- Điểm tựa tinh thần là gì?
- Điểm tựa tinh thần có ý nghĩa như thế nào đối với
con người?
- Điểm tựa tinh thần là nơi để mỗi người
nương tựa vào, tiếp thêm cho họ sức
mạnh, niềm tin, động lực sống mang lại
cảm giác bình yên, ấm áp. Bất cứ ai trong
cuộc sống cũng đều có một điểm tựa. 
- Giúp con người vượt qua khó khăn, duy
trì động lực, tạo sự ổn định tinh thần, phát
triển cá nhân, tạo niềm tin…

BÀI 6:
ĐIỂM TỰA TINH
THẦN

Tri thức
đọc hiểu

Khái niệm truyện:
là loại tác phẩm văn học sử dụng phương thức
kể chuyện, bao gồm các yếu tố chính như cốt truyện, bối cảnh,
nhân vật…
Đặc điểm thể loại
Chi tiết tiêu - Là chi tiết gây ấn tượng, cảm xúc mạnh đối với người
biểu
đọc; góp phần quan trọng tạo nên hình tượng nghệ
thuật gợi cảm và sống động trong tác phẩm.
Ngoại hình - Là những biểu hiện đặc điểm bên ngoài của nhân vật
nhân vật thể hiện qua hình dáng, nét mặt, trang phục.
Ngôn ngữ
nhân vật

- Là lời của nhân vật trong tác phẩm được nhận biết về
hình thức qua các dấu hiệu như: câu nói được đặt thành
dòng riêng và có gạch đầu dòng hoặc đặt trogn dấu
ngoặc kép sau dấu hai chấm.
Hành động - Là những động tác, hoạt động của nhân vật, những
của nhân hành động ứng xử của nhân vật với nhân vật khác.
vật
- Là những suy nghĩ của nhân vật về con người, sự vật
Ý nghĩ của hay sự việc nào đó.
nhân vật

Em rút ra được bài học gì sau khi xem video?

Văn bản 1:
GIÓ LẠNH ĐẦU
MÙA
(Thạch
Lam)

I. Chuẩn bị đọc
1. Đọc nhan đề “Gió lạnh đầu mùa” em
dự đoán tác phẩm viết về chuyện gì?
2. Em đã bao giờ làm việc tốt nhưng
lại bị hiểu nhầm hay chưa?

II. Trải nghiệm cùng văn
bản
1. Đọc văn bản
2. Kĩ năng liên hệ, suy luận, dự
đoán
3. Lưu ý về tác giả

3. Lưu ý về tác giả
- Thạch Lam tên thật là Nguyễn Tường
Vinh (Nguyễn Tường Lân) (1910 –
1942).
- Sinh tại Hà Nội, quê Cẩm Giàng, Hải
-Dương.
Truyện của Thạch Lam nhẹ nhàng,
giàu tình thương con người, đặc biệt là
tình thương đối với trẻ thơ.

III. Suy ngẫm và phản hồi
1. Cốt truyện
a. Những cơn gió lạnh đầu mùa thổi đến phố chợ.
b. Chị em Lan, Sơn xúng xính trong những chiếc áo ấm đắt tiền;
những đứa trẻ nghèo hàng xóm vẫn mặc những chiếc áo mong
manh thường ngày; riêng Hiên vẫn mặc chiếc áo rách tơi tả, đang
co
lạnh.
c. ro
Ái vì
ngại
về hoàn cảnh của Hiên, Sơn và Lan
quyết định về nhà lấy áo bông của Duyên (đứa em
xấu số), giấu mẹ, mang sang cho Hiên.
d. Chuyện đến tai người nhà, Sơn và Lan sợ bị
mẹ mắng. đi đòi lại áo không được, không dám
về
nhà.
e. Mẹ Hiên mang áo bông sang nhà trả lại,
may mắn được mẹ Sơn và Lan cho vay tiền
mua áo ấm cho Hiên.

1. Cốt truyện
- Truyện xoay quanh sự việc cho áo của chị
em Sơn. Các sự việc có liên hệ theo quan hệ
nhân quả. Không có sự việc trước sẽ không
có sự việc sau.
=> Giúp cho cốt truyện phát triển;
tạo tình huống để tính cách nhân vật
được thể hiện, từ đó thể hiện chủ đề
văn bản.
2. Nhân vật Sơn và Lan

2. Nhân vật Sơn và Lan
Phương
diện

Thể hiện trong văn
bản

Ý nghĩa

Hoàn
cảnh
Với đám trẻ xóm chợ
Hành
động

Với Hiên
Trước khi cho áo Hiên

Ý nghĩ,
cảm xúc

Sau khi cho áo Hiên

Nhận xét chung về Sơn và Lan:

Hoàn cảnh:
- Có vú nuôi;
- Có quần áo đẹp, ấm;
- Mọi người thường đến vay tiền;
- Nhận được sự yêu thương, quan tâm từ
mẹ.
=> Gia đình khá giả, được gia đình
yêu thương.

Hành động
* Với đám trẻ xóm
chợ
- Cùng bọn trẻ đánh khăng, đánh đáo. Thân
mật chơi đùa với lũ trẻ.
=> Là những đứa trẻ Ngoan, hòa đồng,
thân thiện.
* Với Hiên
- Ân cần hỏi han, mang cho Hiên cái áo
của em Duyên.
=> Đem đến cho Hiên sự an ủi, có được
sự ấm áp cả về thực tế lẫn tinh thần giữa
thời tiết giá lạnh.

Ý nghĩ, cảm xúc

* Trước khi cho áo
Hiên
- Sơn: động lòng thương khi nghĩ về hoàn cảnh
túng quẫn của mẹ con Hiên, thấy ấm áp, vui
vui khi cho áo.
-=>
Lan:
hở đứa
về lấy
Làhăm
những
trẻáo.
có tấm lòng nhân hậu, biết cảm thông và
chia sẻ.
* Sau khi cho áo
Hiên
- Lo lắng đến nỗi “sắp ăn bỏ đũa đứng dậy”, vội
vàng đi tìm Hiên.
- Trách móc nhau, an ủi nhau, ngạc nhiên khi
thấy 2 mẹ con Hiên trong nhà; Sơn sợ hãi, nép
vào sau lưng chị.
=> Ngây thơ, trong sáng, đáng yêu của chị
em Sơn.

Phương
Thể hiện trong văn bản
diện
Hoàn cảnh - Có vú nuôi; có quần áo đẹp, ấm; mọi người
thường đến vay tiền;
- Nhận được sự yêu thương, quan tâm từ mẹ.
Với đám trẻ xóm
- Cùng bọn trẻ đánh khăng, đánh đáo. Thân mật
Hành động chơi đùa với lũ trẻ.

Ý nghĩa
- Gia đình khá giả, được gia đình
yêu thương.
chợ
- Là những đứa trẻ ngoan, hòa
đồng, thân thiện.

Với Hiên
- Ân cần hỏi han, mang cho Hiên cái - Đem đến cho Hiên sự an ủi, có được sự ấm áp
áo của em Duyên.
cả về thực tế lẫn tinh thần giữa thời tiết giá
lạnh.
Trước khi cho áo Hiên
- Sơn: động lòng thương khi nghĩ về hoàn cảnh - Là những đứa trẻ có tấm lòng
Ý nghĩ, cảm túng quẫn của mẹ con Hiên, thấy ấm áp, vui vui nhân hậu, biết cảm thông và chia
xúc
khi cho áo.
sẻ.
- Lan: hăm hở về lấy áo.
Sau khi cho áo Hiên
- Lo lắng, vội vàng đi tìm Hiên.
- Ngây thơ, trong sáng, đáng yêu.
- Trách móc nhau, an ủi nhau, ngạc nhiên khi
thấy 2 mẹ con Hiên trong nhà; Sơn sợ hãi, nép
vào sau lưng chị.

2. Nhân vật Sơn và
Lan
- Là những đứa trẻ sinh ra trong gia
đình khá giả, tính cách hồn nhiên,
trong sáng, nhân hậu, đáng yêu,
biết chia sẻ, thấu hiểu, đồng cảm
với những người kém may mắn hơn
mình.

3. Chi tiết tiêu biểu

Hành
động
chomẹ
áokhông
rồi đi
Vì sao
người
đòi
lại áo
của Sơn
hai đứa
trẻ
trách
mắng
và Lan
c. Ái ngại về hoàn cảnh của Hiên, Sơn có
và
Lan
tác
động
khi
các
em thế
giấunào
mẹđến
lấy
cáchgiấu
ứng
xử của
2 người
quyết định về nhà lấy áo bông của Duyên,
áo cho
Hiên?
mẹ ở cuối truyện?
mẹ, mang sang cho Hiên.

e. Mẹ Hiên mang áo bông sang nhà trả lại,
may mắn được mẹ Sơn và Lan cho vay tiền
mua áo ấm cho Hiên.
- Mẹ không trách mắng vì thấy các con đã làm được
việc tốt; đồng cảm với long trắc ẩn, tình thương của
2 con; chiếc áo đã được trả lại.
- Hành động của Sơn và Lan đã khiến mẹ Hiên hiểu
chiếc áo bông là kỉ vật và lập tức đem trả lại với lòng
tự trọng, thái độ biết ơn. Mẹ Sơn hiểu hoàn cảnh của
mẹ con Hiên và cho mẹ Hiên mượn tiền may áo.

Qua những chi tiết đó em hiểu trong
câu chuyện này, ai là điểm tựa tinh
thần cho ai?

- Chị em Sơn là điểm tựa tinh thần của
người mẹ (người mẹ hiểu và giúp đỡ
người nghèo khó hơn).
- Mẹ là điểm tựa cho chị em Sơn (mẹ
đồng tình với hành động nhân hậu bộc
phát của con).
- Mẹ con Sơn là điểm tựa tinh thần cho
mẹ con Hiên (người mẹ Hiên có được
tiền may áo cho con tránh được cái rét
lạnh giá).

4. Đề tài và chủ đề văn
bản
a. Đề tài
- Tình yêu thương của con người.
b. Chủ đề
- Tình yêu thương, sự cảm thông,
chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau giữa
người với người trong cuộc sống.

IV. Tổng kết
* Đặc trưng thể loại truyện
- Cốt truyện: Xoay quanh chuyện cho
áo của chị em Sơn.
- Nhân vật được xây dựng qua ngoại
hình, hành động, suy nghĩ, ngôn ngữ.
- Chi tiết tiêu biểu góp phần tạo nên
hình tượng nghệ thuật gợi cảm và
sống động.

Luyện tập
Theo em, việc Lan và Sơn giấu mẹ lấy chiếc áo bông của
em Duyên đem cho Hiên là đáng khen hay đáng trách? Vì
sao?
- Đáng khen: Hành động của hai chị
em xuất phát từ lòng trắc ẩn, sự
thương cảm.
- Đáng trách: Hai chị em đã tự tiện
lấy kỉ vật của mẹ với bé Duyên,
không hỏi ý kiến của mẹ.

XÂY NHÀ CHO
THỎ

1. Truyện “Gió lạnh đầu mùa” viết về mùa nào
trong năm?
A. Mùa đông.

B. Mùa hạ.

C. Mùa xuân.

D. Mùa thu.

2. Khi nhìn thấy Hiên “mặc có manh áo rách”, Sơn
trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” đã thì thầm với chị
Lan điều gì?

A. Hay là cho nó cái áo len
cũ này, chị ạ..

B. Hay là chúng ta đem cho nó
nó cái áo bông cũ, chị ạ..

C. Hay cho nó cái áo len cũ
của em Duyên, chị ạ.

D. Hay cho nó cái áo bông
cũ của chị.

3: Vì sao mẹ Sơn lại cho mẹ Hiên vay tiền mà
không cho áo?

A. Vì mẹ Sơn rất quý chiếc áo
là kỷ vật của em Duyên

B. Vì mẹ Sơn muốn Hiên
có chiếc áo mới.

C. Vì mẹ Sơn muốn giữ chiếc
áo là kỷ vật của em Duyên và
vẫn muốn giúp đỡ mẹ Hiên

D. Vì mẹ Sơn là người cho
vay nặng lãi.

4. Nhận định nào không đúng khi nói về mẹ
của Sơn?
A. Là người phụ nữ hiểu
chuyện

B. Là người mẹ có trái tim
nhân hậu.

C. Là người mẹ thương con

D. Là người ích kỉ, hẹp hòi.