UBND HUYỆN HÀM THUẬN BẮC
TRƯỜNG THCS THUẬN MINH

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Kiểm

VÒNG QUAY MAY MẮN
20

10

40

Câu 1

Câu 2

Câu 3

Câu 4

Câu 5

Câu 6

Câu 7

Câu 8

30

1. Những thành phần không tham gia vào việc diễn đạt
nghĩa sự việc nêu trong câu, gọi là thành phần gì ?

Thành phần biệt lập

QUAY VỀ

2. Xác định thành phần biệt lập trong trường hợp sau
và cho biết chức năng của chúng?
“Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.”
(Hữu Thỉnh, Sang thu)

Hình như : Thành phần tình thái

QUAY VỀ

3. Những thành phần không tham gia vào việc diễn
đạt nghĩa sự việc nêu trong câu, chúng ta có thể bỏ
được không? Vì sao

Có thể bỏ được. Vì nội dung thông tin của câu
không thay đổi.

QUAY VỀ

4. Thành phần biệt lập gồm những loại nào ?

Thành phần phụ chú, thành phần gọi - đáp , thành
phần tình thái, thành phần cảm thán.

QUAY VỀ

NHÓM BẠN ĐƯỢC CỘNG ...ĐIỂM

QUAY VỀ

6. Cho biết thành phần phụ chú trong trường hợp sau bổ sung
thông tin gì?
“Giữa dây buộc một miếng vải đỏ hay một vật bất kì làm dấu (gọi là
tâm điểm) để xác định đội thắng.”
(Trần Thị Ly, Kéo co)

(gọi là tâm điểm):
Bổ sung thông tin về tên gọi của “một miếng
vải đỏ hay một vật bất kì làm dấu”.
QUAY VỀ

7. “Dùng

để gọi đáp, tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao

tiếp”
- Đó là nội dung của thành phần biệt lập nào?

Thành phần gọi – đáp.

QUAY VỀ

8. Cho biết thành phần phụ chú trong trường hợp sau bổ
sung thông tin gì?
“Vài ngày ngâm rửa như thế, mới bắt đầu một trong những
quy trình then chốt - gọt thuỷ tiên.
(Theo Giang Nam, Cách gọt củ hoa thuỷ tiên)

Thành phần phụ chú: gọt thuỷ tiên: bổ sung thông tin về tên của
“một trong những quy trình then chốt” khi gọt tỉa củ thuỷ tiên là
“gọt thuỷ tiên”.

QUAY VỀ

TIẾT 104: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT ( TT)
I. Tri thức Tiếng Việt
II. Thực hành:

Bài tập 1 trang 54/sgk

Xác định thành phần biệt lập trong các trường hợp sau và cho biết chức năng của
chúng:
b. Cả ba cùng chạy vào, cùng nói:
- Bác Tai ơi, bác có đi với chúng cháu đến nhà lão Miệng không? Chúng cháu đến nói cho
lão biết, từ nay chúng cháu không làm cho lão ăn nữa. Chúng cháu cũng như bác, lâu nay
vất vả nhiều rồi, nay phải nghỉ ngơi mới được.
(Truyện ngụ ngôn Việt Nam, Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng)
c. Trẻ con chúng tôi la ó, té nhau, reo hò. Ôi, con suối: con suối khi nó cạn, chúng tôi ngẩn
ngơ. Chúng tôi thoả thuê tắm, khi ra về tiếng ào ào vọng mãi.
(Duy Khán, Tuổi thơ im lặng)

Bài tập 2 trang 54/sgk
Cho biết thành phần phụ chú trong mỗi trường hợp sau bổ sung thông tin gì?
a. Đêm ấy ông khách - đích thị Bọ Dừa, cụ giáo thông thái chả bao giờ nói sai ngủ lại dưới vòm lá trúc.
(Trần Đức Tiến, Giọt sương đêm)
b. Và bởi vậy, truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng” vẫn còn sống mãi trong lòng
người đọc - vượt ra khỏi giới hạn không gian và thời gian.
(Theo Minh Khuê, Sức hấp dẫn của truyện ngắn 'Chiếc lá cuối cùng")

Bài tập 3 trang 54/sgk
Dựa vào thành phần gọi - đáp trong các trường hợp bên dưới, hãy
cho biết tính chất mối quan hệ giữa người nói và người nghe
a. - Thưa ông, độ này trời hạn, cạn khô cả.
(Truyện cười dân gian Việt Nam, Vắt cổ chày ra nước)
b - Hay là chúng ta đem cho nó cái áo bông cũ, chị ạ.
- Ừ, phải đấy. Để chị về lấy .
(Thạch Lam, Gió lạnh đầu mùa)

Bài tập 4 trang 54/sgk
So sánh hai câu sau và cho biết sự khác nhau về nghĩa giữa chúng:
a. Chắc chắn trời sẽ mưa
b. Có lẽ trời sẽ mưa.
Theo em, vì sao lại có sự khác biệt ấy?

Câu

Thành phần biệt lập

Chức năng/Mối quan hệ/Sự khác nhau

Bác Tai ơi: Thành phần gọi-đáp.

Dùng để gọi đáp, tạo lập mối quan hệ giao tiếp.

Câu 1.c

Ôi: Thành phần cảm thán

Thể hiện cảm xúc của người nói. (sự xúc động mạnh mẽ trước
điều bất ngờ).

Câu 2.a

- đích thị Bọ Dừa

- Bổ sung thông tin cho “ông khách” với lời khẳng định về độ
chính xác của thông tin)
- Bổ sung thông tin cho toàn câu

Câu 1.b

- cụ giáo thông thái chả bao giờ nói sai
Câu 2.b

- vượt ra khỏi giới hạn không gian và thời
gian.

Bổ sung thông tin cho nội dung “sống mãi trong lòng người đọc”

Câu 3.a

Thưa ông: Thành phần gọi đáp

Mối quan hệ giữa người vai dưới (người đầy tớ) với người vai
trên (người chủ nhà)

Câu 3.b

Chị ạ, ừ: Thành phần gọi đáp

Mối quan hệ giữa người vai dưới (em) với người trên (chị) và
ngược lại.

Câu 4.a

Chắc chắn: Thành phần tình thái

Khẳng định dứt khoát, thể hiện mức độ tin cậy cao

Câu 4.b

Có lẽ: Thành phần tình thái

Thể hiện mức độ tin cậy thấp

TIẾT 104: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT ( TT)
I. Tri thức Tiếng Việt
II. Thực hành:
III. Vận dụng:

Sản

phẩm của học sinh:
Ảnh bài làm

Sản

làm

phẩm của học sinh: Ảnh bài

Đoạn 3: Sản phẩm của học sinh: Ảnh
=> Không có thành phần biệt lập nào.

Củng cố: Tình huống

Nam và An là đôi bạn thân từ thuở nhỏ và học cùng một lớp. Trên đường đi
học về, Nam không đi theo hướng về nhà mà bổng nhiên rẽ sang con đường
của làng bên. An vội nói:
- Này, bạn đi đâu vậy? Chúng ta không về nhà à?
Nam khẽ cười và trả lời:
- Không, chúng ta sẽ đến con suối phía trước tắm cho mát rồi về. Trời nóng
bức quá.
- Ôi trời, bạn có biết bơi không đó?- An nói lớn.
Nam trả lời:
- Không, nhưng mình chắc chắn sẽ tắm. Chúng ta tắm ở nơi nước nông
được mà.
An miễn cưỡng chiều theo ý của bạn nhưng lòng đầy lo lắng.
(Liên hệ giáo dục học sinh về thực trạng đuối nước hiện nay).

CHUẨN BỊ CHO TIẾT SAU:
Đọc mở rộng theo thể loại: "Tốt-tô-chan bên cửa sổ: Khi
trẻ con lớn lên trong tình thương”:
- Đọc văn bản.
- Chia bố cục, nêu nội dung của từng phần.
- Xác định thông tin cơ bản của văn bản.
- Vẽ sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa thông tin cơ bản và
các chi tiết của văn bản.

CHÀO QUÝ THẦY CÔ
CÙNG CÁC EM!