- Em có cảm nhận gì sau khi xem video?
- Em đã từng “trao yêu thương, sẻ chia”
với ai đó chưa? Chia sẻ cảm nhận của
em về hành động đó.

1. Chủ đề

 Tình yêu thương là một điều kì diệu, nó giúp
nuôi dưỡng và sưởi ấm tâm hồn chúng ta, làm
cho cuộc sống này thêm ấm áp.

- Thể loại chính: truyện

- Em đã từng gặp những em bé bán
rong ngoài phố chưa?
- Khi đó em có cảm xúc gì? Hay đã
có những hành động, việc làm nào?

TIẾT 27 + 28 +29

I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHUNG
1. Tri thức ngữ văn

1.1 Miêu tả nhân vật trong truyện kể

Trình bày những hiểu biết của em về nội
dung miêu tả nhân vật trong truyện kể:
- Ngoại hình:
-

Hành động:

-

Ngôn ngữ:

-

Thế giới nội tâm:

1.1 Miêu tả nhân vật trong truyện kể
a.

NGOẠI HÌNH

b.

HÀNH ĐỘNG

Dáng vẻ bên ngoài của nhân vật
(thân hình, gương mặt, ánh mắt,
làn da, mái tóc, trang phục...)

Những cử chỉ, việc làm thể hiện
cách ứng xửu của nhân vật với
bản thân và thế giới xung quanh.

c.

d.

NGÔN NGỮ

Lời nói của nhân vật, được xây
dựng ở cả 2 hình thức đối thoại
và độc thoại.

THẾ GIỚI NỘI TÂM

Những cảm xúc, suy nghĩ, tình
cảm của nhân vật...

1.2. Cách phân tích nhân vật trong văn
bản truyện
- Tìm các chi tiết về ngoại hình, hành động, ngôn ngữ,
nội tâm của nhân vật.
- Phân tích và rút ra nhận xét về tính cách, phẩm chất.
- Khái quát về vai trò của nhân vật trong việc thể hiện
chủ đề tác phẩm và tư tưởng, tình cảm của tác giả.

2. Đọc văn bản

3. Tìm hiểu chung
a. Tác giả

An-đéc-xen (1805-1875)

- Ông sinh ra trong một gia đình thợ giày nghèo
 tự lập từ nhỏ
- Là nhà văn vĩ đại của Đan Mạch, nổi tiếng thế
giới về những truyện viễn tưởng và truyện cổ
tích viết  cho trẻ em.
- Truyện cổ tích của ông nhẹ nhàng, tươi mát,
giàu chất nhân văn,
 Danh nhân văn hóa thế giới, là người bạn
của tuổi thơ gần xa.

b. Tác phẩm
- Xuất xứ: xuất bản lần đầu năm 1848
trong cuốn “Những truyện cổ tích mới”
- Thể loại: truyện cổ tích
- PTBĐ: tự sự kết hợp miêu tả, biểu
cảm.

Định hướng cách đọc hiểu
truyện
- Xác định các chi tiết miêu tả nhân vật,
bối cảnh, diễn biến câu chuyện, những
yếu tố tương phản trong truyện,…

Hoạt động nhóm bàn
Yêu cầu: hoàn thành
phiếu học tập
Thời gian: 5 phút

- Người kể chuyện: người kể giấu mình  ngôi thứ 3
- Nhân vật chính: cô bé bán diêm
- Cốt truyện:
+ Em bé nghèo khổ đi bán diêm trong đêm giao thừa giá rét nhưng
không ai mua cho em.
+ Em không dám về nhà vì sợ bố đánh.
+ Em ngồi nép vào góc tường, đánh liều quẹt que diêm sưởi ấm.
+ Mỗi lần em quẹt que diêm là một lần mộng tưởng xuất hiện.
+ Em quẹt các que diêm còn lại để níu giữ bà, hai bà cháu bay lên trời.

- Phần 1: Từ đầu…cứng đờ ra  Hoàn cảnh sống
của em bé
- Phần 2: Tiếp…thượng đế  Những mộng tưởng
của cô bé bán diêm.
- Phần 3: Còn lại  Cái chết thương tâm của em bé

a.

Gia cảnh

- Quá khứ: gia đình êm đềm, hạnh phúc
- Hiện tại:
+ Bà và mẹ mất
+ Gia tài tiêu tán, nơi ở là một xó tối tăm, trên gác sát mái nhà  
+ Bố nghiện rượu, thường xuyên đánh mắng em
+ Phải đi bán diêm kiếm sống 
 Nghèo khổ, bất hạnh, thiếu thốn cả vật chất và tinh thần

b.

Ngoại hình

Tìm các chi tiết miêu tả ngoại hình của cô bé
bán diêm và hình dung ra hình ảnh của em bé
lúc đó và miêu tả lại hình ảnh đó cho cả lớp
cùng nghe.

b.

Ngoại hình

- Em nhỏ, đầu trần, chân đất, tím
bầm vì rét
- Đeo tạp dề cũ kĩ, tóc đầy bông
tuyết.
 Đói rét, nghèo khổ, đáng thương

c.

Hành động, việc làm, suy nghĩ

* Việc đi bán diêm của em bé
- Thời gian: đêm giao thừa giá lạnh
- Không gian:
+ Ngoài đường tuyết rơi, người qua đường vội vã.
+ Trong nhà: cửa sổ các nhà sáng rực, trong phố sực
nức mùi ngỗng quay.
 Nghệ thuật: đối lập giữa tình cảnh đói rét đơn
độc ngoài đường của cô bé với cảnh đoàn tụ ấm áp
của các gia đình  Làm nổi bật cảnh đời bi thảm,
đáng thương của em bé, gợi niềm cảm thương cho
người đọc

c.

Hành động, việc làm, suy nghĩ

* Hành động quẹt diêm để sưởi ấm

c.

Hành động, việc làm, suy nghĩ

* Hành động quẹt diêm để sưởi ấm
Lần

Mộng tưởng xuất hiện

Ước mơ

1

Lò sưởi xuất hiện

Được sưởi ấm

2

Bàn ăn thịnh soạn, có ngỗng quay

Được ăn ngon

3

Cây thông Nô-en trang trí lộng lẫy với
ngàn ngọn nến sáng rực.

Mong được vui chơi

4

Bà đang mỉm cười với em.

Được che chở, yêu thương

5

Bà cầm tay em, hai bà cháu bay vụt lên Được ở cùng bà, được hạnh
cao.
phúc

* Hành động quẹt diêm để sưởi ấm
 Trình tự hợp lí, phù hợp với
hoàn cảnh của em bé.
 Tô đậm sự bất hạnh, đánh
thương của em bé.
 Ước muốn được sống trong no
đủ và nhận được tình yêu
thương, chăm sóc, chở che

c.

Hành động, việc làm

* Hành động quẹt diêm để sưởi ấm
Lần

Mộng tưởng xuất hiện

Thực tại cuộc sống

1

Lò sưởi xuất hiện

Bần thần trở về nỗi lo bán
diêm

2

Bàn ăn thịnh soạn, có ngỗng quay

Cô đơn, lạnh lẽo

3

Cây thông Nô-en trang trí lộng lẫy với
ngàn ngọn nến sáng rực.

Tất cả bay lên trời, nghĩ đến
bà.

4

Bà đang mỉm cười với em.

Bà biến mất

5

Bà cầm tay em, hai bà cháu bay vụt lên Em bé chết
cao.

Lần

Mộng tưởng xuất hiện

Thực tại cuộc sống

1

Lò sưởi xuất hiện

Bần thần trở về nỗi lo bán
diêm

2

Bàn ăn thịnh soạn, có ngỗng quay

Cô đơn, lạnh lẽo

3

Cây thông Nô-en trang trí lộng lẫy với
ngàn ngọn nến sáng rực.

Tất cả bay lên trời, nghĩ đến
bà.

4

Bà đang mỉm cười với em.

Bà biến mất

5

Bà cầm tay em, hai bà cháu bay vụt lên Em bé chết
cao.

Nghệ thuật: Kể chuyện đan xen, đối lập giữa thực tế và mộng tưởng 
Nổi bật khát khao cháy bỏng và tình cảnh đáng thương của cô bé bán
diêm/ của những người cùng khổ trong xã hội
 Andersen đã thấu hiểu và nâng niu ước mơ tuổi thơ.

1

2

3

Vẻ đẹp
nhân văn,
thực tế đen
tối, đau
xót, dập tắt
sự sống

Là ngôi
sao chắp
cánh cho
em bé bay
lên với bà
nội

Là ngọn lửa
của ước mơ
tuổi thơ về
mái ấm gia
đình.

d.

Hình ảnh
em bé

Cái chết của em bé

Nguyên
nhân cái
chết của
em bé

Ý nghĩa cái
chết của em
bé (Kết
thúc truyện)

d.

Cái chết của em bé

* Hình ảnh em bé: đôi má hồng, đôi môi đang mỉm cười  Cái
chết nhẹ nhàng, không đau đớn.
* Nguyên nhân cái chết:
+ Vì đói+ lạnh
+ Sự thờ ơ, lạnh lùng, vô cảm của mọi người
* Kết thúc truyện:
+ Có hậu vì cô bé được giải thoát, được chết trong mộng tưởng,
không phải tiếp tục cuộc sống nghèo khổ, đói rét...
+ Không có hậu, vì thực tế cô bé chết khi bụng còn đói, trời rét
và sự thờ ơ của mọi người.
 Kết thúc truyện không có hậu (khác với truyện dân gian)

Tình cảm
của tác
giả

 Tình yêu thương;
nỗi xót xa, đau đớn;
niềm cảm thông sâu
sắc đối với những
em bé bất hạnh .
 Tác giả nhận thấy, thấu
hiểu và trân trọng ước
mơ của các em
 Tư tưởng nhân
đạo và nhân văn
sâu sắc

- Người bố: bắt em đi bán diêm, chửi mắng
- Người đi đường: thờ ơ, lãnh đạm, vô cảm
 Đáng phê phán, lên án
- Bài học: Cần yêu thương, chia sẻ và giúp đỡ những
người có hoàn cảnh khó khăn.

- Miêu tả rõ nột cảnh ngộ và nỗi khổ cực của em
bé bằng những chi tiết, hình ảnh đối lập
- Sắp xếp trình tự sự việc nhằm khắc họa tâm lí em
bé trong cảnh ngộ bất hạnh
- Sáng tạo trong cách kể chuyện
                                     

- Số phận em bé bán diêm và lòng thương cảm
sâu sắc của tác giả đối với em bé bất hạnh.
- Phê phán thói thờ ơ, vô cảm trong cuộc sống.

Từ những hình ảnh
trên, em nhận thấy bản
thân đang có cuộc sống
như thế nào?

1. Hãy hóa thân vào nhà
văn và nghĩ một cái kết đẹp
hơn cho cô bé nhé?
2. Viết đoạn văn khoảng 5-7
câu với nhan đề: Gửi tác giả
truyện «Cô bé bán diêm»

8

1
3

7

5

2

6
4

LUCKY STAR

Bài học

An-đéc-xen là nhà văn của nước
nào?

You are given 3 candies
Đan Mạch

GO HOME

Trong tác phẩm Cô bé bán diêm, em bé quẹt que
diêm thứ nhất, em bé tưởng chừng ngồi trước một
lò sưởi. Ý nghĩa về mộng tưởng đó?

You are given 1 candies
Em mơ ngọn lửa và hơi ấm lò sưởi xua tan
cảnh tăm tối, lạnh lẽo của đời mình.

GO HOME

 “Em bé đánh que diêm thứ tư, em bé "nhìn
thấy rõ ràng bà em đang mỉm cười với em". Khi
em đánh tiếp những que diêm còn lại trong bao
diêm, em thấy bà em to lớn và đẹp lão, bà em
cầm lấy tay em, hai bà cháu vụt bay lên chầu
Thượng đế"
(Cô bé bán diêm)
Ý nghĩa của mộng tưởng này là gì?

You are given 5 candies

Muốn thoát khỏi cảnh ngộ đen tối "chẳng
còn đói rét, đau buồn nào đe doạ nào".
GO HOME

Sự thông cảm, tình thương yêu của nhà văn dành
cho cô bé bán diêm được thể hiện qua việc miêu tả
những chi tiết nào trong tác phẩm Cô bé bán diêm?

You are given 8 candies
- Miêu tả cảnh hai bà cháu cùng bay lên trời.
- Miêu tả thi thể em bé với đôi má hồng và đôi môi
đang mỉm cười.
- Miêu tả các mộng tưởng ở mỗi lần quẹt diêm.
GO HOME

Trong văn bản Cô bé bán diêm, các
mộng tưởng của cô bé bán diêm mất
đi khi nào?

You are given 10 candies
Khi các que diêm tắt

GO HOME

Nội dung mà tác giả muốn làm nổi bật trong câu văn sau
là gì?
"Mọi người bảo nhau: "Chắc nó muốn sưởi ấm!",
nhưng chẳng ai biết những cái kì diệu em đã trông thấy,
nhất là cảnh huy hoàng lúc hai bà cháu bay lên để đón
lấy những niềm vui đầu năm".

You are given 2 candies
Mọi người không hiểu điều kì diệu mà cô bé
bán diêm khao khát.

GO HOME

Các chi tiết: "chui rúc trong một xó tối tăm", "luôn nghe
những lời mắng nhiếc chửi rủa", "em không thể nào về
nhà nếu không bán được ít bao diêm...nhất định là cha
em sẽ đánh em", "bà em, người hiền hậu độc nhất đối với
em, đã chết từ lâu" cho ta biết những điều gì về cô bé bán
diêm?

You are given 4 candies
- Cô có một hoàn cảnh nghèo khổ.
- Cô luôn bị người cha hành hạ, đánh đập.
- Cô phải sống cô đơn, thiếu tình cảm.
GO HOME

EM ĐƯỢC XÓA MỘT ĐIỂM XẤU

GO HOME