NGUYỄN MINH CHÂU

I. TIỂU DẪN
1. Tác giả :

- Nguyễn Minh Châu ( 1930 – 1989 ), quê ở
Quỳnh Lưu, Nghệ An.
- Là nhà văn quân đội, từng công tác ở nhiều
nơi, sau chiến tranh ông về công tác tại Tạp chí
Văn nghệ Quân đội.
- Tác

phẩm chính :

Cửa
Sông
1967
Người đàn bà
trên chuyế
n
tàu
tố
c
hành

Những vùng trời
khác nhau

1970

1972
Nguyễn Minh Châu

Chiếc
thuyền
ngoài

1983

1985

1987

Nguyễn Minh Châu là cây bút tiên phong
của VHVN thời kỳ đổi mới. Ông “thuộc
trong số những nhà văn mở đường tinh anh
và tài năng nhất của VH ta hiện nay”.
(Nguyên Ngọc).
Năm 2000 : ông được Nhà nước tặng
giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ
thuật.

2. Tác phẩm :

-Bố cục : 3 đoạn
+ “… chiếc thuyền lướt vó đã biến mất” : 2 phát hiện của
người nghệ sĩ nhiếp ảnh.
+ “… chiếc thuyền đang chống chọi với sóng gió giữa phá” :
câu chuyện của người đàn bà làng chài ở tòa án huyện.
+ “… hòa lẫn trong đám đông” : tấm ảnh được chọn cho bộ
lịch “Thuyền và biển”.

a.Tóm tắt tác
phẩm :

Phát hiện 1
Người đàn bà
nên ly hôn
Đẩu

Nhiếp ảnh Phùng

Phát hiện 2
Không đồng ý.
Trình bày lý do
Người đàn bà
Màu hồng hồng của
Ánh sương mai

Phùng

Người đàn bà nghèo khổ
lam lũ bước ra

II. ĐỌC HIỂU :
1. Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh :
a. Phát hiện 1 : Chiếc thuyền lưới vó trong buổi sáng mờ
sương.
Bức tranh ấy là : “một cảnh đất trời cho”

Từ đường nét đến
ánh sáng đều hài
hòa và đẹp, một
vẻ đẹp đơn giản
và toàn bích
=>Một cảnh tượng tuyệt đẹp, một bức họa diệu kỳ của
thiên nhiên và cuộc sống, là “quà tặng quý hiếm của hóa
công”
Bức tranh
mực tàu của
một danh
họa thời cổ

Người nghệ sĩ cảm thấy :
-Trong trái tim như có cái gì bóp thắt lại.

- Bản thân cái đẹp chính là đạo đức.

Hạnh phúc khi bắt gặp cái
đẹp, hạnh phúc của sự
khám phá và sáng tạo

Bắt gặp cái đẹp, người nghệ
sĩ bắt gặp cái chân thiện, mỹ.
Thấy tâm hồn như thanh lọc.

b. Phát hiện 2: Một cảnh tượng phi thẩm mĩ, một hành
động phi nhân tính

- Một người đàn bà xấu xí, mệt
mỏi, cam chịu, một lão đàn ông thô
kệch, dữ dằn.
- Cảnh người chồng đánh vợ

+ “dùng chiếc thắt lưng quật
tới tấp vào lưng người đàn bà.”
+ “vừa đánh vừa nguyền rủa
bằng cái giọng rên rỉ đau đớn”
- Người đàn bà cam chịu nhẫn nhục,
không kêu, không chống trả, không
chạy trốn.

* Thái độ của người nghệ sĩ:
- Kinh ngạc đến mức há mồm ra mà nhìn
- Bất bình, không thể làm ngơ trước sự bạo hành
của cái ác.

Hai cảnh tượng đối lập như một nghịch cảnh. Cuộc
sống đa dạng nhiều chiều, cuộc đời vốn chứa nhiều
điều phức tạp cần có sự nhìn nhận lí giải đúng đắn.

2. Câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở tòa án huyện :
a. Thái độ người dàn bà khi Đẩu đề nghị chị nên ly hôn
- Người đàn bà kiên quyết không bỏ chồng :
“con lạy quý tòa… quý tòa bắt tội con cũng
được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ
nó”

Người chồng
là chỗ dựa
quan trọng
trong
cuộc đời
nhất là
khi
biển động

Chị không thể
một mình nuôi
những đứa con

Cũng có lúc
vợ chồng
con cái
hòa thuận,
vui vẻ

b. Thái độ người đàn bà khi kể về chồng
Người đàn ông ấy vốn là “một anh con trai cục tính
nhưng hiền lành lắm”, “không bao giờ đánh đập vợ”,
chỉ vì nghèo khổ quá mà trở nên tàn ác, “lúc nào thấy
khổ quá là xách tôi ra đánh”.

Là người phụ nữ nghèo khổ, nhẫn nhục,
sống kín đáo sâu sắc, thấu hiểu lẽ đời, biết
chắt chiu hạnh phúc đời thường. Có tâm
hồn đẹp đẽ, giàu đức hy sinh, giàu lòng vị
tha

c.Thái độ của chánh án Đẩu :
-Thái độ giận dữ khi nói về người
đàn ông vũ phu.
-Rất ngạc nhiên khi nghe người
đàn bà nhất quyết không chịu bỏ
chồng.
-Trong đầu vị Bao Công có “một
cái gì vừa mới vỡ ra” khi nghe
người đàn bà tâm sự về gia cảnh
=> cả luật pháp và lòng tốt đều
phải được đặt vào hoàn cảnh cụ
thể, không thể áp dụng với mọi đối
tượng.
=> Phải có cái nhìn đa diện, đa chiều về cuộc sống, không
thể nhìn người, nhìn đời một phía, không thể nhìn vào hiện
tượng để đánh giá bản chất.

3. Tấm ảnh được chọn :
Tấm ảnh được treo
ở nhiều nơi, nhất là trong
các gia đình sành nghệ thuật
-> đó là một tấm ảnh đẹp,
có giá trị nghệ thuật cao.

“cái màu hồng hồng của ánh
sương mai…”

Người đàn bà nghèo khổ
bước ra khỏi bức tranh…”

Biểu tượng của nghệ thuật.

Hiện thân của đời thực.

3. Tấm ảnh được chọn :
Tấm ảnh được treo
ở nhiều nơi, nhất là trong
các gia đình sành nghệ thuật
-> đó là một tấm ảnh đẹp,
có giá trị nghệ thuật cao.

Biểu tượng của nghệ thuật.

Hiện thân của đời thực.

=> Nghệ thuật chân chính không thể tách rời cuộc sống

III.TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật

- Tình huống độc đáo, có ý nghĩa khám phá phát hiện về
đời sống.
- Tác giả lựa chọn ngôi kể, điểm nhìn thích hợp, làm cho
câu chuyện trở nên gần gũi, chân thật và có sức thuyết
phục
- Ngôn ngữ nhân vật sinh động, phù hợp với tính cách, lời
văn giản dị mà sâu sắc, đa nghĩa.
2. Nội dung: Thể hiện những chiêm nghiệm sâu sắc về nhà
văn về nghệ thuật và cuộc đời: nghệ thuật chân chính phải
luôn gắn bó với cuộc đời, người nghệ sĩ cần phải nhìn nhận
cuộc sống và con người một cách toàn diện sâu sắc.

IV.LUYỆN TẬP
NHÂN VẬT NÀO ANH/ CHỊ ẤN TƯỢNG NHẤT ?

PHÙNG

ĐẨU

VỢ CHỒNG HÀNG CHÀI

THẰNG PHÁC