TIẾT 8: SƠN TINH, THỦY TINH
(Trích, Nguyễn Nhược Pháp)

I. KHỞI ĐỘNG
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhìn hình ảnh và đoán tên các nhân vật và cho biết
điểm chung giữa các nhân vật đó là gì?

I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc văn bản

Yêu cầu:
+ Đọc diễn cảm, rõ
ràng, giọng vui tươi,
trong sáng, dí dỏm.
+ Chú ý một số
những từ ngữ khó

2. Tìm hiểu chung
a/ Tác giả:
Nguyễn Nhược Pháp (1914 – 1938)
Quê: Hà Nội
Sáng tác của ông thuộc nhiều thể
loại như: Kịch, truyện ngắn,
thơ….
Tác phẩm tiêu biểu: Ngày xưa, Chùa Hương,
Tay ngà, Sơn Tinh – Thủy Tinh….

I. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
Thể loại
Xuất xứ

PTBĐ

Thơ tự do
In trong Hoa một mùa,
NXB Phụ nữ, Hà Nội,
2018, tr.217 – 223.
Tự sự, miêu tả,
biểu cảm

II. ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
2. Tìm hiểu chung
b) Tác phẩm
Bố cục
Phần 1:
Từ đầu …. “vui
lòng vua gả nàng
Mị Nương”

Phần 2: Đoạn
còn lại

• Chân dung các nhân vật

• Cuộc giao tranh giữa Sơn
Tinh và Thủy Tinh

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Sự sáng tạo của nhà thơ từ truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
So sánh

Truyền thuyết
Bài thơ
Sơn Tinh, Thủy Tinh Sơn Tinh, Thủy Tinh

Điểm giống
Tác giả
Điểm
khác

Hoàn thiện bảng so sánh

Phương
thức sáng
tạo
Thể loại

Mối quan hệ

1. Sự sáng tạo của nhà thơ từ truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh
So sánh

Truyền thuyết
Sơn Tinh, Thủy Tinh

Điểm giống

- Nhân vật và đặc điểm của các nhân vật (Vua Hùng
Vương, Mị Nương, Sơn Tinh, Thủy Tinh).
- Các sự kiện chính, diễn biến: Vua kén rể, Sơn Tinh lấy
được vợ, Thủy Tinh giao tranh đòi cướp Mị Nương
Sáng tác dân gian
Nguyễn Nhược Pháp

Tác giả
Phương
Điểm thức sáng
khác tạo
Thể loại
Mối quan hệ

Truyền miệng, mang
tính tập thể

Bài thơ
Sơn Tinh, Thủy Tinh

Sản phẩm sáng tạo cá nhân của
tác giả, mang phong cách nhà
thơ
Kể chuyện bằng thơ(Thơ)

Văn xuôi (Truyền
thuyết)
Thơ của Nguyễn Nhược Pháp ra đời trên cơ sở truyện
dân gian, có tính chất sáng tạo lại

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Tìm hiểu Phần I: Chân dung các nhân vật
Các nhân vật

Mị
Nương

Vua
Hùng

Sơn Tinh

Thủy Tinh

2. Tìm hiểu Phần I: Chân dung các nhân vật
Mị Nương

* Lai lịch: Con Vua Hùng thứ mười tám
Nương xinh như tiên trên trần
* Ngoại hình: Mị
Tóc xanh viền má hây hây đỏ

Miệng nàng hé thắm như san hô
Tay ngà trắng nõn, hai chân nhỏ
Mê nàng, bao nhiêu người làm thơ

* Hành động, lời nói:
Mị Nương ôm Hùng Vương kinh hãi
Mị Nương khép nép như cành hoa
“Con đay phận đào tơ bé mọn
Nhân duyên cúi để quyền mẹ cha

2. Tìm hiểu Phần I: Chân dung các nhân vật
Mị Nương

Mị Nương là một người con gái xinh
đẹp tuyệt trần, nết na và rất đáng yêu

Nhân vật đã được “hiện đại hóa”

2. Tìm hiểu Phần I: Chân dung các nhân vật
Vua Hùng

Hùng Vương thường nhìn con yêu quá
Chắp tay ngẩng lên giời tạ ân;
Rồi cười bảo xứng ngôi phò mã
Trừ có ai ngang vị thân nhân.
Hùng Vương âu yếm nhìn con yêu,
Vua tùy con kén chọn,
Vua nghĩ lâu hơn bàn việc nước

Yêu thương con hết mực

2. Tìm hiểu Phần I: Chân dung các nhân vật
Thủy Tinh

Sơn Tinh

2. Tìm hiểu Phần I: Chân dung các nhân vật
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Sơn Tinh
Ngoại hình
Phép thuật

Thủy Tinh Nhận xét

2. Tìm hiểu Phần I: Chân dung các nhân vật
Sơn Tinh

Thủy Tinh

Nhận xét

Ngoại hình

Có một mắt ở
trán, phi bạch hổ
trên cạn

Râu ria quăn xanh
Kì lạ
rì, cưỡi lưng rồng uy
nghi

Phép thuật

Vung tay niệm
chú: Núi rừng dải/
Nhà lớn, đồi con,
lổm cổm bò…

Bắt quyết, hô mây
Phi thường,
to nước cả/ Giậm
ngang sức,
chân rung khắp làng ngang tài
gần quanh/ Lăn,
cuốn, gầm, lay, tung
sóng bạc,...

Cái nhìn công bằng, không đứng về bất cứ bên nào

III. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
2. Tìm hiểu Phần I: Chân dung các nhân vật
Các nhân vật
Mị Nương

Vua Hùng

Sơn Tinh

Thủy Tinh

Cách khắc họa nhân vật rất thú vị
Nhân vật hiện ra sinh
động, gần gũi trong hành
động, lời nói, suy nghĩ,
tâm trạng

Nhân vật được miêu tả
theo hướng hiện đại hóa,
ai cũng đáng yêu và dễ
mến

3. Tìm hiểu Phần II: Cuộc giao tranh
giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh

3. Tìm hiểu Phần II: Cuộc giao tranh giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh

Sơn Tinh

Thủy Tinh
Choàng nghe sóng vỗ reo như sấm
Sóng cả gầm reo lăn như chớp
Thủy Tinh cưỡi lưng rồng hung hăng
Cá voi quác mồm to muốn đớp
Cá maajo quẫy đuôi cuồng nhe răng
Càng cua lởm chởm giơ như mác
Tôm kềnh chạy quắp đuôi xôn xao
Quang cảnh

Bạch hổ dừng chân lùi vểnh tai
Niệm chú đất nẩy vù lên cao
Hoa tay thần vẫy hùm, voi, báo
Đuôi quắp, nhe nanh, giơ vuốt
đồng
Đạp long đất núi, gầm, xông xáo

Máu vọt phì reo muôn ngấn hồng
Mây đen hăm hở bay mù mịt
Sấm ran, sét động nổ xòe xanh

* Nghệ thuật: Sử dụng các yếu tố kì
ảo, BPTT liệt kê, nhân hóa, từ ngữ
biểu cảm

Cuộc giao tranh dữ dội
được khắc họa rất sinh
động

4. Yếu tố kì ảo trong văn bản
Những yếu tố kì ảo
Thần núi, thần nước mà cũng muốn lấy
người trần làm vợ
Thần nào cũng có những phép thần
thông phi thường, có thể trổ tài ngay
trước mặt mọi người
Trong giao tranh, đội quân của Thủy
Tinh là những loài thủy tộc ghê gớm,
đội quân của Sơn Tinh là những con vật
dữ tợn của rừng xanh
Hằng năm vì mối thù không lấy được
vợ mà Thủy Tinh không bao giờ quên
gây chiến…

Cách miêu tả

Rất đặc sắc, thể hiện
trí tưởng tưởng
phong phú, sáng tạo,
khả năng liên tưởng
tài tình
Giàu tính hài hước,
vui nhộn.

Mang lại sự hấp
dẫn, thú vị cho tác
phẩm

IV

Tổng

IV. TỔNG KẾT
1. NỘI DUNG
+ Văn bản kể lại bằng
thơ truyền thuyết Sơn
Tinh, Thủy Tinh.
+ Giúp người đọc hiểu
thêm về một cách thức
sáng tạo văn học; cảm
nhận được tình yêu cuộc
sống, yêu con người và
tinh thần lạc quan của
nhà thơ thể hiện trong
tác phẩm

2. NGHỆ THUẬT
+ Kể chuyện hấp dẫn
+ Sử dụng yếu tố kì ảo với
trí tưởng tượng bay bổng,
phong phú, sáng tạo.
+ BPTT liệt kê, nhân hóa, từ
ngữ biểu cảm.
+ Thể thơ tự do linh hoạt,
giọng thơ hóm hỉnh.

V
.

BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 1: Theo em điều gì làm nên sức hấp
dẫn của bài thơ Sơn Tinh - Thủy Tinh?
Gợi ý:
+ Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn.
+ NT miểu tả tâm lí nhân vật kết hợp giữa miêu tả ngoại
hình và nội tâm khiến nhân vật hiện lên rất sinh động, gần
gũi, đời thường.
+ Thể thơ tự do với những câu thơ dài ngắn khác nhau,
cách gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt, co giãn tự nhiên

BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 2: Vẽ tranh thể hiện một hình ảnh thơ
mà em ấn tượng nhất?