Bài 5:
SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA KHÔNG KHÍ
(Tiết 1)

TRÒ CHƠI: HÁI QUẢ MIỀN TÂY

măng cụt

Bưởi

Sầu riêng

Chôm chôm

Na

Bình bát

Xoài

Trái trâm

KHÁM PHÁ

Bài 5: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA KHÔNG KHÍ (T1)

1. Sự chuyển động của không khí
Hoạt động 1: Nhận biết không khí chuyển động
gây ra gió
Thí nghiệm 1. Thí nghiệm nhận biết không khí
chuyển động gây ra gió
Chuẩn bị: Một chiếc quạt và một tờ giấy
Tiến hành: + Đặt tờ giấy lên bàn. 1HS đứng cách
bàn một khoảng 50 cm cầm quạt để quạt về phía
tờ giấy đặt trên bàn (hình 2). Quan sát tờ giấy.

SINH HOẠT NHÓM 4
+ LÀM THÍ NGHIỆM: Học sinh thực hiện
thí nghiệm và quan sát, trả lời câu hỏi:
+ Vì sao khi đứng cách tờ giấy một khoảng
cách như vậy, dùng quạt để quạt lại làm cho
tờ giấy chuyển động được?
+ Cái gì làm cho tờ giấy chuyển động?

+ Hãy dùng cụm từ không khí chuyển động và từ
gió để giải thích kết quả quan sát được khi quạt.
? Vì sao khi đứng cách tờ giấy một khoảng cách
như vậy, dùng quạt để quạt lại làm cho tờ giấy
chuyển động được?
? Cái gì làm cho tờ giấy chuyển động?

+ Khi quạt, ta đã làm cho không khí
chuyển động.
+ Không khí chuyển động gây gió làm tờ
giấy chuyển động.

KHÁM PHÁ

Bài 5: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA KHÔNG KHÍ (T1)

1. Sự chuyển động của không khí
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự chuyển động của
không khí
Thí nghiệm 2.
Chuẩn bị: Một chiếc hộp có nắp kéo trong suốt
ở mặt trước, mặt trên có gắn 2 ống A, B; 1 cốc
nến, 1 đĩa sứ và vài mẩu hương (hình 3).
Tiến hành: 1 HS lên trước lớp thực hiện thí
nghiệm theo hướng dẫn của Giáo viên.
+ Khói hương đi từ trong hộp ra ngoài qua ống
nào?
+ Hướng chuyển động của khói hương trong hộp?
+ Vùng nào của hộp có không khí nóng? Vùng nào
của hộp có không khí lạnh hơn?
+ Nhận xét về sự chuyển động của không khí.
? Nguyên nhân làm cho không khí chuyển động là
gì?

SINH HOẠT CHUNG CẢ LỚP
+ LÀM THÍ NGHIỆM: Đặt cốc nến đang
cháy dưới ống A và đĩa đựng các mẩu
hương đang bốc khói dưới ống B (hình 4),
rồi đóng nắp và đưa ra nhận xét, trả lời
câu hỏi:

KHÁM PHÁ

Bài 5: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA KHÔNG KHÍ (T1)

SINH HOẠT NHÓM 4
1. Sự chuyển động của không khí
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự chuyển động của
+ Khói hương đi từ trong
không khí
hộp ra ngoài qua ống A.
Thí nghiệm 2.
Chuẩn bị: Một chiếc hộp có nắp kéo trong suốt + Hướng chuyển động của
ở mặt trước, mặt trên có gắn 2 ống A, B; 1 cốc khói hương trong hộp là
nến, 1 đĩa sứ và vài mẩu hương (hình 3).
từ B qua A.
Tiến hành: 1 HS lên trước lớp thực hiện thí + Vùng có cốc nến đang cháy có không
nghiệm theo hướng dẫn của Giáo viên.
khí nóng. Vùng có mẩu hương đang cháy
+ Khói hương đi từ trong hộp ra ngoài qua ống nào? có không khí lạnh hơn.
+ Hướng chuyển động của khói hương trong hộp? + Không khí nóng bốc lên cao, không khí
+ Vùng nào của hộp có không khí nóng? Vùng nào lạnh chuyển đến thế chỗ khí nóng hơn.
của hộp có không khí lạnh hơn?
+ Chính sự nóng lên không đều nhau giữa
+ Nhận xét về sự chuyển động của không khí.
? Nguyên nhân làm cho không khí chuyển động là các vùng không khí là nguyên nhân làm
cho không khí chuyển động.
gì?

Bài 5: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA KHÔNG KHÍ (T1)

KHÁM PHÁ
SINH HOẠT CHUNG CẢ LỚP
1. Sự chuyển động của không khí
Hoạt động 1: Nhận biết không khí chuyển động + Ở thí nghiệm 1, con người tác động trực
gây ra gió
tiếp (quạt) làm không khí chuyển động.
Thí nghiệm 1. Thí nghiệm nhận biết không khí
chuyển động gây ra gió
Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự chuyển động của
không khí
Thí nghiệm 2. Tìm hiểu về sự chuyển động của
không khí.

Qua các thí nghiệm đã làm, chúng ta có thể
rút ra được những điều gì?

+ Thí nghiệm 2: Cho thấy sự chuyển động
của không khí: không khí nóng bao giờ
cũng bốc lên cao, không khí lạnh hơn sẽ
đến thế chỗ.
Kết luận: Trong tự nhiên, dưới sức nóng
của Mặt Trời, các phần khác nhau trên đất
liền hay giữa đất liền và biển nóng lên
không đều nhau. Chính sự nóng lên không
đều nhau đó đã làm cho không khí chuyển
động và tạo thành gió.

LUYỆN TẬP

Bài 5: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA KHÔNG KHÍ (T1)

Hoạt động 3: Tìm hiểu một số hiện tượng thực
tế liên quan đến việc chuyển động của không khí
1. Quan sát các hình 5 và 6 cho biết:
+ Hướng gió thổi giữa biển và đất liền vào ban
ngày và ban đêm (H 5,6). Giải thích vì sao lại
thay đổi như vây?

2. Vì sao giàn lạnh của máy điều hòa
không khí được đặt ở trên cao (H 7)?
3. Nêu công dụng của gió được sử dụng ở gia
đình và địa phương em?

SINH HOẠT CHUNG CẢ LỚP

1. Hướng gió thổi giữa biển và đất liên vào
ban ngày và ban đêm ở hình 5 và 6: 
- Hình 5: Vào ban ngày, gió thổi từ biển vào
đất liền vì ban ngày không khí trong đất
liền nóng, không khí ngoài biển lạnh.
- Hình 6: Vào ban đêm, gió thổi từ đất liền
ra biển vì ban đêm không khí trong đất liền
nguội nhanh hơn nên lạnh hơn ngoài biển.
2. Giàn lạnh của máy điều hòa không khí
được đặt ở trên cao là vì: Để trong mùa
nóng máy thổi ra khí lạnh hơn không khí
bên ngoài nên khí lạnh đi xuống dưới,
khí nóng ở dưới đi lên cứ như vậy làm
mát cả phòng.

KHÁM PHÁ

Bài 5: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA KHÔNG KHÍ (T1)

Hoạt động 3: Tìm hiểu một số hiện tượng thực
tế liên quan đến việc chuyển động của không khí
1. Quan sát các hình 5 và 6 cho biết:
+ Hướng gió thổi giữa biển và đất liền vào ban
ngày và ban đêm (H 5,6). Giải thích vì sao lại
thay đổi như vây?

2. Vì sao giàn lạnh của máy điều hòa
không khí được đặt ở trên cao (H 7)?
3. Nêu công dụng của gió được sử dụng ở gia
đình và địa phương em?

SINH HOẠT CHUNG CẢ LỚP

3. Công dụng của gió được sử dụng ở gia
đình và địa phương em:
- Làm mát.
- Làm khô áo quần.
- Làm khô nông sản như: hồng treo gió...
- Làm quay tua bin, lấy nước tưới cây
trong trồng trọt. 

LUYỆN TẬP

Hoạt động 3: Luyện tập

Bài 5: SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA KHÔNG KHÍ (T1)

SINH HOẠT NhÓM 4

- Sinh hoạt nhóm 4, ghi nội dung vào phiếu học
1. Nếu em có một đôi giày vải và một đôi tập.
ủng bằng cao su thì khi trời mưa, em sẽ
- Các nhóm báo cáo kết quả thảo luận.
cọn đi đôi nào, vì sao?
1. Khi đi trời mưa, em sẽ chọn đôi ủng bằng
2. Nêu thêm ví dụ về ứng dụng tính
cao su vì giày vải ngấm nước nên sẽ không đi
chất của nước ở gia đình và địa
được.
phương em.
2. Một số ví dụ:
+ Dùng nước để hòa thuốc uống và một số chất
vi nước hòa tan một số chất.
+ Đổ nước vào chum, vại các đồ dùng khác vì
nước không có hình dạng nhất định.
+ Giặt quần áo cho sạch vì nước ngấm vào vải.

KẾT LUẬN
Không khí chuyển động gây ra gió.
Trong tự nhiên, nguyên nhân làm
không khí chuyển động là do không khí
nóng bốc lên cao, không khí lạnh tới
thế chỗ.