Điều gì xảy ra khi môi trường đất
nơi con người, động vật và thực
vật sống bị ô nhiễm?

Quan sát hình 1 và cho biết:
 Các nguyên nhân gây ô
nhiễm đất.
 Nguyên nhân nào do
con người gây ra?
 Nêu các nguyên nhân
gây ô nhiễm khác
Hình 1

 Quan sát các hình 1, 2, 3 SGK, kết hợp hiểu biết, nhóm em hãy thu
thập thông tin về những nguyên nhân của ô nhiễm đất và cho bi ết
nguyên nhân nào do con người gây ra
 Lập bảng theo gợi ý và chia sẻ với bạn.
STT
Hình 1a
…
Khác

Nguyên nhân
?
?
?

Nguyên nhân do con người gây ra
?
?
?

Hình

Nguyên nhân
gây ô nhiễm
đất

Đưa quá nhiều
rác thải sinh
hoạt ra môi
trường.

Hiện tượng núi
lửa phun trào
dung nham làm
đất bị khô cứng,
khó trồng trọt.

Nước chưa qua
xử lí thải trực
tiếp ra môi
trường đất.

Sử dụng dư thừa
thuốc trừ sâu,
thuốc bảo vệ
thực vật.

Nguyên nhân
do con người
gây ra

Một số nguyên nhân khác gây ô nhiễm môi trường đất: Xâm nhập mặn, nhiễm
phèn, sử dụng phân bón hóa học trong thời gian dài, ch ất th ải công nghi ệp ch ưa
được xử lí,…

Xâm nhập mặn

hay còn gọi là đất bị nhiễm mặn với hàm lượng
nồng độ muối vượt mức cho phép do nước biển xâm nhập trực tiếp vào
đất liền khi xảy ra triều cường, nước biển dâng hoặc cạn kiệt nguồn
nước ngọt.

Đất nhiễm phèn là đất chứa nhiều gốc Sunfat, độ PH thấp chỉ từ 23 và lượng chất độc rất cao. Do đó, khả năng trao đổi và đệm của môi
trường đất bị phá vỡ, đất không mất khả năng tự làm sạch. Những điều
này làm cho đất bị ô nhiễm, theo đó thực vật và vi sinh vật sẽ bị tiêu diệt
hàng loạt.

Ý kiến chung của cả nhóm

- Hoạt động theo nhóm (4 người / nhóm)
- Mỗi học sinh ngồi vào vị trí như hình vẽ minh họa
- Tập trung vào câu hỏi đã cho
- Viết vào ô mang số của bạn câu trả lời hoặc ý kiến của bạn (về chủ đề...). Mỗi cá nhân làm
việc độc lập trong khoảng 3 phút
- Kết thúc thời gian làm việc cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận và thống nhất các
câu trả lời
- Viết những ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa tấm khăn trải bàn (giấy A0)

Con người

TÁC HẠI
CỦA Ô
NHIỄM
ĐẤT

Con người khi tiếp xúc với môi trường đất ô nhiễm kéo
dài có thể mắc các bệnh như nhiễm độc gan, ung thư,
bạch cầu,… Tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh, rối loạn hô hấp
và mắc các bệnh ngoài da ở trẻ em.

Động vật

Thực vật

Mắc các bệnh ngoài da, rời nơi ở hiện
tai đến nơi khác để sinh sống làm gián
đoạn chuỗi thức ăn.

Cây trồng chậm lớn, chất lượng sản phẩm giảm vì đất cằn
cỗi và thiếu chất dinh dưỡng. Nếu ô nhiễm kéo dài sẽ
mất nguồn cung cấp thức ăn cho các chuỗi thức ăn.

Không khí
bị ô nhiễm

Gặp mưa xuống

Ng
ấ
m
v
ào

Chất thải
sinh hoạt

Nước thải
nhà máy

Nước ngầm

Chất thải được
đưa vào đất

Nguồn nước sinh hoạt con người và
hoạt động sống của động, thực vật

Quan sát hình 3:
 Nêu các biện pháp phòng
chống ô nhiễm đất.
 Kể thêm một số biện
pháp phòng chống ô
nhiễm đất
Hình 3

Tái chế phế liệu để làm giảm chất
thải ra môi trường.

Hạn chế sử dụng thuốc trừ
sâu, thuốc bảo vệ thực vật

Xử lí chất thải công nghiệp
trước khi đưa ra môi trường

Ngăn chặn sự xâm nhập măn
ở các vùng đất ven biển.

Một số biện pháp phòng chống ô nhiễm đất
- Sử dụng sản phẩm sinh học như
túi nilon, màng bọc thực phẩm có
thể phân hủy.
- Hạn chế và phân loai rác thải ra
môi trường.
- Rửa đất ở những vùng bị ô nhiễm
mặn hoặc sử dụng tác nhân sinh
học,…

1. Ở gia đình và địa phương em
có những việc làm nào đã và
đang gây ô nhiễm đất?
2. Vì sao phải phân loại rác thải
sinh hoạt?