Bài tập 1: Lập bảng phân loại các từ trong khổ
thơ sau đây theo cấu tạo của chúng.Biết rằng các
từ đã được phân cách với nhau bằng dấu gạch
chéo.

Hai / cha con / bước / đi / trên / cát /
Ánh / mặt trời / rực rỡ / biển / xanh /
Bóng / cha / dài / lênh khênh /
Bóng / con / tròn / chắc / nịch /

HOÀNG TRUNG THÔNG

Tìm thêm ví dụ minh họa cho các kiểu cấu tạo từ trong bảng
phân loại em vừa lập
( mỗi kiểu thêm 3 ví dụ ).

Bài tập 1

Bài tập 1

Từ đơn

Từ ghép

hai, bước, đi, trên,
cha con,
cát, ánh, biển,
mặt trời,
xanh, bóng, cha,
chắc nịch
dài, bóng, con,
tròn

Từ láy

rực rỡ,
lênh khênh

Bài tập 2:Các từ trong mỗi nhóm dưới đây có
quan hệ với nhau như thế nào?
- Đó là những từ đồng nghĩa.
- Đó là những từ đồng âm.
- Đó là từ nhiều nghĩa.
a) đánh cờ, đánh giặc, đánh trống
b) trong veo, trong vắt, trong xanh
c) thi đậu, xôi đậu, chim đậu trên cành

Tõ tiÕng ViÖt
( chia theo cÊu t¹o)

Tõ ®¬n

Tõ phøc

Tõ ®¬n lµ tõ chØ gåm mét
tiÕng cã nghÜa

Tõ phøc lµ tõ gåm hai hay
nhiÒu tiÕng ghÐp l¹i cã nghÜa

Tõ ghÐp
Tõ ghÐp lµ tõ ®­îc ghÐp
bëi nh÷ng tiÕng cã nghÜa

Tõ l¸y
Tõ l¸y lµ tõ ®­îc phèi
hîp nh÷ng tiÕng cã ©m
®Çu hay vÇn hoÆc c¶ ©m
®Çu vµ vÇn gièng nhau

Bài tập 2:

a) đánh cờ, đánh giặc, đánh
trống
b) trong veo, trong vắt, trong
xanh
c) thi đậu, xôi đậu, chim đậu
trên cành

nhiều nghĩa
đồng nghĩa
đồng âm

3. Tìm các từ đồng nghĩa với những từ in đậm trong bài văn dưới đây. Theo
em vì sao nhà văn chọn từ in đậm mà không chọn những từ đồng nghĩa với
nó?
Cây rơm đã cao và tròn nóc. Trên cọc trụ, người ta úp một chiếc
nồi đất hoặc ống bơ để nước không theo cọc làm ướt từ ruột cây ướt
ra.
Cây rơm giống như một túp lều không cửa, nhưng với tuổi thơ có
thể mở cửa ở bất cứ nơi nào. Lúc chơi trò chạy đuổi, những chú bé
tinh ranh có thể chui vào đống rơm, lấy rơm che cho mình như đóng
cánh cửa lại.
Cây rơm như một cây nắm khổng lồ không chân. Cây rơm đứng từ
mùa gặt này đến mùa gặt tiếp sau. Cây rơm dâng dần thịt mình cho
lửa đỏ hồng căn bếp, cho bữa ăn rét mướt của trâu bò.
Vậy mà nó vẫn nồng nàn hương vị đầy đủ sự ấm áp của quê nhà.
Mệt mỏi trong công việc ngày mùa, hay vì đùa chơi, bạn sẽ sung
sướng biết bao khi tựa mình vào cây rơm. Và chắc chắn bạn sẽ ngủ
thiếp ngay, vì sự êm đềm của rơm, vì hương đồng cỏ nội sẵn đợi vỗ
về giấc ngủ của bạn.
Phạm Đức

- Các từ đồng nghĩa với từ tinh ranh:
Tinh nghịch, tinh khôn, ranh mãnh, ranh ma, ma lanh,
khôn ngoan…
- Các từ đồng nghĩa với từ dâng:
Tặng, biếu, nộp, cho, hiến,đưa…
- Các từ đồng nghĩa với từ êm đềm:
Êm ả, êm ái, êm dịu, êm ấm…

Bài 4: Điền từ trái nghĩa thích hợp với những mỗi
chỗ trống trong các thành ngữ, tục ngữ sau.
a) Có mới nới…..
cũ
b) Xấu gỗ…….nước
hơn
sơn.
yếu
c) Mạnh dùng sức……dùng
mưu.

Đuổi hình bắt chữ

NơiHỌC
dànhĐƯỜNG
cho học tập

Một loại XE
phương
tiện chiến tranh
TĂNG

Một di tích
sử của nước ta
CỔ lịch
LOA

MộtHOA
danhHẬU
hiệu thi đua

Ngang sức

CÂN BẰNG

Khi sö dông tõ chóng ta
cÇn l­u ý cã sù chän läc
sao cho phï hîp víi v¨n c¶nh
lµm cho c©u v¨n ®óng,
hay vµ ®Ñp.