ÔN TẬP
NGỮ VĂN 8

1. Câu 1

HS nêu được cách hiểu về
truyện lịch sử, cách nhận biết
truyện lịch sử qua các yếu tố
cơ bản của thể loại này

PHT ...
Yếu tố

Khái niệm/ đặc điểm

Truyện lịch sử

 

Bối cảnh

 

Cốt truyện trong
 
truyện lịch sử
Nhân vật

 

Ngôn ngữ

 

PHT ...
Yếu tố

Khái niệm/ đặc điểm

Truyện lịch sử là loại truyện lấy đề tài lịch sử (lịch sử quốc gia, dân tộc,
dòng họ, danh nhân ...) làm nội dung chính.
Truyện
lịch sử Trong khi kể lại các sự kiện, nhân vật, truyện lịch sử thường làm sống dậy
bức tranh rộng lớn, sinh động về một thời đã qua và mang lại cho người
đọc những nhận thức mới mẻ hay bài học sâu sắc.
+) Thời gian: sự kiện, nhân vật lịch sử gắn với một khoảng thời gian
năm tháng, niên đại, thời đại cụ thể trong quá khứ. Quá khứ ấy thường
cách xa thời điểm tác giả viết tác phẩm.
Bối
+) Không gian: gắn với thời gian, xác định niên đại, thời đại cụ thể.
cảnh
 Trong bối cảnh (thời gian – không gian) ấy, cuộc sống con người và
không khí thời đại hiện lên rõ nét, không lẫn với thời gian, không gian
khác.

PHT ...
Yếu
tố
Cốt
truyệ
n
trong
truyệ
n lịch
sử

Khái niệm/ đặc điểm
Truyện lịch sử cần kết nối nhiều loại sự kiện liên quan đến quá trình hình thành, hưng
thịnh, diệt vong của các nhà nước, những biến cố lớn trong đời sống xã hội ở một quốc
gia, quan hệ giữa các quốc gia,... nên thường sử dụng cốt truyện đa tuyến. Đó là kiểu
cốt truyện trình bày một hệ thống sự kiện phức tạp, liên quan đến nhiều tuyến nhân vật
vận động, phát triển đồng thời. Các tuyến sự kiện này có thể được kể song hành, đan
xen nhau trong cùng một chương/ hồi của truyện.
+ Nhân vật chính thường là những nhân vật mà cuộc sống, sự nghiệp của họ có ảnh
hưởng đến tiến trình lịch sử của một dòng tộc, một quốc gia,... tên tuổi, công trạng được
ghi chép trong lịch sử.
Nhân + Nhân vật phụ trong truyện thưởng do người viết bổ sung, có thể không có vai trò quan
vật
trọng về lịch sử, nhưng cần thiết cho việc làm nổi bật sự kiện, nhân vật chính.
mang đậm sắc thái lịch sử, thể hiện qua các hệ thống chi tiết miêu tả thiên nhiên, đồ
vật, ngoại hình nhân vật, cách sử dụng từ ngữ của người kể chuyện, cách nghĩ, cách nói
Ngôn năng của nhân vật trong một bối cảnh lịch sử cụ thể.
ngữ

2. Câu 2
HS liệt kê một số
điểm chính của
truyện lịch sử được
thể hiện trong các
văn bản đã học

PHT số .....
Văn bản
Hoàng Lê
nhất thống
chí

Viên tướng
trẻ và con
ngựa trắng
Bến Nhà
Rồng năm
ấy...

Đặc điểm về
cốt truyện

Đặc điểm về nhân vật

Đặc điểm về bối
cảnh

Đặc điểm về
ngôn ngữ

PHT số .....
Văn bản
Hoàng Lê
nhất thống
chí

Viên tướng
trẻ và con
ngựa trắng
Bến Nhà
Rồng năm
ấy...

Đặc điểm về
cốt truyện
- Là chuỗi sự kiện
theo trình tự thời
gian.
- Là cốt truyện đa
tuyến về sự kiện,
nhân vật.
Là chuỗi sự kiện
theo trình tự thời
gian; da tuyến về
nhân vật.
Sự kiện diễn ra
trong một thời điểm
quan trọng; đơn
tuyến về nhân vật,
sự kiện.

Đặc điểm về bối
cảnh

Đặc điểm về
ngôn ngữ

Thời suy thoái của
Vua Lê - Chúa
Trịnh; thời Quang
Trung đại phá quân
Thanh.

Viết bằng chữ
Hán, nhiều từ
Hán Việt, từ
cổ.

Nhân vật lịch sử, hiện Thời quân dân nhà
thân cho những phẩm Trần ba lần đánh tan
quân
Mông
chất anh hùng.
Nguyên xâm lược.
Nhân vật lịch sử, lãnh Thời trẻ của Bác Hồ
tụ Cách mạng giải ra đi tìm đường giải
phóng dân tộc, hiện phóng dân tộc.
thân cho ý chí độc lập|
tự do.

Viết
bằng
tiếng Việt hiện
đại.

Đặc điểm về nhân vật
Nhân vật lịch sử, có
nhân vật cao cả - anh
hùng, có nhân vật thấp
kém - đê hèn.

Viết
bằng
tiếng Việt hiện
đại.

3. Câu 3

HS chỉ ra một số điểm
giống nhau, khác nhau
giữa VB truyện lịch sử
và VB thơ kể chuyện
lịch sử

Điểm
giống
Nội
dung,
chủnhau
đề
Cả hai loại VB đều lấy đề tài lịch
sử, dựa vào các ghi chép, truyền
tụng về nhân vật, sự kiện lịch sử,
tinh thần tôn vinh nhân vật anh
hùng trong lịch sử và tỉnh thần tự
hào về truyền thống bất khuất của
dân tộc để làm nội dung và cảm
hứng sáng tác.

Điểm
khácthuật
nhau
Nghệ
+ Với VB thơ kể chuyện lịch
sử: Có cốt truyện, nhân vật khá
đơn giản; dùng văn vần (lục
bát); chủ yếu kể sự việc, hành
động,...
+ Với VB truyện lịch sử: Có cốt
truyện, nhân vật đa dạng,
phong phú hơn VB thơ kể
chuyện lịch sử, dùng văn xuôi
(chữ Hán hoặc tiếng Việt hiện
đại) để sáng tác;...

Câu kể

Câu hỏi

Câu cảm

Câu khiến

 - Câu kể (còn
gọi là câu trần
thuật) là những
câu dùng để:
- Kể, tả hoặc
giới thiệu về sự
vật, sự việc.
- Nói lên ý
nghĩa hoặc tâm
tư, tình cảm.
- Cuối câu kể
đặt dấu chấm.
Ví dụ: Hôm
qua, tôi đã đi
xem phim với
bố mẹ.

- Câu hỏi (còn gọi là
câu nghi vấn) dùng để
hỏi về những điều
chưa biết.
- Phần lớn câu hỏi là
để hỏi người khác,
nhưng cũng có câu hỏi
dùng để tự hỏi mình.
- Câu hỏi thường có
các từ nghi vấn: ai, gì,
nào,sao, không,…Khi
viết, cuối câu hỏi phải
có dấu chấm hỏi
Ví dụ: Sáng nay bạn
học những môn học
nào?

- Câu cảm dùng
để biểu lộ cảm
xúc vui buồn
giận ghét... của
người nói đối
với một sự vật,
sự việc nào đó
- Trong câu cảm
thường có các từ
ngữ: ôi, chao,
chao ôi, chà,
trời, quá, lắm,...
Ví dụ: Tôi quá
bất ngờ khi bạn
xuất hiện.

- Câu cầu khiến là
câu nêu sự việc
mong muốn hoặc đòi
hỏi người khác làm.
- Muốn nêu ý cầu
khiến, khi đặt câu
cầu khiến, người ta
thường dùng những
từ ngữ như : đừng,
chớ, hãy, nên, cần,
lên, đi …
Ví dụ: Ngày mai
bạn đón tôi đi học
được không?

5. Câu 5
Khi viết một bài văn kể lại một chuyến đi, cần đặc biệt lưu ý
01

Các địa điểm
sẽ đến

02

03

Lịch trình và Kể lại chuyến
từng mốc thời đi theo chiều
gian cụ thể tuyến tính, lần
lượt theo trình
tự thời gian

04

Kể chi tiết nơi
mà đã được đặt
chân đến kết
hợp yếu tố miêu
tả, biểu cảm,
thuyết minh

6. Câu 6
Một vài kinh nghiệm
em rút ra trong việc
nắm bắt nội dung chính
mà nhóm đã trao đổi về
một vấn đề đời sống
trong truyện lịch sử.

6. Câu 6
Đọc thật kĩ các sự kiện lịch sử
Tìm thông tin trên các kênh chính thống   
Thực tại để có cái nhìn khách quan, chân thực
Lắng nghe thông tin, thu thập thông tin từ các
nhân chứng bằng chứng để việc tìm hiểu
nhanh chóng,  và có thêm thông tin quan
trọng.
Ý nghĩa của vấn đề lịch sử đối với xã hội

Hoạt động luyện tập – vận dụng
Nguyễn Nhâm -0981.713.891

a
ủ
c
ử
s
h
c
ị
l
u
ể
i
h
Tìm
a
ĩ
h
g
n
ý
ó
c
c
ộ
t
dân
i
ớ
v
i
ố
đ
o
à
n
ế
h
t
như
?
ẻ
r
t
ệ
h
ế
h
t

Hoạt động vận dụng
Để lại cho đời sau những bài học kinh nghiệm
quý giá.
Là nền tảng vững chắc của truyền thống
yêu nước, là niềm tự hào và là điểm tựa
cho lòng tin vào sức mạnh của dân tộc.

Tri thức lịch sử giúp con người khám
phá và tiếp cận với nhiều nền văn hoá,
văn minh của nhân loại.

Giúp học sinh hiểu rõ quá trình xây dựng và
bảo vệ đất nước, hình thành tinh thần yêu
nước và niềm tự hào dân tộc.

Hoạt động luyện tập – vận dụng

01

Lễ hội Đền
Bà Chúa Kho

02

Lòng tôn kính đối với tổ tiên, giáo
dục cho thế hệ trẻ truyền thống
“Uống nước nhớ nguồn”.
Từ đó giúp thế hệ con cháu tự hào về
truyền thống dựng nước và giữ nước
của dân tộc, bồi dưỡng lòng yêu
nước và có ý thức bảo vệ Tổ quốc để
xứng đáng với công lao của các thế
hệ cha ông đi trước.

CHÚC CÁC
EM HỌC
TỐT!