KIỂM TRA THƯỜNG XUYÊN
? Ánh sáng ảnh hưởng đến đời sống thực vật như thế nào ? Nêu sự khác
nhau giữa thực vật ưa sáng và thực vật ưa tối? Cho ví dụ?
-> Ánh sáng ảnh hưởng đến đặc điểm hình thái ( hình dạng, màu sắc) và hoạt động
sinh lý (quang hợp, hô hấp, hút nước) của thực vật.
Nhóm thực vật ưa sáng: gồm những cây sống nơi quang đãng. Ví dụ: Cây mít,
cây mận…
Nhóm thực vật ưa tối: gồm những cây sống nơi ánh sáng yếu, dưới tán cây khác.
Ví dụ: phong lan , trầu không…..

? Trong nông nghiệp người nông dân đã ứng dụng điều này vào sản
xuất như thế nào? Và có ý nghĩa gì?
->Trồng xen canh để tăng năng suất và tiết kiệm đất trồng.
->Thay đổi thời gian chiếu sáng -> ra hoa quả trái mùa, tăng năng suất….

? Ánh sáng ảnh hưởng đến đời sống động vật như thế nào ?
?.Dựa vào khả năng thích nghi với điều kiện chiếu sáng có thể chia
động vật thành những nhóm nào ? Nêu đặc điểm chính của từng nhóm?
Cho ví dụ các loài ĐV đó?

- Ánh sáng ảnh hưởng tới các hoạt động của động vật: Nhận biết các vật, định
hướng di chuyển trong không gian, sinh trưởng và sinh sản
- Nhóm động vật ưa sáng: gồm những ĐV hoạt động ban ngày.
+ VD: gà ,trâu, bò ,dê…….
- Nhóm động vật ưa tối: gồm những ĐV hoạt động về ban đêm ,sống trong hang
hốc đất, đáy biển.
+ VD: Cú mèo, sói, dơi, mối…….

?Trong chăn nuôi, người ta có những biện pháp kĩ thuật gì để tăng năng suất?

-> Chiếu sáng để cá sinh sản.
-> Dùng ánh sáng điện để kéo dài thời gian chiếu sang trong ngày -> kích thích gà ăn nhiều,
nhanh tang cân, đẻ nhiều trứng.

I/ ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT:
II/ ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT:

I/ ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

Dựa vào thông tin SGK em hãy cho biết sinh vật sống được ở
nhiệt độ như thế nào?
-> Đa số các loài sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ 0oC đến
50oC.
Ấu trùng
sâu bắp
chịu
được
nhiệt độ 27oC.

Vi khuẩn
suối nước
nóng chịu
được
nhiệt độ
70-90oC.

I/ ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

Trong chương trình lớp 6, em đã được học quá
trình quang hợp và hô hấp của cây chỉ có thể
diễn ra bình thường ở nhiệt độ môi trường như
thế nào ?

-> Thực vật quang hợp và hô hấp
o
tốt nhất ở nhiệt độ từ 20 - 30 C.

Quan sát các hình sau và thông tin SGK cho biết thực vật sống
ở vùng nhiệt đới và ôn đới có những đặc điểm hình thái và sinh
lí như thế nào?

Cây sống ở vùng nhiệt đới:
-Thực vật sống ở vùng nhiệt
đới : lá cây có phiến lá dày
nhỏ, trên bề mặt có tầng
cutin dày…

Cây sống ở vùng ôn đới:
-Thực vật sống ở vùng ôn
đới:Thường rụng nhiều lá, chồi có các
vảy mỏng bao bọc, thân và rễ có lớp
bần …để cách nhiệt. Mùa đông rụng

Động vật vùng nóng

Động vật vùng lạnh

Quan sát các hình và thông
tin SGK cho biết động vật
sống vùng nóng và vùng
lạnh có những điểm khác
nhau như thế nào ?
- Động vật sống ở vùng nóng:
Lông ngắn cơ thể nhỏ bé.
- Động vật sống ở vùng lạnh:
Lông dày và dài, lớp mỡ dưới
da dày, kích thước cơ thể lớn .

Quan sát tranh cho biết :nhiều loài động vật có tập tính
tránh nơi nóng quá hoặc lạnh quá bằng cách nào?

Chim di cư

Gấu trắng, ốc sên ngủ đông

- Nhiều loài động vật có tập tính tránh nơi nóng quá hoặc lạnh quá
bằng cách: chui vào hang ngủ đông hoặc ngủ hè, di cư để trú đông…

Quan sát các hình ảnh sau và thông tin SGK cho biết
nhóm sinh vật nào là nhóm sinh vật hằng nhiệt và nhóm
sinh vật nào là sinh vật nhóm biến nhiệt ?

Sinh vật hằng nhiệt

Sinh vật biến nhiệt

A

B

Căn cứ vào thông tin sgk, các tranh vừa
quan sát hoàn thành bảng 43.1
Nhóm sinh vật

Tên sinh vật

Môi trường sống

Bảng 43.1 Các sinh vật biến nhiệt và hằng nhiệt
Nhóm sinh vật
Sinh vật biến nhiệt:

vi sinh vật, nấm,
thực vật, động vật
không xương sống,
cá, lưỡng cư, bò sát.
Sinh vật hằng nhiệt:

Tên sinh vật

- Vi khuẩn cố định đạm
- Nấm rơm
- Cây lúa
- Giun đất
- Cá chép
- Thằn lằn bóng đuôi dài
- Chim bồ câu
- Thỏ
- Con người

Môi trường sống
- Sinh vật
- Sinh vật
- Mặt đất- không khí
- Trong đất
- Trong nước
- Mặt đất- không khí
- Mặt đất- không khí.
- Mặt đất- không khí.
- Mặt đất- không khí.

chim, thú và con
người
Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến sự phân hóa giới tính
và tập tính của sinh vật

I/ ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

Nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng như thế
nào lên đời sống của sinh vật ?
- Nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng tới hình thái, họat
động sinh lí, tập tính… của sinh vật.

Dựa vào những kiến thức trên em hãy cho biết sinh
vật được chia thành mấy nhóm ? Cho ví dụ
- Sinh vật được chia thành hai nhóm :
+ Nhóm sinh vật biến nhiệt .VD: cây lúa , ếch, rắn, cá …
+ Nhóm sinh vật hằng nhiệt . VD: chó, chim bồ câu…

II/ ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT:

Đọc thông tin ,quan sát hình và thảo luận nhóm 5'
Hãy lấy các ví dụ minh họa các sinh vật thích nghi với
môi trường có độ ẩm khác nhau theo mẫu bảng
43.2/SGK/128. Hoàn thành bảng sau:
Các nhóm sinh vật
Thực vật ưa ẩm
Thực vật chịu hạn
Động vật ưa ẩm
Động vật ưa khô

Tên sinh vật

Nơi sống

NHÓM THỰC VẬT ƯA ẨM

Cây sống nơi ẩm ướt ,thiếu
Cây sống nơi ẩm ướt
ánh sáng
nhưng có nhiều ánh sáng

MỘT SỐ THỰC VẬT ƯA ẨM

- Cây sống nơi ẩm ướt, có nhiều ánh sáng như ven bờ ruộng, hồ
ao có phiến lá hẹp, mô giậu phát triển.

NHÓM THỰC VẬT ƯA KHÔ

Xương rồng và cây bụi vùng
hoang mạc

Cây cỏ mọc trên các
đụn cát ven biển

Một số hình ảnh về sự ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống
thực vật.

Cây sống nơi khô hạn có cơ thể mọng nước hoặc lá và
thân tiêu giảm, lá biến thành gai.

NHÓM ĐỘNG VẬT ƯA ẨM

Da trần (ếch)

Ốc sên

Một số động vật ưa ẩm:
Giun đất
Bạch tuộc
Rết

Cá

Đỉa

NHÓM ĐỘNG VẬT ƯA KHÔ

Lạc đà sa mạc

Da có phủ vảy sừng

Một số động vật ưa khô:
Cú
Hươu cao cổ
Chim ong

Lợn rừng

Kì đà

Các nhóm sinh vật

Thực vật ưa
ẩm

Thực vật chịu
hạn
Động vật ưa
ẩm
Động ưa khô

Tên sinh vật

- Cây ráy
- Cây dương xỉ
…..

- Cây xương rồng
- Cây phi lao
…..

Nơi sống
- Dưới tán cây trong vườn
- Ven bờ ruộng
…..

- Sa mạc
-Bờ cát ven biển
…..

- Ếch
- Ốc…..sên

- Ao, hồ
- Trên thân cây trong vườn

- Thằn lằn
- Lạc đà

- Vùng cát khô
- Sa mạc

…..

…..

…..

II/ ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỘ ẨM LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT:
Nơi sống ảnh hưởng tới đặc điểm hình thái và sinh lí nào
của sinh vật ?
+ Ảnh hưởng của hình thái :phiến lá ,mô dậu ,da ,vảy
+ Ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển
+ Thoát hơi nước ,giữ nước

Độ ẩm ảnh hưởng tới đời sống sinh vật như thế nào ?
- Sinh vật thích nghi với môi trường sống có độ ẩm khác nhau.
- Hình thành các nhóm sinh vật :
+ Thực vật : - Nhóm ưa TV ẩm. VD:………
- Nhóm TV chịu hạn. VD:………
+ Động vật : - Nhóm ĐV ưa ẩm. VD:………
- Nhóm ĐV ưa khô. VD:………

Trong sản xuất người ta có biện pháp, kĩ thuật gì để tăng
năng suất cây trồng và vật nuôi ?

- Cung cấp điều kiện sống phù hợp nhất

1

3

Động vật xứ lạnh thường có
những tập tínhNgủ
gì ?đông

2

Thằn lằn có đặc điểm hình
thái gì để thích nghi với khí
Da có phủ vẩy sừng
hậu khô nóng?

THÍCH NGHI

Nhóm sinh vật nào có khả
năng chịu
cao với
Sinhđựng
vật hằng
nhiệtsự
thay đổi của nhiệt độ môi
trường ?

4

Xương rồng thuộc nhóm
Thực vật chịu hạn
thực vật nào?

? So sánh đặc điểm khác nhau giữa 2 nhóm cây
ưa ẩm và chịu hạn?
- Cây ưa ẩm: sống nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng thì phiến lá
mỏng, bản lá rộng, mô giậu kém phát triển. Cây sống ở
nơi ẩm ướt nhưng có nhiều ánh sáng như ven bờ ruộng,
hồ ao có phiến lá hẹp, mô giậu phát triển.
- Cây chịu hạn: cơ thể mọng nước, lá tiêu giảm hoặc biến
thành gai. Chuyển các hoạt động sinh lí vào sáng sớm
hoặc chiều tối.

? Trong 2 nhóm sinh vật hằng nhiệt và biến nhiệt,
sinh vật thuộc nhóm nào có khả năng chịu đựng với
sự thay đổi nhiệt độ của môi trường ? Tại sao ?
-> nhóm sinh vật hằng nhiệt có khả năng chịu đựng
cao với sự thay đổi nhiệt độ môi trường vì sinh vật
hằng nhiệt là các sinh vật có tổ chức cơ thể cao
(chim, thú, con người), đã phát triển các cơ chế điều
hoà thân nhiệt giữ cho nhiệt độ cơ thể luôn ổn định
không phụ thuộc vào môi trường ngoài.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Học bài, hoàn thành các câu hỏi/125 và đọc mục “em có
biết”/125.
 Tìm hiểu thêm các TV ưu ẩm, chịu hạn, ĐV ưu ẩm, ĐV ưu
khô, thời gian hoạt động, sinh sản của ĐV.
 Vận dụng kiến thức về sự tác động của ánh sáng lên TV, ĐV
vào trong sản suất của gia đình nhằm nâng cao năng suất cây
trồng, vật nuôi.
 Sưu tầm tư liệu về rừng cây , nốt sần cây họ đậu , địa y
 Đọc và chuẩn bị trước bài 44: “ẢNH HƯỞNG LẪN
NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT” trang131