Tiếng Việt
Bài 9C. BỨC TRANH MÙA THU (Tiết 2)

MỤC TIÊU:

Luyện tập thuyết trình tranh luận.

HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH:

5. Đọc mẩu chuyện sau: Ai cần nhất đối với cây xanh? (trang 100 HDH)
- Câu chuyện có những nhân vật nào?
+ Câu chuyện có 4 nhân vật: Đất, Nước, Không Khí và Ánh Sáng
- Mỗi nhân vật tự cho mình là người cần thiết nhất với cây xanh như
thế nào?
+ Đất: Không có tôi, cây không thể sống được.
+ Nước: Chất màu không có nước vận chuyển thì cây không lớn được.
+ Không Khí: Không có khí trời thì tất cả cây xanh đều chết rũ.
+ Ánh Sáng: Thiếu ánh sáng thì cây không thể có màu xanh,… không
thể gọi là cây xanh được.

6. Dựa vào ý kiến của các nhân vật ở trên, em hãy nêu ý kiến của mình để tranh luận cùng các
bạn: Đất, Nước, Không Khí hay Ánh Sáng cần cho cây xanh hơn? Vì sao?

* Gợi ý về cách mở rộng lí lẽ,dẫn chứng
Nhân vật

Ý kiến

Đất

Cây cần
Đất có chất màu nuôi sống cây. Nhổ cây ra khỏi đất, cây sẽ chết ngay.
đất nhất
Cây cần Nước vận chuyển chất màu. Khi trời hạn hán thì dù có đất, cây cối
nước nhất cũng héo rũ,chết khô,..Ngay cả đất, nếu không có nước thì cũng mất
chất màu…

Nước
Không Khí
Ánh Sáng
Cả 4 nhân
vật

Lí lẽ, dẫn chứng

…..

…..

…..

…..

Cây xanh cần cả đất, nước, không khí và ánh sáng. Thiếu yếu tố nào
cũng không được. Chúng ta cùng nhau giúp cây xanh lớn lên là giúp
ích cho đời.

- 1 phút để các em xem lại bài đã chuẩn bị, sau đó chia sẻ với cả lớp.
+ Có thể nêu ý kiến của 1 nhân vật.
+ Có thể nêu ý kiến của cả 4 nhân vật ( tùy thuộc vào khả năng của
các em.)
M: Ý kiến về một nhân vật
Theo tớ, Đất cần cho cây xanh hơn vì Đất nuôi cây lớn. Cây có
thể sống trong bóng tối và không cần tưới nước một thời gian,
nhưng không có Đất thì cây không thể sống được.
- Trưởng ban học tập điều
khiển các bạn chia sẻ trước lớp.
- Nhận xét, bổ sung cho bạn:

Đã khẳng định nhân vật ấy tốt
nhất chưa?

Dẫn chứng, lí lẽ đủ sức thuyết
phục chưa? Cần bổ sung thêm gì
không ?

Tham khảo:
•Đất: Đất có vai trò rất quan trọng đối với cây xanh, đó là môi trường sống của đa số các loại
cây có mặt trên bề mặt Trái Đất này. Cây sống nhờ đất, đất cung cấp cho cây các chất dinh
dưỡng thì cây mới có thể lớn. Một ví dụ đơn giản thôi, một cái cây đang sống bình thường,
sau một trận mưa cây bị quật ngã, rễ cây nổi lên mặt đất, chẳng lâu sau cây đó sẽ chết.
•Nước: Vô cùng quan trọng với cây xanh, nó có vai trò quan trọng với cây như máu ở trong
cơ thể con người. Có những cây chỉ cần sống trong nước, nếu không có nước thì cây sẽ héo
rụi và dần chết đi.
•Không khí: Không khí rất quan trọng với cây xanh. Nếu cây có đất, nước, ánh sáng nhưng
thiếu không khí thì cây xanh sẽ không thể sống được. Cũng như con người có thể nhịn ăn,
nhịn uống nhưng không thể nhịn thở. Nếu một ngày nào đó, trên trái đất không còn không khí
sẽ như thế nào? Chắc chắn sẽ tàn lụi và chết.
•Ánh sáng: Ánh sáng rất cần thiết cho cây xanh, nếu không có ánh sáng cây sẽ không còn
màu xanh. Bạn hãy tưởng tượng xem, lúc đó, cây làm sao có chất diệp lục và có được màu
xanh tươi mát.

7. Đọc bài ca dao sau và trả lời: Đèn hay trăng quan trọng hơn? Vì sao?

Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng
Đèn ra trước gió còn chăng, hỡi đèn?
Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây?

* Gợi ý:
- Điều gì xảy ra khi đèn gặp gió? Trăng có bị mờ khi trời có gió không?
- Ban đêm khi bị mây che, trăng có chiếu sáng xuống đất được không? Ánh sáng của đèn có bị
mây che khuất không?

Trả lời:
Đọc bài ca dao trên ta thấy, cả trăng và đèn đều có tầm quan trọng như nhau. Ở
mỗi hoàn cảnh khác nhau, cả trăng và đèn sẽ thể hiện được tầm quan trọng của
mình:
•Khi gặp gió, đèn sẽ tắt. Trong khi đó, trăng vẫn chiếu sáng vằng vặc.
•Nhưng khi ban đêm, trăng bị mây che, mặt đất tối om, không còn thấy ánh
sáng trăng đâu cả thì ánh sáng của đèn vẫn rất tỏ.  

8. Trình bày ý kiến của em sao cho thuyết phục để mọi người thấy
rõ sự cần thiết của cả trăng và đèn trong bài ca dao trên.
- 1 phút để các em xem lại bài đã chuẩn bị, sau đó chia sẻ với cả lớp.
-Nhận xét phần trình bày của bạn theo gợi ý sau:
+ Bài bạn chia sẻ đã nói được sự cần thiết của trăng và của đèn
chưa?
+ Cần sửa hay bổ sung gì cho bạn không?

Tham khảo:
Từ xưa, khi đất nước còn nghèo, chưa biết đến ánh điện thì con người phải dựa vào ánh
trăng, ngọn đèn để soi sáng. 
Trăng vốn thơ mộng, nên thơ, đẹp đẽ .Trăng như người bạn thân của lũ trẻ trong những đêm
trăng rằm, trăng là người bạn theo bác nông dân ra đồng gặt lúa,...Ở tận trời cao, trăng toả
ánh sáng dịu dàng khắp mặt đất. Thử hỏi có đèn nào soi sáng đến thế? 
Và như thế, chúng ta còn cần đèn làm gì nữa? Đúng là trăng sáng thật nhưng trăng lúc có
lúc không, khi mờ khi tỏ. Gặp hôm trời đầy mây thì dù trăng có tròn mấy cũng vẫn bị che
khuất. Lúc đó, đèn sẽ sáng hơn tất cả, đèn soi sáng cho ta làm việc, đèn giúp ta nhìn rõ mọi
vật trong đêm tối hơn trăng. Nhưng đèn chỉ để thắp trong nhà, đèn không thể soi sáng cả bầu
trời như trăng, bởi đèn sẽ bị dập tắt bởi những làn gió. 
Thế đấy, khi có gió, trăng vẫn sáng, không bị tắt như đèn. Khi có mây, đèn lại sáng hơn
trăng. Vì thế không thể nói giữa trăng và đèn ai hơn ai và cũng không thể nói cái nào quan
trọng hơn cái nào. Cả đèn và trăng đều cần thiết, đều hữu ích cho chúng ta.