Thứ sáu ngày 13 tháng 10 năm 2023
Trường THCS Hàm Thắng

LỚP THỰC NGHIỆM: 81
Giáo viên: MAI HOÀI VŨ

VƯỢT CHƯỚNG
NGẠI VẬT

Câu 1: Từ đầu thế kỉ XVI, nhà Lê
bắt đầu rơi vào tình cảnh?
suy thoái.
Không trả
lời được thì
mình giúp
cho để qua
vòng nhé!

Suy thoái.

Ông là người phế truất vua Lê Cung
Hoàng, lên ngôi vua lập ra triều Mạc?
Mạc Đăng Dung
Không trả
lời được thì
mình giúp
cho để qua
vòng nhé!

Mạc Đăng Dung

Năm 1533, ông chạy vào Thanh Hóa,
đưa Lê Duy Ninh lên ngôi vua, nhân
danh “phù Lê diệt Mạc”?
Nguyễn Kim
Không trả
lời được thì
mình giúp
cho để qua
vòng nhé!

Nguyễn Kim

Hệ quả lớn nhất về mặt xã hội do xung
đột Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn là
gì?
Nhân dân khổ cực, lầm than.
Không trả
lời được thì
mình giúp
cho để qua
vòng nhé!

Nhân dân khổ cực, lầm than.

Năm 1672, nơi đây trở thành ranh giới chia cắt đất
nước giữa hai chính quyền Trịnh – Nguyễn?
Sông Gianh (Linh Giang)
Không trả
lời được thì
mình giúp
cho để qua
vòng nhé!

Sông Gianh (Linh Giang)

Đây là vùng đất từ sông Gianh trở vào
nam (hay gọi là Nam Hà), do con cháu
họ Nguyễn nối nhau cầm quyền?
Đàng Trong
Không trả
lời được thì
mình giúp
cho để qua
vòng nhé!

Đàng Trong

QUÁ TRÌNH
KHAI PHÁ
VÙNG ĐẤT
PHÍA NAM TỪ
THẾ KỈ XVI
ĐẾN THẾ KỈ
XVIII.

1. Khái quát quá trình khai phá
vùng đất phía Nam từ thế kỉ
XVI đến thế kỉ XVIII.
2. Quá trình thực thi chủ quyền
đối với quần đảo Hoàng Sa và
quần đảo Trường Sa của các
chúa Nguyễn và ý nghĩa lịch sử.

Tiết 9, 10: QUÁ TRÌNH
KHAI PHÁ VÙNG ĐẤT
PHÍA NAM TỪ THẾ KỈ
XVI ĐẾN THẾ KỈ XVIII.

1. Khái quát quá trình khai phá vùng đất phía
Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII.
Thảo luận nhóm đôi: 3 phút
Em hãy hoàn thành bảng đặc tả tình hình xứ
Thuận Hóa- Quảng Nam ở thế kỉ XVI?

Thời gian
Đầu thế kỉ XVI

Tình hình
(dân cư, kinh tế)
 

Từ năm 1558 – 1570,
 
khi Nguyễn Hoàng làm
trấn thủ Thuận HóaQuảng Nam

1. Khái quát quá trình khai phá vùng đất phía
Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII.

Thời gian

Tình hình
(dân cư, kinh tế)
Đầu thế kỉ XVI
-Dân cư thưa thớt.
-Kinh tế chưa phát triển.
Từ năm 1558 – 1570, -Dân cư tụ về ngày càng đông.
khi Nguyễn Hoàng
-Kinh tế phát triển.
làm trấn thủ Thuận
-> vùng đất yên bình
Hóa-Quảng Nam

1. Khái quát quá trình khai phá vùng đất phía
Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII.

- Năm 1558, Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hoá.
- Năm 1570, Nguyễn Hoàng trấn thủ Thuận Hoá và
Quảng Nam (hai xứ Thuận Quảng).

Thuận Hóa
-Quảng Nam
(1558-1597)

Lược đồ
quá trình
khai phá,
mở rộng
vùng đất
phía Nam
từ thế kỉ
XVI đến
thế kỉ
XVIII

Thảo luận nhóm bàn: 5 phút

Dựa vào nội dung mục 1 trang 29, 30 và hình 5.2 SGK hoàn
thành bảng thống kê các vùng đất được khai phá của chúa
Nguyễn từ thế kỉ XVII đến thế kỉ XVIII với các thông tin dưới
đây:
Thời gian

Năm 1611
Năm 1620
đến 1698
Năm 1653
Năm 1693
Năm 1708
Năm 1757

Vùng đất được khai phá

Thời gian
Năm 1611

Vùng đất được khai phá
Phủ Phú Yên (Tuy Hòa và Đồng Xuân.)

Năm 1620 Phủ Gia Định (Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình
Dương, Bình Phước; thành phố Hồ Chí Minh,
đến 1698
Long An, Tây Ninh), Mỹ Tho, Hà Tiên.
Năm 1653
Khánh Hòa, Đắk Lắk
Năm 1693

Trấn Thuận Thành (Ninh Thuận và Bình Thuận),
Lâm Đồng, Đắc Nông

Năm 1708

Kiên Giang, Cà Mau, đảo Phú Quốc
Sóc Trăng, Bạc Liêu, Trà Vinh, Bến Tre, Vĩnh Long,
Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang, Tiền Giang, Hậu
Giang.

Năm 1757

Bạc Liêu,
Sóc Trăng,
Trà Vinh,
Cần Thơ...
(1757)

Thuận Hóa
-Quảng Nam
(1558-1597)
Phú Yên
(1611)

Xác định trên
lược đồ các
vùng lãnh thổ

Khánh Hòa, được mở rộng
Đắk Lắk
về phía nam của
(1653)

trấn Thuận Thành, nước ta theo các
Lâm Đồng, Đắk Nông mốc thời gian
(1693)
tương ứng?
Phủ Gia Định
Kiên Giang, (1620-1698)
Cà Mau, đảoPhú
Quốc (1708)

Hãy rút ra nhận
xét về sự mở
rộng lãnh thổ
nước ta về phía
nam từ thế kỉ
XVI đến thế kỉ
XVIII?

Hãy đánh giá
về vai trò các
chúa Nguyễn
trong việc mở
rộng lãnh thổ
nước ta về
phía Nam?

1. Khái quát quá trình khai phá vùng đất phía
Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII.
- Năm 1558, Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hoá.
- Năm 1570, Nguyễn Hoàng trấn thủ Thuận Hoá và Quảng
Nam (hai xứ Thuận Quảng).
- Các chúa Nguyễn đẩy mạnh quá trình di dân, khai phá
vùng đất phía Nam.
- Đến năm 1757, chúa Nguyễn hoàn thiện hệ thống chính
quyền trên vùng đất Nam Bộ tương đương như ngày nay.

1

2

3

4

Câu 1: Đây là địa danh cũ của vùng đất bao gồm các tỉnh
Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế và Đà Nẵng mà
Nguyễn Hoàng được cử làm trấn thủ năm 1558?
A. Thuận Thành
B. Gia Định
C. Đàng Ngoài
D. Thuận Hóa

2
3

4

Câu 2: Để đẩy nhanh quá trình khai hoang mở đất về phía
nam của chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Năm 1620 đã diễn ra
sự kiện gì?
A. Xung đột Nam – Bắc triều.
B. Nguyễn Hoàng mất, Nguyễn Phúc Nguyên lên kế vị.
C. Hôn nhân giữa công nữ Ngọc Vạn với vua Cam-pu-chia.
D. Nguyễn Phúc Nguyên đánh chiếm Chân Lạp (Cam-Pu-Chia)

2
4

Năm 1693, chúa Nguyễn Phúc Chu chiếm lấy phần
đất của Chiêm Thành để thành lập trấn Thuận Thành
ở Đàng Trong. Ngày nay là vùng đất của các tỉnh?
A. Ninh Thuận và Bình Thuận
B. Phú Yên và Khánh Hòa
C. Bình Thuận và Bà Rịa Vũng Tàu
D. Bình Thuận và Đồng Nai

2

Câu 4: Năm 1698, phủ này được thành lập, gồm dinh Trấn
Biên và dinh Phiên Trấn?
A. phủ Thuận Quảng
B. phủ Gia Định
C. phủ Thuận Thành
D. phủ Tân Bình

p

QUÁ
TRÌNH
KHAI
PHÁ
VÙNG
ĐẤT PHÍA
NAM TỪ
THẾ KỈ
XVI ĐẾN
THẾ KỈ
XVIII.

1. Khái quát
quá trình
khai phá
vùng đất
phía Nam từ
thế kỉ XVI
đến thế kỉ
XVIII.

Năm 1558, Nguyễn Hoàng vào trấn
Thuận Hoá.
thủ ..........................................
1570
Năm..................,
Nguyễn Hoàng
Quảng Nam
trấn thủ Thuận Hoá và ....................
(hai xứ Thuận Quảng).
Các chúa Nguyễn đẩy mạnh quá
di dân
trình .........................,
khai hóa
phía Nam.
vùng đất........................
1757 chúa Nguyễn
Đến năm ..............,
hoàn thiện hệ thống chính quyền
Nam Bộ tương
trên vùng đất .......................
đương như ngày nay.

2. Quá trình thực thi chủ quyền đối với quần
đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa của các
chúa Nguyễn và ý nghĩa lịch sử.

QUÁ
TRÌNH
KHAI
PHÁ
VÙNG
ĐẤT PHÍA
NAM TỪ
THẾ KỈ
XVI ĐẾN
THẾ KỈ
XVIII.

1. Khái quát
quá trình
khai phá
vùng đất
phía Nam từ
thế kỉ XVI
đến thế kỉ
XVIII.

Năm 1558, Nguyễn Hoàng vào trấn
thủ Thuận Hoá.
Năm 1570, Nguyễn Hoàng trấn thủ
Thuận Hoá và Quảng Nam (hai xứ
Thuận Quảng).
Các chúa Nguyễn đẩy mạnh quá
trình di dân, khai phá vùng đất
phía Nam.
Đến năm 1757, chúa Nguyễn hoàn
thiện hệ thống chính quyền trên
vùng đất Nam Bộ tương đương
như ngày nay.

2. Quá trình thực thi chủ quyền đối với quần
đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa của các
chúa Nguyễn và ý nghĩa lịch sử.

VẬN DỤNG
Qua tìm hiểu tư liệu, sách báo, mạng
Internet ở nhà và nội dung bài học “Quá trình
khai phá vùng đất phía Nam từ thế kỉ XVI đến
thế kỉ XVIII” được phản ánh như thế nào trong
câu ca dao sau:
“Người đi dao rựa dắt lưng,
Ngó sông sông rộng, ngó rừng rừng cao”

VẬN DỤNG
- Vào khoảng đầu thế kỉ VII, Vương quốc Phù nam suy yếu và bị Chân Lạp
xâm chiếm, trên danh nghĩa, vùng đất Nam Bộ của Việt Nam ngày nay thuộc
quyền quản lí của triều đình Chân Lạp. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, triều
đình Chân Lạp hầu như không thể quản lí được vùng đất này, vùng đất Nam Bộ
bị bỏ hoang từ thuở đó.
- Từ Bến Tre, Tiền Giang, Đồng Tháp ngày nay, xuống phía Nam, sang bên kia
sông, dọc theo những vùng đất bên bờ Tây sông Hậu cho đến Mũi Cà mau,…là
những vùng đầm lầy, những mảng rừng đước, kênh, rạch quanh co, chằng chịt.
- Tình trạng hoang vu này vẫn tiếp tục tồn tại cho đến cuối thế kỉ XVI, khi có
sự xuất hiện và khai phá của người Việt. Trong các thế kỉ XVI - XVIII, chính
quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong đã tổ chức nhiều đợt di dân vào khai hoang,
lập ấp ở các vùng đất ở phía Nam. Trong quá trình khai phá ấy, người Việt phải
đối mặt với bao gian khó, hiểm nguy luôn rình rập. Nhưng với ý chí quyết tâm,
kiên cường, bất khuất và tinh thần lao động cần cù, các thế hệ người Việt đã
viết nên những trang sử hào hùng về quá trình khai phá, xác lập chủ quyền, bảo
vệ và phát triển vùng đất Nam Bộ, góp phần làm rạng rỡ non sông, đất nước
Việt Nam.

Dặn dò
-Học bài và hoàn thành nội dung vận dụng.
-Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu và những câu chuyện về
quá trình di dân khai phá vùng đất phía Nam và
thực thi chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa quần đảo rường Sa của các chúa Nguyễn.

Thảo luận nhóm đôi: 3 phút
Em hãy hoàn thành bảng đặc tả tình hình xứ
Thuận Hóa- Quảng Nam ở thế kỉ XVI?
Thời gian

Tình hình
(dân cư, kinh tế)

Đầu thế kỉ XVI

 

Từ năm 1558 – 1570,
khi Nguyễn Hoàng làm
trấn thủ Thuận HóaQuảng Nam

 

Dựa vào nội dung mục 1 trang 29, 30 và hình 5.2 SGK hoàn thành
bảng thống kê các vùng đất được khai phá của chúa Nguyễn từ thế
kỉ XVII đến thế kỉ XVIII với các thông tin dưới đây:
Thời gian
Vùng đất được khai phá
Năm 1611
Năm 1620
đến 1698
Năm 1653
Năm 1693
Năm 1708
Năm 1757

Thảo luận nhóm bàn: 5 phút

Dựa vào nội dung mục 1 trang 29, 30 và hình 5.2 SGK hoàn
thành bảng thống kê các vùng đất được khai phá của chúa
Nguyễn từ thế kỉ XVII đến thế kỉ XVIII với các thông tin dưới
đây:
Thời gian

Năm 1611
Năm 1620
đến 1698
Năm 1653
Năm 1693
Năm 1708
Năm 1757

Vùng đất được khai phá

QUÁ
TRÌNH
KHAI
PHÁ
VÙNG
ĐẤT PHÍA
NAM TỪ
THẾ KỈ
XVI ĐẾN
THẾ KỈ
XVIII.

1. Khái quát
quá trình
khai phá
vùng đất
phía Nam từ
thế kỉ XVI
đến thế kỉ
XVIII.

Năm 1558, Nguyễn Hoàng vào trấn
thủ ..........................................
Năm.................., Nguyễn Hoàng
trấn thủ Thuận Hoá và ....................
(hai xứ Thuận Quảng).
Các chúa Nguyễn đẩy mạnh quá
trình ........................., khai hóa
vùng đất........................
Đến năm .............., chúa Nguyễn
hoàn thiện hệ thống chính quyền
trên vùng đất ....................... tương
đương như ngày nay.

2. Quá trình thực thi chủ quyền đối với quần
đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa của các
chúa Nguyễn và ý nghĩa lịch sử.