SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
KHỞI ĐỘNG
- Đôi nét về Hồ Gươm:
•
Nằm ở trung tâm thủ đô Hà Nội, được bao quanh bởi 3 con phố Hàng Khay - Lê Thái
Tổ - Đinh Tiên Hoàng.
•
Trước đây hồ còn có một số tên gọi khác như hồ Lục Thủy (hồ nước xanh), hồ Thủy
Quân (bởi hồ từng là nơi để huấn luyện thủy binh chiến đấu). Đến thế kỉ thứ XV, hồ được đổi tên
thành hồ Hoàn Kiếm (hồ trả gươm), gắn liền với sự tích trả gươm báu cho rùa vàng của vua Lê
Thái Tổ (Lê Lợi).
•
Hồ Hoàn Kiếm là nơi tụ hội, điểm hẹn lý tưởng bốn mùa:
o
Rực rỡ trong sắc đào và các lễ hội truyền thống vào mùa xuân
o
Lồng lộng những cơn gió xua tan đi cái nóng oi bức của mùa hè
o
Say đắm với những cành liễu rủ trong màn sương huyền ảo của mùa thu
o
Lộng lẫy trong cơn mưa lá vàng và những giọt mưa phùn lất phất bay của mùa đông

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
HÌNH HÀNH KIẾN THỨC


Thanh gươm trong truyện này được gọi là gươm thần vì có nguồn gốc kì lạ và sức mạnh phi
thường: Lê Thận đi đánh cá, cả ba lần thả lưới đều vớt được lưỡi gươm. Khi Lê Lợi đến nhà
của Lê Thận thì thanh gươm bỗng sáng rực và trên gươm có hai chữ "Thuận Thiên". Khi bị
giặc đuổi, đi qua khu rừng, Lê Lợi bỗng thấy ánh sáng lạ trên ngọn cây đa thì đó là cái
chươm nạm ngọc và tra vào lưỡi gươm thì vừa như in. Từ khi có thanh gươm, nghĩa quân

dành được nhiều thắng lợi.
Chi tiết này thể hiện đặc điểm đặc trưng của truyện truyền thuyết là  truyện thường có các chi tiết
kì ảo, hoang đường.

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
Sự việc
Cho mượn gươm thần

Thời gian

Không gian

Khi giặc Minh đặt ách đô hộ Tìm thấy luõi gươm ở vùng
nước ta, chúng làm nhiều biển và chuôi gươm ở vùng
điều bạo ngược. Nghĩa quân rừng núi
Lan Sơn đã nổi dậy nhưng
còn non yếu nên nhiều lần bị
thua

Đòi lại gươm thân

Sau khi đuổi sạch quân Minh Hồ Tả Vọng
ra khỏi bờ cõi, Lê lợi lên ngôi
vua 

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
Ý nghĩa của cách cho mượn gươm:
•
Việc nhận gươm diễn ra ở nhiều thời điểm, nhiều địa điểm cho
thấy việc cứu nước vô cùng khó khăn, gian khổ và dài lâu.
•
Chuôi gươm tìm thấy ở miền rừng núi, lưỡi gươm thấy ở miền
sông nước cho thấy cách để cứu nước có ở khắp nơi, từ miền ngược tới
miền xuôi.
• Qua đó cũng cho thấy để cứu đất nước khỏi lâm nguy là sự đồng
lòng của dân tộc ở khắp mọi miền đất nước.

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
Theo em, ý kiến trên đúng nhưng chưa đủ. Thông qua việc Lê Lợi trả gươm thần,
còn thể hiện ý nghĩa:
•
Thể hiện chiến thắng của nhân dân ta trong cuộc chiến đấu vì chính nghĩa với
giặc Minh xâm lược. Sau khi giặc đã bị dẹp tan, đất nước được thanh bình, lịch sử dân
tộc bước sang một trang mới. Lúc này, nhà vua cần trị vì đất nước bằng luật pháp, đạo
đức chứ không phải bằng vũ lực. Do vậy, gươm thần là thứ vũ khí không cần thiết
trong giai đoạn mới.
• Hành động trả gươm của vua cũng thể hiện khát vọng hoà bình của nhân dân ta.
Chiến tranh kết thúc, thanh gươm được trả lại và cả dân tộc xây dựng đất nước trong
hoà bình, yên ấm.

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
LUYỆN TẬP
Một số từ ngữ cho thấy cách xưng hô trân trọng của các
nhân vật đối với Lê Lợi: minh công, bệ hạ
• Một vài câu văn cho thấy cách bộc lộ tình cảm, cảm xúc
của tác giả dân gian trong lời kể:
"Chúng coi dân ta như cỏ rác, làm nhiều điều bạo ngược
khiến cho thiên hạ căm giận chúng đến tận xương tuỷ"
•

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
VẬN DỤNG
Sự tích Hồ Gươm có đầy đủ 4 tiêu chí của thể loại truyền thuyết:
•
Là tác phẩm tự sự dân gian (có nhân vật, bối cảnh, cốt truyện, ý
nghĩa ...)
•
Nội dung đề cập đến những nhân vật lịch sử hoặc sự kiện lịch sử
(Lê Lợi, cuộc kháng chiến chống quân Minh, Hồ Gươm ...)
•
Có sử dụng các yếu tố kì ảo (gươm thần, Rùa Vàng, đức Long
Quân)
• Thể hiện tình cảm thái độ của nhân dân đối với nhân vật, sự kiện
được đề cập tới.