Tr­êng THCS Kú Th­…... Gv: Dương Thị…

sinh häc :9

PhÇn 2: Sinh vËt vµ m«i tr­êng
Ch­¬ng II: HÖ sinh th¸i
TiÕt 49

Bµi 47. QuÇn thÓ sinh vËt

§©y lµ nh÷ng quÇn thÓ sinh vËt.
I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?

Rõng th«ng

Ruéng lóa
§µn voi

Rong biÓn

Rõng th«ng

ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?

Ruéng lóa

§µn voi
§µn voi

Rong biÓn

ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?.
I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?

Rõng th«ng

Ruéng lóa
§µn voi

Rong biÓn

Ch­¬ng II

HÖ SINH TH¸I

TiÕt 49. quÇn thÓ sinh vËt

I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?

-QuÇn thÓ sinh vËt lµ tËp hîp nh÷ng c¸ thÓ cïng loµi, sinh sèng trrong
mét kho¶ng kh«ng gian nhÊt ®Þnh, ë mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh vµ kh¶ n¨ng
sinh s¶n t¹o thµnh nh÷ngthÕ hÖ míi.

Trong c¸c vÝ dô sau ®©u lµ quÈn thÓ sinh vËt ? V× sao?

VÝ dô
1.TËp c¸c c¸ thÓ r¨n hæ mang, có mÌo vµ lîn
rõng sèng trong rõng m­a nhiÖt ®íi.
2. Rõng c©y th«ng nhùa ph©n bè t¹i vïng nói
®«ng b¾c ViÖt Nam.
3. TËp hîp c¸c c¸ thÓ c¸ mÌ , c¸ chÐp, c¸ r«
phi sèng chung trong mét ao.
4. C¸c c¸ thÓ r¨n hæ mang sèng ë 3 hßn ®¶o
c¸ch xa nhau.
5. C¸c c¸ thÓ chuét ®ång sèng trªn mét ®ång
lóa….
6.
7.
8.

QuÇn thÓ Kh«ng ph¶i
SV
quÇn thÓ SV

X
X
X
X
X

Mét lång gµ

ChËu t«m, c¸

§©y cã ph¶i nh÷ng quÇn thÓ sinh vËt kh«ng? V× sao?

Ch­¬ng II

HÖ SINH TH¸I

TiÕt 49. quÇn thÓ sinh vËt

I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?
II. Nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña quÇn thÓ sinh v©t.
1. TØ lÖ giíi tÝnh.
- TØ lÖ giíi tÝnh lµ tØ lÖ gi÷a sè l­îng c¸ thÓ ®ùc/c¸ thÓ c¸i

Mét sè tØ lÖ giíi tÝnh ë c¸c loµi
- ë ®a sè ®éng vËt tØ lÖ ®ùc/ c¸i lµ 50/50
- Vịt, Ngçng tØ lÖ ®ùc/ c¸i lµ 60 / 40
- Gà, Dª, H­¬u, Nai: C¸ thÓ c¸i gÊp 2 – 10 lÇn c¸ thÓ ®ùc
- Ong, Mối: C¸ thÓ ®ùc gÊp 2 – 10 lÇn so víi c¸ thÓ c¸i

Loµi VÝch nÕu:

c¸ thÓ ®ùc në

+ Êp trứng ở t0 < 150C sè
ra nhiÒu h¬n c¸ thÓ c¸i.

+ Êp trứng ở t0 > 340C cá thÓ c¸i në ra
nhiÒu h¬n c¸ thÓ ®ùc.

Ch­¬ng II

HÖ SINH TH¸I

TiÕt 49. quÇn thÓ sinh vËt

I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?
II. Nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña quÇn thÓ sinh v©t.
1. TØ lÖ giíi tÝnh.
- TØ lÖ giíi tÝnh lµ tØ lÖ gi÷a sè l­îng c¸ thÓ ®ùc/c¸ thÓ c¸i.
-

TØ lÖ giíi tÝnh phô thuéc ®Æc ®iÓm di truyÒn cña loµi vµ ®iÒu kiÖn
sèng cña m«i tr­êng

- ý nghÜa: Cho thÊy tiÒm n¨ng sinh s¶n cña quÇn thÓ

Ch­¬ng II

HÖ SINH TH¸I

TiÕt 49. quÇn thÓ sinh vËt

I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?
II. Nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña quÇn thÓ sinh v©t.
1. TØ lÖ giíi tÝnh.
2. Thµnh phÇn nhãm tuæi.

ý nghÜa sinh th¸i cña c¸c nhãm tuæi
Các nhóm tuổi

Ý nghĩa sinh thái

C¸
c¸
thÓ
lín
nhanh,
do
vËy
nhãm
nµy
Nhãm tuæi
tr­íc sinh s¶n cã vai trß chñ yÕu lµm t¨ng tr­ëng khèi
l­îng vµ kÝch th­íc cña quÇn thÓ.
Nhãm tuæi Kh¶ n¨ng sinh s¶n cña c¸c c¸ thÓ quyÕt
®Þnh møc sinh s¶n cña quÇn thÓ
sinh s¶n.
Nhãm tuæi
sau sinh s¶n.

C¸ c¸ thÓ kh«ng cßn kh¶ n¨ng sinh s¶n
nªn kh«ng ¶nh h­ëng tíi sù ph¸t triÓn cña
quÇn thÓ

BiÓu ®å: C¸c d¹ng th¸p tuæi

A
Nhãm tuæi tr­íc
sinh s¶n

B
Nhãm tuæi
sinh s¶n

C
Nhãm tuæi sau
sinh s¶n

BiÓu ®å: C¸c d¹ng th¸p tuæi
H×nh d¹ng

Tªn d¹ng th¸p tuæi

D¹ng gi¶m sót

D¹ng ph¸t triÓn

D¹ng æn ®Þnh

Ch­¬ng II

HÖ SINH TH¸I

TiÕt 49. quÇn thÓ sinh vËt

I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?
II. Nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña quÇn thÓ sinh v©t.
1. TØ lÖ giíi tÝnh.
2. Thµnh phÇn nhãm tuæi.
- Trong quÇn thÓ gåm 3 nhãm tuæi chÝnh:
+ Nhãm tuæi tr­íc sinh s¶n.
+ Nhãm tuæi sinh s¶n.
+ Nhãm tuæi sau sinh s¶n.
- TØ lÖ c¸c nhãm tuæi ®­îc biÓu diÔn bëi biÓu ®å th¸p tuæi. tØ lÖ nhãm tuæi
cã ¶nh h­ëng tíi sù ph¸t triÓn cña quÇn thÓ, liªn qu©n tíi tØ lÖ tö vong
cña quÇn thÓ.

Ch­¬ng II

HÖ SINH TH¸I

TiÕt 49. quÇn thÓ sinh vËt

I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?
II. Nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña quÇn thÓ sinh v©t.
1. TØ lÖ giíi tÝnh.
2. Thµnh phÇn nhãm tuæi.
3. MËt ®é quÇn thÓ.

2 con chim ­ng / 10km2

2 con s©u/m2

625 c©y c¬m nguéi /ha

30g t¶o n©u/m3

Ch­¬ng II

HÖ SINH TH¸I

TiÕt 49. quÇn thÓ sinh vËt

I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?
II. Nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña quÇn thÓ sinh v©t.
1. TØ lÖ giíi tÝnh.
2. Thµnh phÇn nhãm tuæi.
3. MËt ®é quÇn thÓ.
- MËt ®é quÇn thÓ lµ sè l­îng hay khèi l­îng sinh vËt cã trong mét ®¬n vÞ
diÖn tÝch hay thÓ tÝch.
- MËt ®é quÇn thÓ thay ®æi phô thuéc: Chu k× sèng cña sinh vËt và c¸c
®iÒu kiÖn sèng cña m«i tr­êng.

Ch­¬ng II

HÖ SINH TH¸I

TiÕt 49. quÇn thÓ sinh vËt
I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?
II. Nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña quÇn thÓ sinh v©t.
1. TØ lÖ giíi tÝnh.
2. Thµnh phÇn nhãm tuæi.
3. MËt ®é quÇn thÓ.

III. ¶nh h­ëng cña m«i tr­êng tíi quÇn thÓ sinh vËt.

Ch­¬ng II

HÖ SINH TH¸I

TiÕt 49. quÇn thÓ sinh vËt
I. ThÕ nµo lµ mét quÇn thÓ sinh vËt?
II. Nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n cña quÇn thÓ sinh v©t.
1. TØ lÖ giíi tÝnh.
2. Thµnh phÇn nhãm tuæi.
3. MËt ®é quÇn thÓ.

III. ¶nh h­ëng cña m«i tr­êng tíi quÇn thÓ sinh vËt.
-

§iÒu kiÖn cña m«i tr­êng sèng thay ®æi sÏ dÉn tíi sù thay ®æi sè l­îng
c¸ thÓ trong quÇn thÓ.
Khi sè l­îng c¸ thÓ t¨ng cao th× gi÷a c¸c c¸ thÓ sÏ h×nh thµnh mèi
quan hÖ c¹nh tranh. MËt ®é quÇn thÓ ®­îc ®iÒu chØnh ë møc c©n b»ng
víi m«i tr­êng.

- Học và trả lời câu hỏi 1,3 SGK.
- Hoàn thành bài tập 2 (mục a, c)-SGK.
- Đọc trước bài: Quần thể người