Quang Trung đại phá quân Thanh
Hoàng Lê nhất thống chí- Hồi 14

https://www.youtube.com/watch?v=DYMIyUy_WwM

Ngô gia văn phái

Giáo viên soạn:
Vũ Thị Thu Hường- Giáo viên Ngữ văn
Tống Thị Quỳnh Hương- Giáo viên Lịch sử
Bùi Thu Vân: Giáo viên Địa lí

Ngô gia văn phái:
- Nhóm 15 tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì.
- Quê quán: Làng Tả Thanh Oai, Thanh Trì, Hà Nội
- Nhóm tồn tại trong khoảng 200 năm (đầu TK XVII- đầu TK XIX)
- Ngô gia văn phái: Tác phẩm viết bằng chữ Hán: phần lớn là thơ,
phú, kí, biểu, tấu, sớ…
- Các tác phẩm phản ánh nhiều mặt của đời sống xã hội: chính trị , văn
hóa, văn học từ đời nhà Hậu Lê- nhà Tây Sơn- đến cuối đời nhà
Nguyễn.
- Những tác giả nổi tiếng: Ngô Thì Chí, Ngô Thì Nhậm, Ngô Thì Sĩ
Giới thiệu về nhóm tác giả
Jens Martensson

2

Hoàng Lê nhất thống chí

• Sự khủng hoảng của Biến động lịch sử
chế độ phong kiến
Mưu đồ của kẻ thù xâm
Đàng trong- đàng ngoài
lược
• Xã hội Đàng Trong

-Tác giả chính: Ngô Thì Chí, Ngô Thì Du
-Bối cảnh lịch sử: Xã hội VN nửa cuối TK XVIII, đầu
TK XIX với nhiều biến động lịch sử:
Thể loại chí: lối văn ghi chép sự vật, sự việc

Mở đầu: Lại nói, ….
Kết thúc: Chưa rõ lần ấy thua
được ra sao? Hãy xem hồi sau
phân giải.

-Tiểu thuyết lịch sử viết theo chương hồi (17 hồi)
- Ghi chép sự thống nhất của vương triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh đến khi Nguyễn Ánh
đánh bại Tây Sơn, chấm dứt thời kì Trịnh- Nguyễn phân tranh (1767-1802)

Hồi 14
- Sự kiện Quang Trung đại phá quân Thanh, chiếm lại thành Thăng Long
c
Giới thiệu về tá

phẩm
Jens Martensson

3

Cả lớp chia nhóm để trả lời các câu hỏi thưởng điểm

Tượng vua Quang Trung ở Hà Nội nằm ở đâu?

Gò Đống Đa

Lễ hội Gò Đống Đa kỉ niệm chiến thắng Ngọc Hồi- Đống Đa hàng năm được tổ chức vào ngày
nào?
Mồng 5 tháng Giêng

điểm
Câu hỏi thưởng

Jens Martensson

4

Điền vào chỗ trống câu ca dao sau

Ai về …… ……… mà coi,
Con gái ……. …… cưỡi voi đi quyền

Bình Định, quê của vua Quang
Trung

điểm
Câu hỏi thưởng

Jens Martensson

5

Quang Trung đại phá quân Thanh
Vị trí:
- Hồi thứ 14:
Đánh Ngọc Hồi quân Thanh bị thua trận
Bỏ Thăng Long, Chiêu Thống trốn ra ngoài

Jens Martensson

6

Xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỉ XVIII
• Nửa sau thế kỉ XVIII chính quyền họ Nguyễn Đàng Trong suy yếu,
mục nát
+Vua quan ăn chơi sa đọa
+Chế độ thuế khóa nặng nề
+Quan lại, cường hào ra sức vơ vét bóc lột của nhân dân
+Tập đoàn Trương phúc Loan lũng đoạn triều đình, nắm mọi quyền
hành,tham ô khét tiếng.
• Đời sống nhân dân cơ cực
+ Bị cường hào lấn chiếm ruộng đất
ử
i, lịch s
Bối cảnh xã hộ
+Nhân dân phải nộp thuế, nộp lâm thổ sản quý
m
a
N
t
iệ
V
→ Vùng lên đấu tranh
Jens Martensson

7

Xã hội Đàng Ngoài nửa sau thế kỉ XVIII
• Vua Lê Chiêu Thống đứng đầu nhưng không có thực quyền
•Chúa Trịnh nắm quyền và lộng hành, xây phủ, ăn chơi sa đoạ.
•Quan lại nhũng nhiễu dân, vơ vét của cải cho mình
•Đời sống nhân dân cơ cực
•Vua Lê cử sứ giả sang nhờ nhà Thanh đưa quân sang đánh đuổi chúa
Trịnh
•Nhà Thanh mượn cớ đem quân sang xâm lược nước ta
•Tôn Sĩ Nghị, tướng của nhà Thanh đưa quân đến thành Thăng Long
lịch sử
i,
ộ
h
ã
x
h
n
ả
c
i
Bố
Việt Nam
Jens Martensson

8

ng n
Đàng trong- Đà

goài

Jens Martensson

9

Khởi nghĩa Tây sơn
a) Lãnh đạo
-Nguyễn Nhạc
-Nguyễn Huệ
-Nguyễn Lữ
b) Nguyên nhân
-Chứng kiến cảnh nhân dân khổ cực nên không yên lòng
trước cảnh nhân dân khổ cực.
- Cùng là nạn nhân của chế độ thống trị hà khắc nên đã dựng
cờ khởi nghĩa.
c) Căn cứ
là
n
ơ
S
T ây
Ba anh em nhà
-Lúc đầu chọn Tây Sơn thượng đạo
i?
a
g
nhữn
điểm
-Sau này chuyển xuống Tây Sơn hạ
Câu hỏi thưởng
đạo
Jens Martensson

10

1.Quân Thanh xâm lược nước ta:
1/ Hoàn cảnh:
- Lê Chiêu Thống sang cầu cứu nhà
Thanh.

Nhà Thanh có bỏ qua
cơ hội đó không?

-1788, Tôn Sĩ Nghị đem 29 vạn quân
tiến vào nước ta.

Jens Martensson

Tây
TâySơn
Sơnthượng
thượngđạo
đạo
S.
Cô
n

Tâ
yS

ơn

hạ

hạ

Đèo An Khê

TỈNH BÌNH ĐỊNH

n
Sơ
y
Tâ o
đạ

TỈNH
GIA LAI

đạ

o

S. Côn

Lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn

Jens Martensson

Tây
TâySơn
Sơnthượng
thượngđạo
đạo
S.
C

TỈNH BÌNH ĐỊNH

Tâ
yS

ơn

hạ

hạ

Đèo An Khê

ôn

n
Sơ
y
Tâ o
đạ

TỈNH
GIA LAI

đạ

o

S. Côn

Lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn

Jens Martensson

Tiến trình khởi Tây Sơn từ 1771-1788
-1771 : Khởi nghĩa bùng nổ.
- 9-1873: Hạ thành Quy Nhơn
- 1777: Lật đổ chính quyền họ Nguyễn.
- 1785: Đánh tan quân xâm lược Xiêm
- 1786-1788: Tiến quân ra Bắc lật đổ chính quyền
Trịnh Lê
hính
c
n
iệ
k
ự
s
g
n
Nhữ

Jens Martensson

14

Các vùng ba anh em Tây Sơn
quản lí

TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ TRỊNH
Từ cuối năm 1786 đến giữa năm 1788, Tây Sơn đã 3 lần tiến
quân ra Bắc tiêu diệt tập đoàn phong kiến Lê-Trịnh, diệt
Nguyễn Hữu Chỉnh và Vũ Văn Nhậm lộng quyền.

Jens Martensson

Hướng tiến quân của nhà Thanh?

Đạo quân thứ nhất => Lạng Sơn.
Đạo quân thứ hai => Cao Bằng.
Đạo quân thứ ba => Tuyên Quang.
Đạo quân thứ tư =>

Hải Dương.

Các hướng tiến công xâm lược của quân Thanh

Jens Martensson

So sánh lực lượng trước khi Nguyễn Huệ đem quân ra Bắc

Jens Martensson

TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUÂN THANH
1.Quân Thanh xâm lược nước ta:
a. Hoàn cảnh:
b. Sự chuẩn bị của quân Tây Sơn

Trước thế giặc mạnh,
quân Tây Sơn đã có sự
chuẩn bị như thế nào?

Jens Martensson

ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

Jens Martensson

20

Kết thúc hồi 13: Chưa biết việc tới ra sao? Chờ xem hồi
sau phân giải.

ầu
Tóm tắt phần đ
Hồi 14

Mở đầu hồi 14: “Lại nói, Tôn Sỹ Nghị sau khi đem quân ra cửa ải, xuyên rừng
vượt núi, như giẫm đất bằng; ngày đi ñêm nghỉ, không phải lo lắng gì, kéo thẳng
một mạch đến thành Thăng Long, không mất một mũi tên, như vào chỗ không
người.”
- Quân Tôn Sĩ Nghị, quân vua Lê chủ quan, không chú ý đến việc binh, giữ
kỉ luật (Lê Quýnh thông tin không chính xác)
- Kế hoạch của Tôn Sĩ Nghị: mồng 6 tháng Giêng xuất quân vào đánh tận
“sào huyệt: của quân Tây Sơn.
- Tôn Sĩ Nghị được cảnh báo về tài cầm quân, uy lực của Quang Trung,
được đề nghị đánh quân Tây Sơn sớm nhưng vẫn quyết định khoảng
ngày mồng 6 tháng Giêng xuất quân
Jens Martensson

Đọc trang 17 và trả lời câu hỏi:
Trước thế giặc mạnh, quân Tây Sơn
đã làm gì ?
- Rút quân khỏi Thăng Long
- Lập phòng tuyến quân bộ ở Tam Điệp
- Lập phòng tuyến quân thủy ở Biện Sơn.

Martensson
Quang Trung chuẩn bị đại pháJens
quân
Thanh

Vì sao quân ta rút khỏi Thăng
Long?

Vì sao quân ta lập phòng tuyến
Tam Điệp - Biện Sơn?
Jens Martensson

Quang Trung đại phá quân Thanh

25 tháng Chạp 1788 Quang Trung làm lễ xuất quân, tiến quân ra Nghệ An
Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng Đế tại Núi
Bân, Phú Xuân, Huế, niên hiệu là Quang Trung
Câu hỏi thưởng điểm
❑ Tại sao lúc lật đổ chính quyền họ Trịnh, Nguyễn Huệ
không lên ngôi mà đến ngày 25 tháng Chạp mới lên
ngôi ?
❑ Để được chính vị hiệu (xác định cương vị, tước hiệu một
cách rõ ràng, chính đáng, chuẩn mực) để toàn quân,
toàn dân, nghe theo
Jens Martensson

Hướng quân Thanh Xâm lược nước ta.
Vị trí quân Thanh phòng
thủ
Mũi tấn công của quân Tây Sơn
Vị trí tập kết quân Tây Sơn
Quân Thanh rút chạy

Jens Martensson

Ngày 29 tháng Chạp
Quang Trung và Nguyễn Thiếp
Đánh- giữ.
được- thua,
tiên sinh nghĩ
thế nào?

không quá mười
ngày quân Thanh
sẽ bị tiêu diệt

https://znews-photo-td.zadn.vn/w480/Uploaded/jbvunte/2017_11_20/
C1.jpg
Jens Martensson

26

Câu hỏi thưởng điểm
Lời chỉ dụ quân lính của vua Quang Trung được
chia làm mấy phần?
4 phần
Phần 1: Khẳng định chủ quyền

Nhận xét về giọng điệu
trong lời chỉ dụ?
Trung
g
n
a
u
Q
a
u
v
a
ủ
Lời chỉ dụ c

Nội dung

Nội dung từng phần?

Phần 2: Truyền thống đánh giặc;
Thất bại của quân phương Bắc và
thắng lợi của nước Nam
Phần 3: Khích lệ quân lính nối tiếp
truyền thống, đánh giặc Thanh
Phần 4: Cảnh báo hậu quả nếu
quân lính không trung thành
Jens Martensson

27

Câu hỏi thưởng điểm
Giọng điệu lời chỉ dụ quân lính của vua Quang Tru
Phần 1: Khẳng định chủ quyền

Phần 2: Truyền thống đánh giặc; Thất bại của quân phương Bắc và
thắng lợi của nước Nam

Phần 3: Khích lệ quân lính nối tiếp truyền thống, đánh giặc Thanh

Phần 4: Cảnh báo hậu quả nếu quân lính không trung thành
Jens Martensson

28

Quang Trung đại phá quân Thanh
• Ngày 30 Tết, quân Tây Sơn tiến đến Tam Điệp, Ninh

Bình.
• Qua sông Thanh Quyết...

Jens Martensson

29

- Đạo quân chủ lực tiến thẳng hướng
Thăng Long.
- Đạo quân thứ 2 và thứ 3 đánh vào
Tây Nam Thăng Long.
- Đạo quân thứ tư tiến ra Hải Dương.
- Đạo quân thứ 5 tiến lên Lạng Sơn
chặn đường rút lui của địch.

Quang Trung đại phá quân Thanh

Jens Martensson

Thưởng điểm theo nhóm
Mỗi nhóm có các dụng cụ sau: Kéo, 3 tấm bìa khổ A4, len vụn, hồ dán và băng dính
Hoạt động nhóm trong 10 phút
- Bước 1: Đọc văn bản trang 21 từ “Vua Quang Trung lại truyền…xông tới mà
đánh".
- Bước 2: Dùng các dụng cụ đã cho sẵn, chuẩn bị đạo cụ và diễn lại diễn biến trận
Ngọc Hồi

Trận Ngọc Hồi

Jens Martensson

31

Quân Tây Sơn tập kết
Quân Tây Sơn tiến công
Quân Tây Sơn chiếm đóng.

Đại bản doanh giặc
Đồn địch bị tiêu diệt
Quân Thanh rút chạy

Đồn Ngọc Hồi có vị trí quan
trọng như thế nào?

Đô Đốc
Long

an
u
Q

ng
u
r
gT

Đô Đốc
Bảo

Chiến thắng Ngọc Hồi có ý
nghĩa như thế nào?

Chiến thắng Ngọc Hồi- Đống Đa

Jens Martensson

“Tướng ở trên trời xuống, quân chui dưới đất lên” và thất
bại của quân Thanh
“
Link

Jens Martensson

33

Vua Lê Chiêu Thống hèn nhát bỏ chaỵ
Vua nghe tin có biến bèn cùng thái hậu
bỏ triều đình ngay lập tức

Đến Hoà Lạc, được một người thổ hào
giúp đỡ mời ăn và cho con dẫn đường
lên núi chạy trốn quân Tây Sơn

Đến biên giới, cùng Tôn Sĩ Nghị chạy
sang Trung Quốc

Jens Martensson

34

Sự đối lập giữa Vua
Quang Trung
và Lê Chiêu Thống

Lê Chiêu Thống hèn nhát bỏ chạy

Vua Quang Trung oai phong, lẫm liệt trong chiếc áo bào,
mặt sạm đen vì khói súng tiến vào thành Thăng Long

Jens Martensson

35

Jens Martensson

36

Bài giảng tích hợp Văn- Sử- Địa
Quang Trung đại phá quân Thanh

https://www.youtube.com/watch?v=DYMIyUy_WwM

Jens Martensson

37