.
Từ cành cây quả lạ xuất hiện và rơi vào lòng cậu
Cậu bé nhìn thấy cây, ngỡ như được thấy mẹ.

Đoạn 3: Mọi người đã làm gì? Tên gọi cây đó là gì?

TL. Mọi người đem hạt cây từ vườn nhà câu bé về
gieo trồng khắp nơi và đặt tên là cây Vú Sữa.

NL sắp xếp thông tin câu chuyện dưới dạng bộ
thẻ nhớ.
*Kết quả: HS có NL tư duy ngôn ngữ logic, các NL chung cũng
phát triển. HS tự tin, mạnh dạn và tự nhiên, hứng thú, nắm
được kiến thức chắc chắn.

Tổ chức các HĐ huy động vốn sống, kết nối bài
học.
Tên trò chơi 1: “Người anh hùng dân tộc em yêu”
Cách chơi: Mỗi nhóm có 6 thẻ để trên bàn, khi có
tiếng nhạc, các em di chuyển thành vòng tròn và vỗ tay.
Nghe cô đưa tín hiệu dừng, mỗi bạn lấy một thẻ rồi viết
nhanh tên người anh hùng dân tộc hoặc câu chuyện em
muốn kể. Thời gian viết từ kết thúc tiếng nhạc đến khi
tiếng nhạc được bật lên.

Tổ chức các HĐ huy động vốn sống, kết nối bài
học.
*Kết quả: HS biết thêm nhiều tên anh
hùng dân tộc hay tên những câu chuyện thuộc
chủ đề . Rèn cho HS KN phản xạ nhanh và NL
ghi nhớ tốt. Ngoài ra tạo cho bầu không khí
lớp học sôi nổi để vào bài mới.

Phát triển NL ngôn ngữ thông qua dạy học tương tác
+ Tương tác trực quan

Phát triển NL ngôn ngữ thông qua dạy học tương tác
+ Tương tác nhóm

Cách thức tổ chức hoạt động
* Hoạt động 2. Kể chuyện
trong nhóm
* Cách tiến hành: Khi kể chuyện em đã
nghe hay đã đọc, giáo viên hướng dẫn học
sinh theo các bước kể trong nhóm như
sau:
- Bước 1: Chia nhóm theo NL.
- Bước 2: Cá nhân kể trong nhóm.
- Bước 3: Thi kể trước lớp. Các nhóm
nhận xét và bổ sung cho nhau.
- Bước 4: Đặt câu hỏi cho nhóm bạn.
* Liên hệ Giáo dục:
- Bước 5: Nghe cô nhận xét, liên hệ ứng
dụng thực tiễn.
- Bước 6: Ứng dụng

 

Phẩm chất, năng lực
cần đạt

- Tự học, tự chủ, hợp tác,
giải quyết vấn đề.
- NL ngôn ngữ.
- Tư duy logic.
 
- Kể hay, biểu cảm,...toàn
bộ câu chuyện.

 
 
 
 

Phát triển NL ngôn ngữ thông qua dạy học tương tác
Hoạt
cảnh Sự
tích chú
Cuội
cung
trăng

Giờ
học
kể
chuyện

Tiết mục Sự tích chú Cuội cung trăng tham gia hội diễn do Hội đồng đội Thành phố tổ chức .

* Kết quả: Các em đều được thể hiện NL
ngôn ngữ của mình dưới những cấp độ khác
nhau. Phát hiện, bồi dưỡng học sinh năng
khiếu, sáng tạo trong kể chuyện.

Phát triển NL ngôn ngữ thông qua dạy học gắn liền với
thưc tiễn địa phương.
Chủ điểm: Chào mừng ngày thành lập Quân đội nhân dân
Việt Nam 22/12; Ngày hội Quốc phòng toàn dân.
Ví dụ: Chủ điểm: Việt Nam - Tổ quốc em - Tuần 18. (Giáo dục địa
phương)
Đề bài: Hãy kể một câu chuyện em đã nghe, đã đọc về một anh
hùng, danh nhân của nước ta.
Ví dụ 1: Kể chuyện: Cuộc đấu tranh Lưu huyết (Có kịch
bản kèm theo)
Ví dụ 2: Anh Hùng A Mét (Lớp 1- Tài liệu GD ĐP lớp 1)
Mục tiêu: Dạy học gắn liền với thực tiễn, các em hiểu được và
tự hào về truyền thống nhân dân địa phương Kon Tum. Hiểu nội
dung chính và biết trao đổi về ý nghĩa câu chuyện. HS NK tìm
được truyện ngoài SGK; kể chuyện một các tự nhiên, sinh động.

Hoạt cảnh: Cuộc đấu tranh Lưu huyết 12/12/1931

Anh hùng
Trương Quang Trọng

Các em
học sinh
Lớp 5B
Thăm viếng
Di tích
Lịch sử
Ngục
Kon Tum

Sau khi HS kể, GV tổ chức cho HS tham qua di tích lịch sử Ngục Kon Tum,
chăm Sóc nghĩa trang liệt sĩ. Từ đó GDHS phát triển nhân cách toàn diện.

HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC KỂ CHUYỆN (Sau tác động- Tuần 18)
 
 
4.Kể chưa
1.Kể hay,
2.Kể tốt, bước 3.Kể được
được toàn
biểu cảm toàn đầu có biểu
toàn bộ câu
bộ câu
bộ câu
cảm toàn bộ chuyện
chuyện.
Số chuyện.
câu chuyện. (GV hỗ trợ ít)
(GV có hỗ
HS
trợ nhiều)
TS
tham
Lớp
gia
HS
TS
%
TS
%
TS
%
TS
%
khảo
sát

Ảnh hưởng đến chất lượng môn Tiếng Việt
5B
Lớp

5B

37
TS
HS

37
14
Số HS tham
gia khảo sát

37

37

 
Chưa hoàn
hỗ
37,8
16
43,3Hoàn6thành16,2thành1cần sự2,7
Hoàn thành tốt
trợ của nhiều
giáo viên
TS
%
TS
%
TS
%
28

75,7

8

21,6

1

2,7

KẾT LUẬN
Xác định mục tiêu
cần đạt.
-Năng lực
ngôn ngữ:
nghe, nói,
đọc, viết.
-NL
chủ
đạo trong
kể
chuyện:GV
cần quan
tâm: nghe,
nói, đọc,
viết, kể.
-Yêu cầu
cần đạt về
kể chuyện
của HS lớp
5(Theo
chuẩn Kiến
thức,
Kĩ
năng, NL)

P. tích quá
trình tư duy
ngôn ngữ
của HS lớp
5.
Theo các GĐ cơ

bản:
+ GĐ 1. Huy
động vốn kiến
thức đã nghe, đã
học từ lớp
1,2,3,4.
+ GĐ 2. Kể lại
được câu chuyện
theo chủ điểm.
+ GĐ 3. Nêu
được ý nghĩa câu
chuyện.

Tổ chức dạy học theo định hướng phát
triển NL HS
Tập huấn kĩ
năng KC cho
HS.
- HS chủ động tự
rèn luyện tự học.
- HS tích cực
tương tác.
-Tập tóm tắt hệ
thống kiến thức.
- Rèn luyện NL
tìm kiếm thông
tin.
NL
biểu
đạt,cách
nhận
xét lẫn nhau.
-Trang bị tủ sách
thư viện của lớp.

DH theo
hướng tự
học, huy
động được
vốn KT sẵn
có.
*Phát
triển
năng lực tự
học: NL tự đặt
câu hỏi ;xác
định thông tin.
;sắp xếp thông
tin dưới dạng
bản đồ tư duy;
sắp xếp thông
tin câu chuyện
dưới dạng bộ
thẻ nhớ

Phát triển
NL
ngôn
ngữ thông
qua
dạy
học tương
tác.

Tương tác với
trực quan: Qua
Ứng
dụng
CNTT, tranh
ảnh,
các
nguồn khác,..
Tương
tác
nhóm: ( HSHS; GV-HS;
HS-GV)

Phát
triển
NL
ngôn
ngữ
thông
qua DH
gắn liền
với thực
tiễn địa
phương.