VĂN BẢN: TA ĐI TỚI
(Tố Hữu)

I. Tìm hiểu chung
a. Tác giả

- Tố Hữu (1920 - 2002) quê
ở tỉnh Thừa Thiên Huế, là
nhà cách mạng, đồng thời
là nhà thơ.
- Thơ Tố Hữu thường viết
về những vấn đề trọng đại
của dân tộc, tình cảm
trong thơ ông mang tính
thời đại.

I. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
- Xuất xứ: Bài thơ Ta đi tới (in trong tập Việt Bắc)
- Hoàn cảnh sáng tác: Được Tố Hữu sáng tác vào tháng 8
năm 1954 - thời điểm cuộc kháng chiến chống thực dân
Pháp đã kết thúc thắng lợi, chuẩn bị cho công cuộc đấu
tranh thống nhất nước nhà. Bài thơ vừa ca ngợi những
chiến thắng lẫy lừng của cuộc kháng chiến, vừa thể hiện
những suy nghĩ sâu sắc về chặng đường sắp tới của dân
tộc.

Bố cục gồm 3 phần
- Phần 1: Từ đầu đến “Ai về Hà Nội thì xuôi cùng
thuyền”: Cảm nhận vẻ đẹp của đất nước qua hàng ngàn
trang lịch sử của đất nước để ta thấy được đất nước
ngày này đẹp đẽ thế nào.
- Phần 2: Tiếp đến “Tiếng của em thánh thót quanh
làng”: Ngược dòng cảm xúc bồi hồi nhớ lại kỷ niệm về
những ngày tháng chiến đấu quả cảm, oai hùng.
- Phần 3: Còn lại: Cảm xúc chứa đựng đầy suy tư của nhà
thơ khẳng định lại tinh thần kiên trung, bất diệt của dân
tộc ta khi đối mặt với kẻ thù hùng bạo và tấm lòng thủy
chung của con em dân tộc Việt Nam chung một mái nhà.

II. Đọc – hiểu văn bản

Bối cảnh lịch sử

Không gian

Thời gian

Sự kiện lịch sử

Từ các tỉnh vùng núi phía Bắc:
Thái Nguyên, Tây Bắc, Điện
Biên,… vùng trung du với “
rừng cọ, đồi chè, đồng xanh
ngào ngạt”
Không
gian

Từ thủ đô Hà Nội  khu Ba,
khu Bốn
Từ các tỉnh vùng Tây Nguyên:
Kon Tum, Đắc Lắc TP HCM,
và các tỉnh miềm Tây: Đồng
Tháp, Tiền Giang, Hậu Giang,
…

Rộng
lớn,
trải
dài

Thời gian
Chín năm, kháng chiến ba ngàn ngày, tháng
Tám mùa thu
Mùa thu
cách mạng
tháng Tám
năm 1945

9 năm kháng
chiến chống
thực dân
Pháp

Chiến
thắng lịch
sử Điện
Biên Phủ

Sự kiện lịch sử
Cách mạng
tháng
8/1945 khai
sinh ra nước
Việt Nam
dân chủ
cộng hòa

Chiến thắng
Điện Biên
Phủ 1954

Bối cảnh lịch sử

Không gian

Thời gian

Sự kiện lịch sử

Cụ thể, khơi gợi nguồn cảm hứng thơ ca cho tác
giả => tự hào, ngợi ca những chiến thắng đã qua
+ suy ngẫm về chặng đường sắp tới.

1. Hình ảnh trung tâm của bài thơ
1. Hình ảnh nào được nhắc đi
nhắc lại nhiều lần trong đoạn
trích?
2. Hình ảnh trung tâm đó có mối
quan hệ với những hình ảnh nào
khác trong văn bản?
3. Hình ảnh trung tâm đó có vai
trò như thế nào trong việc bộc lộ
chủ đề, tư tưởng của văn bản?

1. Hình ảnh trung tâm của bài thơ

Hình
ảnh con
đường

Trên đường cái, ung dung ta bước.
Đường ta rộng thênh thang tám thước
Đường Bắc Sơn, Đình Cả, Thái
Nguyên
Đường qua Tây Bắc, đường lên Điện
Biên
Đường cách mạng, dài theo kháng
chiến...
Đến hôm nay đường xuôi về biển
Mới tinh khôi màu đất đỏ tươi

Con đường giao
thông nối liền giữa
các vùng miền

Con đường cách
mạng, con đường cả
dân tộc ta vững bước
đi lên

Hình ảnh
trung tâm
“ con đường”

Hình ảnh
khác “ đôi
chân”

Đôi chân và con đường đồng hành cùng
nhau qua các chặng đường, các giai đoạn

1. Hình ảnh trung tâm của bài thơ

Hình ảnh “con đường”: hình ảnh
giàu ý nghĩa biểu tượng. Góp
phần bộc lộ chủ đề, tư tưởng: nổi
bật tinh thần sôi nổi, khí thế mạnh
mẽ, vững vàng của cả dân tộc

2. Những cảm xúc của tác giả

HĐCĐ 5': Nhìn lại chặng đường cuộc
kháng chiến chống thực dân Pháp “ba
ngàn ngày không nghỉ”, nhà thơ đã bộc
lộ cảm xúc gì? Theo em, đây chỉ là cảm
xúc cá nhân nhà thơ hay còn là cảm xúc
chung của cộng đồng? Vì sao?

2. Những cảm xúc của tác giả
Xúc động, tự hào trước sức mạnh và
tinh thần quyết thắng của dân tộc ta
Cảm xúc của nhà thơ hòa quyện với
cảm xúc của cộng đồng. Cái “ tôi” đã
hòa vào cái“ ta”

Những địa danh nào được nhắc
đến trong đoạn trích? Theo em,
việc xuất hiện hàng loạt những
địa danh như vậy mang lại hiệu
quả gì trong việc thể hiện tình
cảm của tác giả?

- Yêu mến, tự hào về sự giàu đẹp của mọi miền đất
nước. 

Trong đoạn trích, tác giả sử dụng lặp đi lặp lại
cấu trúc: “Ai…”, “Đường…”. Hãy phân tích tác
dụng của biện pháp nghệ thuật ấy.
1. Biện pháp điệp cấu trúc "Ai...", "Đường...": biện pháp
tu từ điệp ngữ: tạo nhạc điệu và sự hấp dẫn cho văn
bản. Nhấn mạnh niềm vui phơi phới, tinh thần lạc quan
cách mạng, khí thế tiến bước đi lên của cả dân tộc.
2. Đại từ “Ai”: đại từ phiếm chỉ, nó không chỉ riêng một
người cụ thể nào mà có ý nghĩa khái quát, đại diện cho
tất cả mọi người, cho cả cộng đồng, cả dân tộc Việt
Nam.

- Tác giả sử dụng điệp cấu trúc “Ai...”,
“Đường...”; đại từ “Ai” cho thấy niềm vui, tinh
thần lạc quan của mọi người dân Việt Nam.

3. Ý nghĩa nhan đề

HĐCCL: Hành động “ta đi tới” ở
đây vừa mang ý nghĩa tả thực, vừa
mang ý nghĩa ẩn dụ. Em hãy cho
biết ý nghĩa tả thực và ý nghĩa ẩn
dụ của hình ảnh đó. Em cảm nhận
được tình cảm gì của tác giả qua
việc đặt nhan đề tác phẩm?

3. Ý nghĩa nhan đề
Ý nghĩa tả thực:
Hành trình của bao nhiêu con người đi qua nhiều
vùng miền của Tổ quốc
Ý nghĩa ẩn dụ:
Hành trình bền bỉ, vượt qua thử thách, gian lao
để tiến lên phía trước, hướng tới tương lai.

III. Tổng kết.
2. Nội dung.

1. Nghệ thuật.

Bài thơ ca ngợi chiến thắng lẫy lừng

Sử dụng biện pháp tu từ

của cuộc kháng chiến, gửi gắm

điệp cấu trúc, từ ngữ giàu

những suy nghĩ sâu sắc của tác giả

sức gợi hình.

về chặng đường sắp tới của dân tộc.
Qua đó, thể hiện được tình yêu và
niềm tự hào với quê hương đất
nước