Thứ Sáu ngày 29 tháng 10 năm 2021
Tập làm văn

001

Nhận biết được cách quan sát khi
tả cảnh trong hai đoạn văn trích.
001

Biết lập dàn ý chi tiết cho bài văn
miêu tả một cảnh sông nước.
Yêu quý thiên nhiên.

001

001

Bài 1: Đọc các đoạn
văn trong SGK
và trả lời câu hỏi:

a) Biển luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời. Trời xanh
thẳm, biển cũng xanh thẳm, như dâng cao lên, chắc nịch.
Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời
âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề. Trời ầm ầm dông gió,
biển đục ngầu, giận dữ… Như
một con người biết buồn vui,
001
biển lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc đăm chiêu,
gắt gỏng.
Theo VŨ TÚ NAM

Tả sự thay đổi màu
sắc của mặt biển theo
sắc màu của trời mây.

Đoạn văn tả đặc
điểm gì của biển?
001

Cảnh được quan sát:
+ Bầu trời rải mây trắng nhạt

Để tả đặc điểm đó
tác giả đã quan sát gì
và vào thời điểm
nào?

+ Bầu trời âm u mây mưa
+ Bầu trời ầm ầm dông gió.

001

Tác giả quan sát bầu trời và mặt biển vào
những thời điểm khác nhau:
+ Khi bầu trời xanh thẳm
+ Khi bầu trời rải mây trắng nhạt
+ Khi bầu trời âm u mây múa
+ Khi bầu trời ầm ầm giông gió

001

Từ chuyện này, hình ảnh
này nghĩ ra chuyện khác,
hình ảnh khác. Từ chuyện
của người ngẫm nghĩ
đến chuyện của mình

Khi quan sát,
tác giả có liên
tưởng thú vị nào ?
001

Biển như con người, cũng biết buồn
vui, lúc tẻ nhạt, ạnh lùng, lúc sôi
nổi, hả hê, lúc đâm chiêu, gắt gỏng

Liên tưởng giúp cho
biển trở nên gần gũi
với người hơn

b) Con kênh này có tên là kênh Mặt Trời. Nơi đây, suốt ngày,
ánh nắng rừng rực đổ lửa xuống mặt đất. Bốn phía chân trời
trống huếch trống hoác. Từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt trời
lặn không kiếm đâu ra một bóng cây để tránh nắng. Buổi
sáng, con kênh còn phơn phớt
màu đào, giữa trưa bỗng hóa
001
ra một dòng thủy ngân cuồn cuộn lóa mắt, rồi dần dần biến
thành một con suối lửa lúc trời chiều. Có lẽ bởi vậy mà nó
được gọi là kênh Mặt Trời.

Con kênh được quan
sát ở thời điểm nào
trong ngày?
001

Mọi thời điểm: suốt ngày, từ
lúc mặt trời mọc đến lúc
mặt trời lặn, buổi sáng, giữa
trưa, lúc trời chiều.

Tác giả nhận ra đặc điểm
của con kênh chủ yếu bằng
giác quan nào?
001

Thị giác

Liên tưởng để
miêu tả con kênh
có tác dụng gì?
001

Giúp người đọc hình dung được
cái nắng nóng dữ dội ở nơi có con
kênh Mặt trời này, làm cho cảnh
vật hiện ra cũng sinh động hơn,
gây ấn tượng với người đọc hơn.

Bài 2: Dựa vào kết quả quan sát
của mình, em hãy lập dàn ý bài
văn miêu tả một cảnh sông nước
(một vùng biển, một dòng sông,
một con suối hay một hồ nước)
001

001

Chiều

Sáng

001

Tối

Trưa

Xuân

Hạ

Thu

001

Đông

Từ xa đến gần
001

Từ cao xuống thấp

001

1. Mở bài: Giới thiệu con sông.
- Con sông tên gì?
- Ở đâu? Chảy qua địa phận nào?
- Vì sao em tả?
2. Thân bài:
a) Tả bao quát:
- Dòng sông không biết bắt nguồn từ đâu.
001
- Dọc hai bên bờ sông là những bãi ngô, bãi khoai xanh biếc, tươi mát.
- Xa xa, khuất sau rặng tre xanh đầu làng là những cánh đồng lúa vàng tươi, mênh
mông, bát ngát thẳng cánh cò bay.

b) Tả chi tiết:
- Buổi sáng:
 Bầu trời trong xanh, cao vời vợi.
 Những đám mây trắng như bông trôi bồng bềnh, nhè nhẹ.
 Con sông mới ấm áp và hiền hòa làm sao!
 Nước sông trong vắt có thể nhìn
xuống tận đáy sông.
001
 Mặt sông phẳng lì như một chiếc gương soi.
 Từng đoàn thuyền đánh cá bắt đầu giương buồm, thả lưới trắng xóa cả
mặt sông.
 Tiếng hò, tiếng hát vang lên làm xua tan mệt mỏi.

b) Tả chi tiết:
- Buổi trưa:
 Những buổi trưa hè oi ả mặt sông nhuộm một vàng của nắng.
 Nước sông ánh lên, lóe lên bóng nhẫy.
 Một làn gió nhẹ thoáng qua, những rặng tre khẽ đu đưa như thì thầm
với chị gió
 Các cô bé, cậu bé rủ nhau ra sông
tắm. Chúng lặn hụp, vùng vẫy, đùa
001
giỡn thỏa thích cùng nhau.
 Dòng sông ôm chúng chúng vào lòng, vui cười, đùa nghịch với chúng.
 Sông dịu hiền như người mẹ đang nâng niu, săn sóc đàn con thơ ngây
yêu dấu của mình.

b) Tả chi tiết:
- Buổi chiều
 Khi ông mặt trời đã bắt đầu khuất sau lũy tre xanh đầu làng,
dòng sông trở nên dịu mát.
 Hai bên bờ rộn rã tiếng nói, cười vui vẻ của đám trẻ con vây quanh những
thúng cá to đầy ắp.
- Buổi tối
 Khi ông trăng tròn vằng vặc treo lơ001lửng trên ngọn tre soi bóng xuống mặt
sông gợn nước lung linh phủ đầy một màu vàng óng ánh.
 Dòng sông được ánh trăng chiếu xuống như khoác một chiếc áo dát bạc.
 Trăng tỏa sáng đôi bờ sông, soi rõ từng khuôn mặt.
 Một số người chèo thuyền ra giữa sông hóng gió, ngắm trăng.

3. Kết bài:
 Dòng sông quê hương – dòng
sông kỉ niệm như người mẹ hiền
của em.
 Dù có đi đâu xa, em vẫn nhớ mãi
về dòng sông quê em.

001

001

CHÚC CÁC EM
HỌC TỐT