CHỦ ĐỀ: MĨ THUẬT CỦA CÁC DÂN
TỘC THIỂU SỐ VIỆT NAM

BÀI : TẠO MẪU NỀN TRANG TRÍ VỚI HỌA TIẾT
DÂN TỘC THIỂU SỐ VIỆT NAM

YÊU CẦU CẦN ĐẠT
-Nhận biết được cách sắp xếp hoạ tiết, màu
sắc trong mẫu vẽ vải của dân tộc thiểu số.
-Tạo được khuôn in với hình hoạ tiết dân tộc
thiểu số.
- Sử dụng khuôn để in được nền trang trí theo
nguyên lí lặp lại, xen kẽ và đối xứng.
-Chia sẻ được ý tưởng vận dụng, phát huy các
giá trị văn hoá nghệ thuật truyền thống của dân
tộc trong học tập và cuộc sống.

HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ
1. QUAN SÁT – NHẬN THỨC VỀ HÌNH THỨC KHUÔN IN

- Nét, hình hoạ tiết trên khuôn in.
- Vật liệu và các hình thức khuôn
in

HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ
1. QUAN SÁT – NHẬN THỨC VỀ HÌNH THỨC KHUÔN IN

TRÒ CHƠI KHÁM PHÁ MỘT SỐ HÌNH
THỨC

(Dân tộc Ê
Đê)

Dân tộc Gia
Rai

TRÒ CHƠI KHÁM PHÁ MỘT SỐ HÌNH
THỨC

Dân tộc Hà
Nhì

Dân tộc
H'Mông

TRÒ CHƠI KHÁM PHÁ MỘT SỐ HÌNH
THỨC

Dân tộc Mường

Dân tộc
Nùng

TRÒ CHƠI KHÁM PHÁ MỘT SỐ HÌNH
THỨC

Dân tộc
Thái

Dân tộc Ba
Na

HOẠT ĐỘNG 2

KIẾN TẠO KIẾN THỨC – KĨ NĂNG

HOẠT ĐỘNG 2 : KIẾN TẠO KIẾN THỨC – KĨ NĂNG

Giới thiệu vật liệu
làm ra khuôn in

HOẠT ĐỘNG 2: KIẾN TẠO KIẾN THỨC – KĨ NĂNG
2. CÁCH TẠO KHUÔN VÀ IN NỀN TRANG TRÍ

1

3

2

4

5

HOẠT ĐỘNG 2: KIẾN TẠO KIẾN THỨC – KĨ
NĂNG

VIDEO HƯỚNG DẪN
CÁC BƯỚC
TẠO KHUÔN IN

HOẠT ĐỘNG 2

KIẾN TẠO KIẾN THỨC – KĨ
NĂNG

3. Tạo nền trang trí với hoạ tiết dân tộc thiểu số
- Lựa chọn hoạ tiết dân tộc thiểu số yêu thích.
- Thực hiện theo hướng dẫn

HOẠT ĐỘNG 3

LUYỆN TẬP – SÁNG
TẠO

Bài tập: Tạo từ 1 hoặc 2 hoạ tiết dân tộc
bằng kĩ thuật in.
MỘT VÀI LƯU Ý

1.Có thể kết hợp 2 hoặc 3 khuôn in để tạo nền
trang trí.
2.Nên in nhiều nền trang trí để làm vật liệu thiết
kế trang phục ở bài sau.

HOẠT ĐỘNG 4

PHÂN TÍCH - ĐÁNH GIÁ

TRƯNG BÀY SẢN PHẨM VÀ CHIA SẺ
1 Em thích bài vẽ nào? Vì sao?.
2 Nền trang trí em yêu thích.
3 Hình hoạ tiết, màu sắc trên nền trang trí?.
4Những nguyên lý tạo hình nào được sử dụng
trong sắp xếp bố cục của bài vẽ?.
5Em có ý tưởng điều chỉnh gì để bài vẽ (của
mình, của bạn) hấp dẫn và hoàn thiện hơn?.

HOẠT ĐỘNG 4
PHÂN TÍCH - ĐÁNH GIÁ
4. TRƯNG BÀY SẢN PHẨM VÀ CHIA
SẺ

HOẠT ĐỘNG 5

VẬN DỤNG – PHÁT
TRIỂN

5. TÌM HIỂU NGHỆ THUẬTTRANG TRÍ TRÊN VẢI
CỦA DÂN TỘC THIỂU SỐ

Học

sinh quan sát hình ảnh trong
Mĩ thuật 8 và thảo luận nội dung

SGK
sau:
Nhóm 1: Kĩ thuật thêu Nhóm
2: Kĩ thuật dệt Nhóm 3:
Kĩ thuật Batik Nhóm 4:
Kĩ thuật chắp vải

HOẠT ĐỘNG 5

VẬN DỤNG – PHÁT TRIỂN

HOẠT ĐỘNG 5
VẬN DỤNG – PHÁT TRIỂN

5. TÌM HIỂU NGHỆ THUẬT
TRANG TRÍ TRÊN VẢI CỦA
DÂN TỘC THIỂU SỐ VIỆT
NAM

* Kỹ thuật thêu

Kỹ thuật thêu phổ biến ở các dân tộc Dao, Mông, Thái, La Chí. Trong đó Dao Đỏ,
Dao Tiền, Dao Coóc Mùn, Dao Ôgang, Dao Quần Chẹt đều có kỹ thuật thêu thoáng
trên nền vải đen, vải chàm.
Người Mông thì có kỹ thuật thêu lát và thêu chéo mũi.
Dân tộc La Chí thường có hai loại thêu chủ yếu là thêu móc và thêu xuyên.
Trong đó kỹ thuật thêu của người Dao Tiền khá đặc biệt, không thêu đè lên các sợi
vải mà luồn chỉ theo mắt sợi gọi là thêu luồn sợi, thêu ở mặt trái nhưng các hoạ tiết
hoa văn lại nổi lên trên mặt phải của vải.

* Kỹ thuật dệt
Nổi bật cho nghệ thuật dệt vải phải kể đến dân tộc Mường, Thái. Cùng một
loại hoa văn nhưng trong quá trình dệt, mỗi người lại cải biên, cách điệu
các chi tiết để tạo nên kiểu dáng hoa văn theo ý thích cá nhân. Những
người già thường giữ phong cách, quy tắc truyền thống để bảo lưu kỹ
thuật dệt và hoa văn mẫu mực đã được lưu truyền từ thế hệ này sang thế
hệ khác trong khuôn khổ. Các thiếu nữ trẻ khi dệt thường tự do phóng
khoáng hơn nên mẫu dệt có phần bị biến cải.

Trang phục người Mông, Dao

Người phụ nữ Mông, Dao với bộ y phục sặc sỡ kết hợp với các hình
thức trang trí kim loại nhằm tạo hiệu quả màu sắc và âm thanh.
Nghệ thuật tạo hoa văn thể hiện ở việc vẽ thêu, chắp, ghép
hoa văn, tạo sóng cho váy, chắp may trang phục; dệt dây quấn
xà cạp. Các mô típ hoa văn cơ bản giống nhau, chỉ khác đôi
nét thể hiện ở giới tính, lứa tuổi, thành phần.

Trang phục người Thái

Trang phục người Mường

Trang phục người Thái, Mường với những gam mầu
nguyên bản có sự tương phản giữa mầu váy và áo.

Trang phục người Tày

Hoa văn trên trang phục người Tày

Trang phục người Nùng
Trang phục người Tày, Nùng với gam
màu đen, màu chàm thể hiện sự kín
đáo, dịu dàng của người phụ nữ... Màu
sắc, kiểu dáng, hoa văn hay đồ trang sức
cũng hết sức đa dạng, sinh động, phản
ánh sâu sắc nhân sinh quan, thế giới
quan về vũ trụ, vạn vật cũng như phong
tục, tập quán, sinh hoạt của cộng đồng.

* Kỹ thuật batik
Kỹ thuật này được sử dụng phổ biến ở người H'Mông và Dao Tiền. Người ta
hoa
vẽ văn bằng sáp ong bằng cách nhúng bút vẽ vào sáp ong nấu chảy rồi
vẽ
lên vải mộc các họa tiết hoa văn.

Hoa văn thêu chữ vạn đơn,
chữ vạn kép của dân tộc
Dao

Hoa văn bằng sáp ong của dân tộc
Mông

* Kỹ thuật chắp vải
Chắp vải là kỹ thuật tạo hoa văn bằng nhiều miếng vải nhỏ, màu sắc khác
nhau khâu lên trên một tấm vải đơn sắc, đây là một kỹ thuật được sử
dụng phổ biến ở dân tộc Lô Lô đen, Lô Lô hoa, Pu Péo và H'Mông.

Mô típ ngôi sao tám cánh xuất
hiện trên nhiều trang trí của các
dân tộc nhưng có những biến thể
khác nhau

Hoa văn thêu của dân tộc Phù
Lá

HOẠT ĐỘNG 5

VẬN DỤNG – PHÁT TRIỂN

https://baocaobang.vn/Doc-dao-hoatiet-hoa-van-trang-tri-tren-trang-phuctruyen-thong-cac-dan-toc-4533.html

https://youtu.be/OIX0l2y7c6s

HOẠT ĐỘNG 5

VẬN DỤNG – PHÁT
TRIỂN

TÓM LẠI

KHẢO

TÀI LIỆU THAM

https://baocaobang.vn/Doc-dao-hoatiet-hoa-van-trang-tri-tren-trang-phuctruyen-thong-cac-dan-toc-4533.html

Dặn dò
- Xem trước bài học.
- Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học
tập cho tiết học sau.