PHÒNG GD&ĐT HUYỆN TIÊN PHƯỚC
TRƯỜNG THCS NGUYỄN VĂN TRỖI

Giáo viên: TRẦN THỊ MỸ PHỤNG

Tiết 116:

** Trò chơi: Đây là ai?
? Quan sát tranh và cho biết
đây là nhà văn nào, tác phẩm
nào của nhà văn này mà em đã
được học?

Ông được mệnh danh là nhà văn của làng quê Việt Nam, tác phẩm
của ông đã thể hiện những chuyển biến mới trong tình cảm của
người nông dân Việt Nam sau Cách mạng tháng 8/1945

Nhà văn Kim Lân

Bà là nhà văn nữ có sở trường về truyện ngắn với
ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo, đặc biệt
là tâm lí nhân vật nữ.

Nhà văn Lê Minh Khuê

Nhà văn Nguyễn Quang Sáng
Ông là một nhà văn Nam Bộ, rất am hiểu và gắn bó với mảnh đất
ấy. Ông hầu như chỉ viết về cuộc sống và con người Nam Bộ
trong chiến tranh và sau hoà bình.

Nhà văn Nguyễn Thành Long

Những thiên truyện của ông thể hiện một phong cách văn
xuôi nhẹ nhàng, tình cảm, giàu chất thơ và mang nhiều ý
nghĩa sâu sắc về vẻ đẹp con người.

Lê Minh Khuê

(Những ngôi sao xa xôi)

Kim Lân
(Làng)

Nguyễn Quang Sáng
(Chiếc lược ngà)

Nguyễn Thành Long
(Lặng lẽ Sa Pa)

Tiết 116:

 1. Thống kê các tác phẩm truyện
hiện đại Việt Nam:

1. Hãy lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học:
Tác giả

TT

01
.

Làng
Stác: 1948
N/văn: Nguyễn Kim Lân
( 1920 - 2007 )
Quê: Từ Sơn- Bắc Ninh

Tóm tắt nội dung

Qua tâm trạng
đau xót, tủi hổ
của ông Hai ở nơi
tản cư khi nghe
tin đồn làng mình
theo giặc, Truyện
thể hiện tình yêu
làng quê sâu sắc
thống nhất với
lòng yêu nước và
tinh thần kháng
chiến của người
dân

Đặc sắc về
nghệ thuật

Xây dựng
tình huống
nhân vật,
nghệ thuật
miêu tả
tâm lí và
ngôn ngữ
nhân vật

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học:
TT

02
.

Tên tác
phẩmNăm s/tác

Tác giả

Lặng
lẽ Sa
Pa
Stác: 1970

Nhà văn: Nguyễn Thành
Long
(1925 – 1991 )

Quê: Duy Xuyên - Quảng Nam

Tóm tắt nội dung

Đặc sắc về
nghệ thuật

Cuộc gặp gỡ tình cờ
của ông họa sĩ, cô kĩ
sư mới ra trường với
người thanh niên
làm việc một mình
tại trạm khí tượng
trên núi cao Sa Pa.
Qua đó truyện ca
ngợi những người
lao động thầm lặng,
có cách sống đẹp,
cống hiến sức mình
cho đất nước.

Truyện
xây dựng
được tình
huống hợp
lí, cách kể
chuyện tự
nhiên, có
sự kết hợp
giữa tự sự,
trữ tình
với bình
luận

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học:
TT

03
.

Tên tác
phẩm –
Năm /tác

Tác giả

Chiếc
lược
ngà
Stác: 1966
Nguyễn Quang Sáng
Sinh năm 1932-2014
Quê: Chợ mới- An Giang

Tóm tắt nội dung

Đặc sắc về nghệ
thuật

Câu chuyện éo le và
cảm động về hai cha
con: Ông Sáu và bé
Thu trong lần ông về
thăm nhà và ở khu
căn cứ. Qua đó
truyện ca ngợi tình
cha con thắm thiết
trong hoàn cảnh
chiến tranh

Truyện
thành công
trong việc
miêu tả tâm
lí và xây
dựng tính
cách nhân
vật, đặc biệt
là nhân vật
bé Thu.

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học:
TT

Tên tác
phẩmNăm s/tác

Tác giả

04
Những
.
ngôi sao xa
xôi
Stác:1971

Nhà văn: Lê Minh Khuê
(Sinh năm 1949 )
Quê: Tĩnh Gia- Thanh Hóa

Tóm tắt nội dung

Cuộc sống, chiến đấu
của ba cô gái TNXP
trên một cao điểm ở
tuyến đường trường
sơn trong những năm
ch/ tranh chống Mĩ cứu
nước. Truyện làm nổi
bật tâm hồn trong sáng,
giàu mơ mộng, tinh
thần dũng cảm, cuộc
sống chiến đấu đầy
gian khổ, hy sinh
nhưng rất hồn nhiên,
lạc quan của họ.

Giá trị nghệ
thuật

Truyện sử
dụng vai kể là
nhân vật
chính, cách kể
chuyện tự
nhiên, ngôn
ngữ sinh động
và thành công
trong miêu tả
tâm lí nhân
vật

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học.
2. Sắp xếp các truyện ngắn theo các thời kì lịch sử:

Thời kì
kháng chiến
chống TD
Pháp
( 1946- 1954)

Thời kì K/c
Chống Mĩ
( 1964- 1975 )

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học
2. Sắp xếp các truện ngắn theo các thời kì lịch sử
3. Những phẩm chất chung và những nét tính cách nổi bật của những con
người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ:

Những phẩm
Chất chung:

- Các tác phẩm trên đã phản ánh
được một phần nét tiêu biểu của đời
sống xã hội và con người Việt
Nam,với tư tưởng và tình cảm của họ
trong những thời kì lịch sử có nhiều
biến cố lớn lao từ sau CM tháng tám
năm 1945. Chủ yếu là 2 cuộc kháng
chiến chống Pháp và Mĩ.

1. Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện đã học
2. Sắp xếp các truyện ngắn theo các thời kì lịch sử
3. Những phẩm chất chung và những nét tính cách nổi bật của những con
người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ
*

Hình ảnh các thế hệ Việt Nam thuộc nhiều thế hệ được thể hiện qua những
nhân vật:
Ông Hai

Anh thanh niên

Bé Thu
Ông Sáu

Ba cô gái TNXP

3. Những phẩm chất chung và những nét tính cách nổi bật của những con
người Việt Nam yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ
*

Những tính cách và phẩm chất nhân vật:

Ông Hai

Tình yêu làng thật đặc biệt, nhưng phải đặt trong tình cảm yêu
nước và tinh thần kháng chiến.

Anh thanh niên

Yêu thích và hiểu ý nghĩa công việc thầm lặng, một mình trên núi cao,
có những suy nghĩ và tình cảm tốt đẹp, trong sáng về công việc và đối
với mọi người.

Bé Thu

Tính cách cứng cỏi, bướng bỉnh nhưng tình cảm nồng nàn, thắm thiết
với người cha.

Ông Sáu

Ba cô gái TNXP

Tình cha con sâu nặng, tha thiết trong hoàn cảnh éo le và xa cách
của chiến tranh
Tinh thần dũng cảm, không sợ hy sinh khi làm nhiệm vụ hết
sức nguy hiểm, tình cảm trong sáng, lạc quan, hồn nhiên
trong hoàn cảnh chiến đấu ác liệt.

4. Một vài đặc điểm nghệ thuật của các truyện đã học trong chương trình lớp 9.
*

Vài đặc điểm nghệ thuật của các truyện đã học:
Phương thức trần thuật.

- Trần thuật ở ngôi thứ nhất ( nhân vật xưng hô “ Tôi ” ) có các
truyện “ Chiếc lược ngà ”, “ Cố hương ” , “ Rô- bin xơn ngoài
đảo hoang ”, “ Những ngôi sao xa xôi ”, “ Những đứa trẻ ”.
- Trần thuật ngôi thứ ba: trần thuật chủ yếu theo cái nhìn và

giọng điệu của một nhân vật, thường là nhân vật chính ( tuy
không xuất hiện trực tiếp nhân vật kể chuyện xưng tôi ) Các
Truyên như: “ Làng, lặng lẽ Sa Pa, Bến Quê, Con chó bấc, Bố
của Xi mông.”

4. Một vài đặc điểm N.thuật của các truyện đã học trong chương trình lớp 9

Tác dụng của phương thức trần thuật.
- Phương thức trần thuật ngôi thứ nhất xưng “ tôi” giúp người
kể đi sâu vào tâm tư tình cảm của nhân vật, miêu tả được
những diễn biến tâm lí tinh vi phức tạp đang diễn ra trong tâm
hồn nhân vật. Song nó cũng hạn chế trong việc miêu tả bao
quát các đối tượng khách quan, khó có cái nhìn nhiều chiều, dễ
gây sự đơn điệu trong giọng văn trần thuật.
Ví dụ

“ Mỗi lần nhìn thấy cây lược ngà nhỏ ấy là mỗi lần tôi băn
khoăn và ngậm ngùi. Trong cuộc đời kháng chiến của tôi,
tôi chứng kiến không biết bao nhiêu cuộc chia tay, nhưng
chưa bao giờ tôi bị xúc động như lần ấy. ”

4. Một vài đặc điểm N.thuật của các truyện đã học trong chương trình L9.

Tác dụng của phương thức trần thuật.
Truyện kể ở ngôi thứ ba người kể dường như thấy hết, biết
hết và biết tất cả mọi việc, mọi người, mọi tâm tư tình cảm của
nhân vật… có khi miêu tả lạnh lùng, khách quan , tạo ra cái
nhìn nhiều chiều, tránh được sự đơn điệu trong giọng văn trần
thuật.
-

Ví dụ

Khi kể về phút chia tay của ba người trong lặng lẽ Sa
Pa thì cả ba nhân vật đều trở thành đối tượng miêu tả
một cách khách quan: Anh thanh niên vừa vào, kêu lên:
“Ồ ! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này ! ”….. Cô kĩ sư
mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi… Bỗng
nhà họa sĩ già quay lại chụp lấy tay người thanh niên lắc
mạnh: “ Chắc chắn rồi tôi sẽ trở lại…”.

5. Tình huống truyện đặc sắc.
Ở truyện làng

- Tác giả đặt ông Hai vào tình huống gay cấn để làm bộc
lộ sâu sắc tình cảm yêu làng, yêu nước của ông. Tình
huống ấy là cái tin làng ông theo giặc….

Ở truyện
chiếc lược ngà

- Tình huống hai cha con gặp nhau trong 8 năm xa cách nhưng
bé thu không nhận cha, đến lúc em nhận cha và biểu lộ tình
cảm thì anh Sáu phải ra đi.Ở chiến khu,anh Sáu dồn tình
thương con vào việc làm chiếc lược ngà mong có ngày trao tận
tay cho con,nhưng đã hy sinh, chỉ kịp gởi lại cho người bạn
cùng chiến đấu.

Tiết 116:

 III. Luyện tập:

Nhìn hình đoán tác
phẩm?

Làng

Lặng lẽ Sa Pa

Chiếc lược ngà

Cách sống, làm việc của nhân vật
anh thanh niên gợi cho em nhớ
đến bài thơ hiện đại Việt Nam
đã học?

 Mùa xuân nho nhỏ

Tiết 116:

III. Luyện tập:

 1. Chuyển đổi ngôi kể từ ngôi thứ ba sang

ngôi thứ nhất, kể lại truyện ngắn Làng – Kim
Lân (mượn lời nhân vật ông Hai)

 2. Dựa vào các truyện ngắn đã học,
bằng trí tưởng tượng hãy vẽ bức tranh
minh hoạ cho một tác phẩm mà em yêu
thích.

* HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:

1. Bài vừa học:
- Học bài, nắm vững các kiến thức đã ôn tập.
- Tự ôn tập, xem lại các các phẩm truyện
HĐVN.
- 2. Bài sắp học: TỔNG KẾT VĂN HỌC
NƯỚC NGOÀI

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÍ THẦY CÔ