Lớp 7A1
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ
THĂM LỚP
MÔN NGỮ VĂN

Mời cả lớp lắng nghe

BÀI HỌC ĐẦU CHO CON-ĐỖ TRUNG QUÂN

Quê hương là gì hở mẹ
Mà cô giáo dạy phải yêu
Quê hương là gì hở mẹ
Ai đi xa cũng nhớ nhiều

Quê hương là cầu tre nhỏ
Mẹ về nón lá nghiêng che
Là hương hoa đồng cỏ nội
Bay trong giấc ngủ đêm hè

Quê hương là chùm khế
ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi
học
Con về rợp bướm vàng
bay

Quê hương là vàng hoa bí
Là hồng tím giậu mồng tơi
Là đỏ đôi bờ dâm bụt
Màu hoa sen trắng tinh khôi

Quê hương là con diều
biếc
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ
Êm đềm khua nước ven

Quê hương mỗi người chỉ
một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không
nhớ...

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
CHIA
Ngoài bài
thơ SẺ
được phổ
CẢM XÚC CÁ NHÂN
nhạc này.Em còn biết
những bài thơ nào khác
cũng viết về tình cảm
với quê hương?

LUẬT CHƠI
Đọc thầm các đoạn thơ
Điền khuyết vào chỗ
trống
Viết và giơ đáp án thật
nhanh

● Anh đi anh nhớ ………….

● Nhớ canh rau muố
ng nhớ cà
dầ
m tương

● Nhớ ai dãi nắ
ng dầ
m sương
● Nhớ ai tát nước bên
 Quê nhà
đường hôm nao.

●

Quê
hương là …………….

●

Cho
con trèo hái mỗ
i ngày

●

Quê
 là
Chùm
khếđi
ngọt
hương
đường
học

●

Con

●Quê

hương

tôi

có

.

…………… xanh biế
c
●Nước gương trong soi
tóc những hàng tre
●Tâm

hồ
n

tôi

là

một

 Con
buổ
i trưa
hè sông
●Tỏa

nắ
ng

xuố
ng

lòng

● Quê

hương

là

một tiế
ng ve
● Lời ru của mẹ
trưa hè à ơi
● Dòng sông con
 Quê hương
nước đầ
y vơi

“Lòng quê dợn dợn vời con nước
Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà”
(Tràng giang- Huy Cận)
●
●
●
●
●

“ Việt Nam đất nước ta ơi
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
Cánh cò bay lả rập rờn
Mây mờ che đỉnh núi Trường Sơn sớm chiều
( Bài thơ Hắc Hải-Nguyễn Đình Thi)

QUÊ HƯƠNG-GIANG NAM

Thuở còn thơ ngày hai buổi đến
trường
Yêu quê hương qua từng trang sách
nhỏ:
"Ai bảo chăn trâu là khổ? "
Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao
Những ngày trốn học
Đuổi bướm cầu ao
Mẹ bắt được...
Chưa đánh roi nào đã khóc!
Có cô bé nhà bên
Nhìn tôi cười khúc khích
Mắt đen tròn thương thương quá đi
thôi... 

Cách mạng bùng lên
Rồi kháng chiến trường kỳ
Quê tôi đầy bóng giặc
Từ biệt mẹ tôi đi
Cô bé nhà bên - (có ai ngờ!)
Cũng vào du kích
Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích
Mắt đen tròn (thương thương quá
đi thôi!)
Giữa cuộc hành quân không nói
được một lời
Đơn vị đi qua, tôi ngoái đầu nhìn
lại...
Mưa đầy trời nhưng lòng tôi ấm
mãi...

Những câu thơ, ca
dao trên gợi đến
điều gì? Cảm xúc của
em về điều đó?

BÀI 3: CỘI NGUỒN YÊU THƯƠNG
Tiết 34 -35. ĐỌC VĂN BẢN:

QUÊ HƯƠNG

Tế Hanh

I.

ĐỌC, TÌM
HIỂU
CHUNG

1. Đọc
văn bản
Nghe đọc văn bản
Giọng đọc chủ
đạo: Tha thiết,
trìu mến

QUÊ
HƯƠNG
Tế
Hanh

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới:
Nước bao vây cách biển nửa ngày
sông.
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng,
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá:
Chiếc thuyền nhẹ băng như con tuấn
mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt
trường giang.

Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đón ghe về.
“Nhờ ơn trời, biển lặng cá đầy ghe”,
Những con cá tươi ngon thân bạc
trắng.
Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ
vỏ.
Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ
Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm
vôi,

Nêu những nét
hiểu biết về tác
giả và tác phẩm

Tác giả

Tác phẩm

Năm sinh-mất

Xuất xứ

Quê

Hoàn cảnh sáng tác

Phong cách sáng tác

Thể loại

Tác phẩm tiêu biểu

Phương thức biểu đạt

2. Tác
giả

Tên: Trần Tế Hanh (1921 –
2009)
Quê: Làng chài ven biển tỉnh

Quảng Ngãi
Đề tài: Con người và cuộc sống quê

hương cách thơ: Giản dị, chân
Phong
thành, giàu hình ảnh, cảm xúc.
Tình yêu quê hương tha thiết là
đặc điểm nổi bật trong thơ của Tế
Hanh.

3. Tác
phẩm
Xuất
xứ:

- In trong tập Nghẹn ngào
(1939)

- In lại trong tập Hoa niên
(1945)
Hoàn cảnh sáng
tác:

Sáng tác năm 1939, lúc nhà thơ mới
18 tuổi đang học ở Huế, rất nhớ nhà,
nhớ quê.
Thể loại: Thơ tám chữ

II.

ĐỌC HIỂU
VĂN BẢN

Nhận biết thể
thơ

Cách
đọc
hiểu
một
văn
bản
thơ

Đặc
điểm
hình
thức

Đặc
điểm nội
dung

Cách gieo vần,
ngắt nhịp

Tác dụng

Từ ngữ + Hình
ảnh + Các BPTT
Tình cảm, cảm xúc của tác
giả
Chủ đề, tư tưởng của bài thơ

1. Đặc điểm hình

Làm việc nhóm
cặp

Hoàn thiện PHT số
1

Chia sẻ với cả lớp

QUÊ
HƯƠNG
Tế
Hanh

Làng tôi ở / vốn làm nghề chài lưới:
Nước bao vây / cách biển nửa ngày
sông.
Khi trời trong, / gió nhẹ, / sớm mai
hồng,
Dân trai tráng / bơi thuyền / đi đánh cá:
Chiếc thuyền nhẹ / băng như con tuấn
mã
Phăng mái chèo / mạnh mẽ vượt trường

Ngày hôm sau, / ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng / tấp nập đón ghe về.
“Nhờ ơn trời, / biển lặng / cá đầy
ghe”,
Những con cá / tươi ngon / thân bạc
trắng.
Dân chài lưới / làn da ngăm rám
nắng,
Cả thân hình / nồng thở vị xa xăm;
Chiếc thuyền im / bến mỏi / trở về
nằm
Nghe chất muối / thấm dần trong thớ
vỏ.

1. Đặc điểm hình thức
Thể
thơ
Gieo
vần
Ngắt
nhịp

Tám chữ (Gồm 4 khổ = 20 câu
thơ)
Vần chân + Vần liền  Tạo sự
liên kết giữa các dòng thơ, tạo
nhạc điệu và sự hài hòa cho bài
thơ
3/5 (chủ đạo) và 3/2/3  Nhịp
linh hoạt, đều đặn tạo cảm giác
dập dềnh như sóng nước biển
khơi

2. Đặc điểm nội

Hai câu đầu:
Giới
thiệu
chung về làng
quê

14 câu tiếp:
Bức tranh lao
động của làng
chài

Còn lại: Nỗi
nhớ
quê
hương của tác
giả

Đóng
làlàTế
Đóngvai
vai
Tế
Hanh
Hanh

Giới thiệu về quê
hương của mình
theo PHT số 2

Chia sẻ với cả lớp

a/ Giới thiệu chung về làng quê
o Nghề nghiệp chính: “vốn làm nghề
chài lưới” ; từ “vốn”  nghề truyền
thống, lâu đời
o Vị trí: trung tâm sóng nước (mở đầu
câu thơ là “nước”, giữa là “biển”, kết
là “sông”)
o Cách tính độ dài dân dã:
“cách biển nửa ngày sông”
(lấy thời gian để đếm không
gian)

a/ Giới thiệu chung về làng quê
⇒ Giới thiệu về làng một cách
khái quát, dung dị
 Tạo ấn tượng mạnh mẽ về 1
vùng quê chài lưới thanh bình,
tươi đẹp.
 Niềm tự hào của 1 người con xa
quê.

Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre

(Nhớ con sông quê hương _ Tế Hanh)

Làm
việc
nhóm
Làm
việc
nhóm
bốnbốn

Hoàn thiện PHT
số 3

Chia sẻ với cả lớp

*Cảnh đoàn thuyền ra khơi
Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng,
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá:
Chiếc thuyền nhẹ băng như con tuấn
mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường
giang.
Cánh buồm giương, to như mảnh hồn
làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió...

*Cảnh đoàn thuyền ra khơi
ĐỐI TƯỢNG
MIÊU TẢ

Từ ngữ,chi
tiết,hình ảnh

Cách sử dụng
từ ngữ và biện
pháp tu từ

Hoàn cảnh
Con người
Con thuyền
Cánh buồm
 

Nhận xét về cảnh đoàn thuyền ra khơi

Tácdụng

*Cảnh đoàn thuyền ra khơi
ĐT
miêu tả
Hoàn
cảnh
Con
người
Con
thuyền

Từ ngữ, chi tiết,
hình ảnh
Trời trong, gió
nhẹ, sớm mai hồng
 Trai tráng, bơi
thuyền
 Băng, phăng như
con tuấn mã

Cách sử dụng từ ngữ
Tác dụng
và BPTT
 Tính từ, liệt kê
 Điều kiện thuận lợi

Cánh
buồm

 giương, to như  NT so sánh, ẩn dụ
mảnh hồn làng

 tính từ gợi hình ảnh

 Người lao động mang vẻ đẹp khoẻ
khoắn, vạm vỡ.
 Hình ảnh so sánh kết  Con thuyền mang khí thế dũng
hợp với các động từ
mãnh khi ra khơi => vẻ đẹp hùng
mạnh, tính từ.
tráng
 Cánh buồm trở nên lớn lao, thiêng
liêng và thơ mộng. Đó chính là biểu
t­ượng của làng quê, hồn người

Nhận xét Bức tranh thiên nhiên tươi sáng, khoáng đạt, cuộc sống lao động của con
người vui vẻ, hào hứng, rộn ràng, khẩn trương-vẻ đẹp vừa thân quen, gần gũi, vừa hùng
tráng và thơ mộng biết bao.

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió

Nghệ thuật so sánh, nhân hoá, ẩn dụ, ngôn ngữ giàu
giá trị biểu cảm, bút pháp lãng mạn

*Cảnh đoàn
thuyền ra khơi

 Cảnh

đoàn thuyền ra khơi là bức tranh thiên nhiên
tươi sáng, khoáng đạt, cuộc sống lao động của con
. ràng, khẩn trương-vẻ
người vui vẻ, hào hứng, rộn
đẹp vừa thân quen, gần gũi, vừa hùng tráng và thơ
mộng biết bao.

b/ Bức tranh lao động của làng
 Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi được
khắc họa đầy sống động, mạnh mẽ,
khoáng đạt và lãng mạn. Những người
dân làng chài yêu lao động, có tâm hồn
phóng khoáng, lãng mạn và tình cảm gắn
bó sâu nặng với quê hương.

chài

 Tâm hồn tinh tế, sự tự hào và tình yêu
quê hương sâu nặng của nhà thơ

t
ế
k
u
ể
i
T
.
I
I
I

Nghệ thuật
Sử dụng nhiều
biện pháp tu từ,
kết hợp bút pháp
tả thực và lãng
mạn

Hình ảnh thơ sáng
tạo, ngôn ngữ giản
dị

Nội dung
Bức tranh lao động đẹp
của người dân miền biển
Thể hiện tình yêu, niềm tự
hào, với quê hương.

LUYỆN TẬP
Qua 2 đoạn thơ em thấy được tác giả Tế Hanh là người
như thế nào?

Gợi ý:
Qua 2 đoạn thơ em thấy được tác giả Tế Hanh là người:
Yêu thương, trân trọng, tự hào và gắn bó với cảnh vật,
cuộc sống và con người của quê hương.

Cánh buồm
tri thức
1
2

5
6

3

7

4

8

Câu 1. Đâu không là ý đúng về
đặc điểm hình thức của bài thơ
“Quê hương”?

A. Viết theo thể thơ 7 chữ

B. Gieo vần chân, vần liền
tạo sự liên kết và nhạc
điệu cho bài

C. Ngắt nhịp chủ đạo 3/5,
kết hợp linh hoạt với nhịp
3/2/3

D. Nhịp linh hoạt, đều đặn
tạo cảm giác dập dềnh
như sóng nước biển khơi