Người lái
đò
SÔNG ĐÀ

- Nguyễn Tuân -

Nội dung thuyết trình
01
02
Ý nghĩa nhan
đề và lời đề từ Phân tích nội
dung chi tiết

03
Tổng kết
nội dung &
nghệ thuật

01
Ý nghĩa nhan
đề và lời đề

1. Ý nghĩa nhan đề và lời đề
từ
❖Lời đề từ
- Đẹp vậy thay tiếng hát trên dòng sông: ca ngợi vẻ đẹp độc đáo,
nét đẹp riêng của sông Đà
-Chúng thủy giai đông tẩu/Đà giang độc Bắc lưu: ca ngợi vẻ đẹp
dữ dội nhưng cũng đầy thơ mộng, trữ tình của sông Đà.
=> Qua lời đề từ Nguyễn Tuân như kể chuyện về một dòng sông,
về một vùng đất và cuộc sống con người Tây Bắc. Nguyễn Tuân
cung cấp cho người đọc hiểu biết về vùng đất Tây Bắc, sự hiểm
trở hùng vĩ của Sông Đà mang lại những nét đẹp phong phú của
thiên nhiên, đất nước con người Việt Nam. Thiên tùy bút vừa là
một công trình khảo cứu công phu, vừa là một áng văn trữ tình về
sông Đà.

02
Nội dung bài
học

* Hình tượng con sông Đà:
-Tác giả giới thiệu khát quát về con sông Đà:

+Dòng sông biểu tượng cho vẻ đẹp thiên nhiên Tây
Bắc – một dòng chảy vĩ đại giữa núi rừng Tây Bắc.
+Nguồn gốc của dòng sông bắt nguồn từ Trung
Quốc chảy qua vùng núi cao hiểm trở, tốc độ
dòng sông chảy xiết mạnh mẽ.

Vẻ đẹp hung bạo, hùng vĩ của sông Đà:

-Với điểm nhìn miêu tả từ nhiều góc độ, lăng kính từ trên
máy bay thấy sông Đà như một sợi dây thừng. Hướng
chảy của dòng sông thì độc đáo, nhiều thác dữ, hiểm
độc. Hình ảnh bờ sông, dựng vách thành…có vách đá
thành chẹt lòng sông Đà như một yết hầu, lòng sông như
có chỗ nằm gọn giữa hai bờ vách giống như con hang
động huyền bí. Khung cảnh mênh mông dài hàng cấy số
nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn gùn ghè
suốt mấy năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt. Đây là đoạn
nguy hiểm cần người lại đò phải hết sức thận trọng.

“Cảnh đá bờ sông dựng vách thành”: lòng sông hẹp,
“bờ sông dựng vách thành”, “đúng ngọ mới có mặt
trời”, chỗ “vách đá ... như một cái yết hầu”.
Ở mặt ghềnh Hát Loóng: “nước xô đá, đá xô sóng,
sóng xô gió” một cách hỗn độn, lúc nào cũng như
“đòi nợ suýt” những người lái đó.
Ở Tà Mường Vát: “có những cái hút nước giống như cái
giếng bê tông”, chúng “thở và kêu như cửa cống cái bị
sặc nước”

Tâm địa của sông Đà được miêu
tả qua “thạch trận”: Thạch
trận : " Đá ở đây từ ngàn năm
vẫn mai phục hết trong lòng
sông, hình như mỗi lần có chiếc
thuyền nào xuất hiện ở quãng
ầm ầm mà quạnh hiu này, mỗi
lần có chiếc nào nhô vào đường
ngoặt sông là một số hòn bèn
nhổm cả dậy để vỗ lấy thuyền"

-Thủy trận :"Đám tảng đám hòn chia làm ba hàng
ngang chặn ngang trên sông đòi ăn chết cái
thuyền, một cái thuyền đơn độc không biết lùi đi
đâu để tránh một cuộc giáp lá cà có đá dàn sẵn
trậnba
địa.
-Có
trùng vi giăng bẫy trên con sông:" Vòng
đầu vừa rồi, nó mở ra năm cửa trận, có bốn cửa
tử một cửa sinh nằm lập lờ phía tả ngạn sông" ,
"vòng thứ hai này tăng thêm nhiều cửa tử để
đánh lừa con thuyền vào", "còn một trùng vây
thứ ba nữa. Ít cửa hơn, bên trái bên phải đều là
luồng
chết
cả. ngôn từ mới lạ cùng bút pháp lãng
=> Sử
dụng
mạn để tô đậm để gây ấn tượng mãnh liệt,
hùng vĩ dựng lên một con sông hung bạo đe
dọa với con người. Tác giả đã miêu tả diệm mạo
của con sông Đà với tất cả các chi tiết sinh

Vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng của sông Đà
- Con sông Đà không chỉ được Nguyễn Tuân đặc tả mang dáng vẻ
hung dữ mà những nét, dáng dấp mềm mại, yên ả cũng được ông
miêu tả rất thành công. Không còn dữ dội nữa sông Đà chuyển sang
dòng
chảy
êm
ả, trữ
tình.của sông Đà qua bốn mùa trong
- Tác giả
thể
hiện
vẻ đẹp
năm: "Con sông Đà dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc
ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo
tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân."

=> Vẻ đẹp ấy được tác giả khắc họa hòa quyện giữa vẻ đẹp núi
rừng với vẻ đẹp duyên dáng của con sông uốn lượn tạo nên bức
tranh tuyệt mĩ. Trữ tình ở dáng sông kiều diễm với điểm nhìn từ
trên cao xuống, từ tầm xa, bao quát để ngắm một dáng sông thơ
mộng , có khi nhà văn nhìn thấy nó bình dị như " một dải dây
thừng", như "một mái tóc mun…áng tóc trữ tình".

Sông Đà cũng lùi điểm
nhìn qua những làn mây mờ ảo
sương khói, qua ánh nắng tràn
đầy sắc xanh: Xuân: xanh màu
xanh ngọc bích.

“Mùa thu lừ đừ chín đỏ như da mặt

người bầm đi vì rượu bữa”.  Sông Đà như
một người bạn gắn bó thân thiết với con

Bờ sông hoang dại, bình lặng như thời tiền sử – hồn
nhiên như nỗi niềm cổ tích xưa – Dòng sông lặng lờ

Khi nhìn bằng ánh mắt họa sĩ, khi
thì nhìn bằng cảm xúc nhà thi sĩ
để say sưa, quan sát tưởng tượng
sắc nước Sông Đà, sự thay đổi
màu sắc qua các mùa mà mùa
nào cũng đẹp, một cách nhìn
thật nhiều chiều và đa dạng.
Sông Đà qua lăng kính của
Nguyễn Tuân hiện lên như một
 Tác giả đã vẽ lên bức
tranh
đẹp giữa
về con
sông
Đà
dải
lụa tuyệt
hiền hòa
vùng
núi
trữ tình hiền hoà. Sự tài
hoaTây
củaBắc
ônghoang
đã mang
đến những
rừng
sơ, hùng
vĩ.
áng văn với bức tranh trữ tình đủ để lòng người say đắm,
ngất ngây. Nguyễn Tuân nhìn Sông Đà từ nhiều góc độ,
trôi.

*Hình ảnh người lái đò sông Đà
+ Ông lái đò Sông Đà làm nghề chở đò dọc trên Sông Đà - nghề vận tải
đường nước, ông mang chân dung người lao động sông nước với nét đẹp
khỏe khoắn, là bậc thầy của vùng sông nước.
+ Cuộc sống hằng ngày của ông là chiến đầu với con Sông Đà, chế ngự
dòng sông để giành giật sự sống. Cuộc chiến thật không cân sức giữa
một con người nhỏ bé trong tay chỉ với chiếc cán chèo trên một con đò
đơn độc với một tên hung bạo của núi rừng.
+ Thạch trận mà sông Đà đủ 3 lớp trùng vi vây bủa, được trấn giữ bởi những
hòn đá ngỗ ngược, hỗn hào và thật nham hiểm, dữ dội…tưởng chừng như
chẳng có gì vượt qua được. Thế nhưng người lái đò với tài năng và trí thông
minh của mình vượt thác như cưỡi lên thác ghềnh, xé toang hết lớp này đến
lớp khác của trùng vi thạch trận, nắm chặt cái bờm sóng mà vượt qua, mà
chinh phục sự hung hãn của dòng sông.

● Là người từng trải, hiểu biết và thành thạo trong nghề lái đò:
“trên sông Đà ông xuôi ngược hơn một trăm lần”, “nhớ tỉ
mỉ ... những luồng nước”, ...
● Là người mưu trí dũng cảm, bản lĩnh và tài ba, ung dung đối
đầu với thác dữ “nén đau giữ mái chèo, tỉnh táo chỉ huy
bạn chèo ...”, ông “nắm chắc binh pháp của thần
sông thần núi”, động tác điêu luyện “cưỡi đúng ngay
trên bờm sóng, phóng thẳng thuyền vào giữa thác ...”
● Ông cũng là người nghệ sĩ tài hoa khi vượt những khúc sông
nhiều ghềnh thác,coi việc chiến thắng “con thủy quái” là
chuyện thường.
● Trải qua cuôc chiến căng thằng với dòng sông Đà ông lái đò
vẫn trở về với cuộc sống đời thường nhật bình dị coi đó lại

=> Cuộc sống bình dị, khiêm nhường nhưng rất đáng khâm phục của
ông lái đò. Tác phẩm còn cho thấy lao động nghệ thuật là công việc
khó khăn không phải ai cũng làm được, cùng sự tài hoa, uyên bác
của người nghệ sĩ Nguyễn Tuân trong việc dùng chữ nghĩa để tái tạo
những thành công của tạo hóa và những kì tích lao động của con
người.

03
Tổng kết nội
dung & nghệ
thuật

NỘI DUNG
Hình tượng người lái đò sông
Đà
Sông Đà
xuất hiện với tư cách là con
hùng vĩ với
người tài hoa, tài tử nhưng
vẻ "hung
không còn là con người của
bạo"
quá khứ khác xa với thực tại.
Vẻ đẹp của
Vẻ đẹp đa
sông Đà trữ
dạng của
tình, thơ
con sông
mộng
Đà

Nghệ thuật
Ngôn ngữ sống động,
tổng hợp trên nhiều
vốn tri thức, ngôn từ
phong phú, sáng tạo.

Am hiểu vốn văn
hóa về nhiều lĩnh
vực khác nhau
trong đời sống, từ
hội họa, điển ảnh

Nghệ thuật
viết tùy bút
bậc thầy

CẢM ƠN CÔ &
CÁC BẠN ĐÃ
LẮNG NGHE
Thành viên tổ 1

1,
2,
3,
4,
5,

Hồ Trọng Thắng
6, Nguyễn Hoàng Minh
Nguyễn Thanh Tùng 7, Nguyễn Trần Hồng Sơn
Nguyễn Trọng Nhân 8, Trần Minh Tuấn
CREDITS: This presentation template was created by Slidesgo, and
Nguyễn
Anh
Thư
includes
icons by
Flaticon, and infographics
& images
by Freepik
9, Mai
Tuấn
Anh
Nguyễn Thị Quỳnh Châu