GV THỰC HIỆN: TRẦN THU HẰNG
ĐƠN VỊ: THCS TRẦN PHÚ
TIẾT 27: SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP –
NAM CHÂM ĐIỆN
1

Kiểm tra bài cũ
Tại sao nói không gian xung quanh nam châm,
xung quanh dòng điện có từ trường?
Quy tắc nắm tay phải dùng để làm gì? Phát biểu
nội dung quy tắc.

TIẾT 27: SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT,
THÉP – NAM CHÂM ĐIỆN

Các bước tiến hành thí
nghiệm:
Bước 1: Đóng công tắc K,
quan sát góc lệch kim
nam châm.
Bước 2: Đặt lõi thép vào
trong lòng ống dây, đóng
công tắc K, quan sát và
nhận xét góc lệch kim
nam châm.

Hình 25.1

Bước 3: Đặt lõi sắt vào trong lòng ống dây, đóng công
tắc K, quan sát và nhận xét góc lệch kim nam châm.

Lưu ý:
- Để dễ so sánh góc lệch, dùng bút đánh dấu vị trí ban
đầu, vị trí sau khi đóng công tắc của kim nam châm.
- Trong khi làm thí nghiệm luôn giữ cho khoảng cách
giữa ống dây và kim nam châm không đổi.
- Đưa lõi sắt và lõi thép vào ống dây nên đưa từ phía
không có kim nam châm.
- Sau mỗi bước làm thí nghiệm ngắt ngay công tắc K.

Biến trở con chạy

Ampe kế 1 chiều

Lõi thép

Lõi sắt non
Ống dây

Công tắc
Kim nam châm

Nguồn 1 chiều
Một số đoạn dây nối

Các bước tiến hành thí
nghiệm:
Bước 1: Đóng công tắc K,
quan sát góc lệch kim
nam châm.
Bước 2: Đặt lõi thép vào
trong lòng ống dây, đóng
công tắc K, quan sát và
nhận xét góc lệch kim
nam châm.

Hình 25.1

Bước 3: Đặt lõi sắt vào trong lòng ống dây, đóng công
tắc K, quan sát và nhận xét góc lệch kim nam châm.

Các bước tiến hành
thí nghiệm

Hiện tượng

Bước 1: Đóng công tắc K, Kim nam châm lệch
một góc so với phương
quan sát góc lệch kim
nam châm.
ban đầu.
Bước 2: Đặt lõi thép vào
Kim nam châm lệch một
trong lòng ống dây, đóng
góc
lớn
hơn.
công tắc K, quan sát góc
lệch kim nam châm.
Bước 3: Đặt lõi sắt vào
trong lòng ống dây, đóng
Kim nam châm lệch
công tắc K, quan sát góc
một góc lớn hơn nữa.
lệch kim nam châm.

THÍ NGHIỆM 1:

A

Lõi sắt non
Lõi thép

Pin
1
2

Nam

3

Bắc

Lõi sắt hoặc lõi thép làm tăng tác dụng từ của ống
dây có dòng điện.
Khi đặt trong từ trường lõi sắt bị nhiễm từ mạnh
hơn lõi thép

Thí nghiệm 2

Giá thí nghiệm
Đinh sắt

Hình 25.2a

Hình 25.2b

Các bước tiến hành thí nghiệm:
• Bước 1: Ống dây có lõi sắt non đang hút
đinh sắt, ngắt công tắc K, quan sát hiện tượng.
• Bước 2: Ống dây có lõi thép đang hút đinh sắt,
ngắt công tắc K, quan sát hiện tượng.

Các bước tiến
hành thí nghiệm
Bước 1: Ống dây
có lõi sắt non đang
hút đinh sắt, ngắt
công tắc K, quan
sát hiện tượng.

Bước 2: Ống dây
có lõi thép đang
hút đinh sắt, ngắt
công tắc K,quan
sát hiện tượng

Hiện tượng

Đinh sắt rơi
xuống hết

Đinh sắt vẫn dính
vào lõi thép

Nhận xét

Lõi sắt non mất
hết từ tính

Lõi thép vẫn giữ
được từ tính

Kết luận:
a)Lõi sắt hoặc lõi thép làm tăng tác dụng từ của ống
dây có dòng điện.
b)Khi ngắt điện, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép
vẫn giữ được từ tính.

Các con số (1000;
C2:
1500) ghi trên ống dây cho
biết ống dây có thể được Ống dây
sử dụng với những số vòng
dây khác nhau, tùy theo
cách chọn để nối hai đầu
ống dây với nguồn điện.
1A – 22Ω cho biết ống dây
được dùng với dòng điện
có cường độ 1A, điện trở
của ống dây là 22Ω.

Lõi sắt non
-

1A - 22

1A - 22

Nam Ch©m ®iÖn

C3: So sánh các nam châm điện được mô tả trên hình 25.4. Trong
các nam châm điện a và b; c và d; b,d và e thì nam châm nào
mạnh hơn?

Nam ch©m b m¹nh h¬n a
a)

Nam ch©m d m¹nh h¬n c

b)
I = 1A
n = 250

I = 1A
n = 500

d)

b)
I = 1A
n = 500

c)

d)
I = 1A
n = 300

e)
I = 2A
I = 2A
n = 300
n = 750
Hình 25.4

I = 2A
n = 300

Nam ch©m e
m¹nh h¬n b vµ d

Khi ta chạm mũi chiếc kéo vào đầu thanh nam
châm thì sau đó mũi kéo hút được các vụn sắt. Giải
thích vì sao?

C4:

Trả lời
Vì khi chạm vào đầu thanh nam châm thì mũi kéo
đã bị nhiễm từ và trở thành một nam châm.
Mặt khác, kéo làm bằng thép nên sau khi không
còn tiếp xúc với nam châm nữa, nó vẫn giữ được từ
tính lâu dài.

C6:
Lợi thế của nam châm điện:
- Có thể chế tạo nam châm điện cực mạnh
bằng cách tăng số vòng dây và tăng cường độ dòng
điện đi qua ống dây.
- Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây là nam
châm điện mất hết từ tính.
- Có thể thay đổi tên từ cực của nam châm điện
bằng cách đổi chiều dòng điện qua ống dây.

Cần cẩu điện

Rơle điện từ

Chuông điện

Nam châm điện được dùng thu gom bụi, vụn sắt trong các nhà
máy cơ khí, luyện kim làm sạch môi trường là giải pháp hiệu quả.
Nam châm điện được dùng hút đinh tặc rất hiệu quả.

Trong não bộ của chim bồ câu có hệ thống giống như la bàn, giúp
định hướng theo từ trường của Trái Đất. Sự định hướng này có
thể bị đảo lộn nếu trong môi trường có quá nhiều nguồn thu phát
sóng điện từ.
Hạn chế sử dụng các máy thu phát sóng điện từ là góp phần bảo
vệ thiên nhiên.

Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập từ 25.1 đến 25.8 SBT trang 57; 58.
- Đọc mục: Có thể em chưa biết
- Vẽ sơ đồ tư duy tóm tắt nội dung bài học.
- Nghiên cứu trước bài: “Ứng dụng của nam châm”

Ghim sắt bị rơi

Ống dây có lõi sắt non

Ghim sắt không bị rơi

Ống dây có lõi thép

C1: Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt non
mất hết từ tính còn lõi thép vẫn giữ được từ tính.