ỦY BAN NHÂN DÂN XÃ U MINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC MẠC CỬU

Luyện từ và câu:
Luyện tập về từ đồng nghĩa
Giáo viên: Nguyễn Thị Nhân

Thứ ba ngày 16 tháng 9 năm 2025
TIẾNG VIỆT

Chủ điểm: Khung trời
tuổi thơ

1. Chọn từ đồng nghĩa với từ "hiền lành":
A. hung dữ
B. tốt bụng.
C. lười biếng

Đáp án: B

2. Trong câu tục ngữ: “Lá lành đùm lá rách”, từ
"lành" đồng nghĩa với từ nào dưới đây?
A. Nguyên vẹn
B. Tốt bụng
C. Khỏe mạnh

Đáp án: A

3. Câu thành ngữ “Một nắng hai sương” nói về
đức tính của người nông dân. Từ “chịu khó” đồng
nghĩa với từ nào dưới đây?
A. Cần cù
B. Vui vẻ
C. Lười biếng

Đáp án: A

4. Em hãy chọn ý đúng trả lời cho câu hỏi: “Thế
nào là từ đồng nghĩa?”
A. Là những từ có nghĩa trái ngược nhau.

Đáp án: C

B. Là những từ có cách phát âm giống nhau.
C. Là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.

Thứ ba ngày 16 tháng 9 năm 2025
Tiếng Việt
Bài 3: Tiếng gà trưa (tiết 3)
Luyện từ và câu:
Luyện tập về từ đồng nghĩa

1. Đọc các đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu:
а.
Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan, đừng rời lưng mẹ
Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội
Nhịp chày nghiêng, giấc ngủ em nghiêng.
                     
Nguyễn Khoa Điềm
b.

Con đi, con lớn lên rồi 
Chỉ thương bầm ở nhà ngồi nhớ con 
Nhớ con, bầm nhé đừng buồn 
Giặc tan, con lại sớm hôm cùng bầm.
                                                   Tố Hữu
c.

Những bà má Hậu Giang
Tiễn con đi đánh giặc 
Chở che hầm bí mật
Bao năm ròng ven sông.
                        Xuân Quỳnh
– Tìm từ đồng nghĩa trong các đoạn thơ.
– Tìm thêm 2 – 3 từ đồng nghĩa với từ đã tìm được.

a)Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan, đừng rời lưng mẹ
Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội
Nhịp chày nghiêng, giấc ngủ em nghiêng.
Nguyễn Khoa Điềm
b)
Con đi, con lớn lên rồi 
c) Những bà má Hậu
Chỉ thương bầm ở nhà ngồi
Giang
nhớ con 
Tiễn con đi đánh
Nhớ con, bầm nhé đừng
giặc 
buồn 
Chở che hầm bí mật
Giặc tan, con lại sớm hôm
Bao năm ròng ven
cùng
bầm.
-Từ đồng nghĩa trên các đoạn thơ: mẹ; bầm;
má.
sông
Tố Hữu
-Từ thêm 2-3 từ đồng nghĩa với từ đã tìm được. u; bu; mạ…
Xuân Quỳnh

2. Trong mỗi đoạn văn của các bạn học sinh viết dưới đây có từ
dùng lặp lại. Đọc từng đoạn văn và thực hiện yêu cầu:
a. Chúng tôi theo chân những người dẫn đường. Trên đầu là bầu trời
xanh bát ngát, không một gợn mây. Bên trái là những cảnh đồng lúa
bát ngát trải dài về phía biển.
b. Người Việt Nam ở đâu cũng vậy, luôn có ý thức sẻ chia, giúp đỡ lẫn
nhau. Mỗi khi có ai gặp khó khăn, mọi người đều sẵn sàng giúp đỡ.
c. Cần Thơ “gạo trắng nước trong" là quê hương của tôi. Dù có đi đâu,
tôi cũng luôn nhớ về quê hương yêu dấu của mình.
– Chỉ ra từ dùng lặp lại trong từng đoạn văn.
– Giúp các bạn thay một trong hai từ đó bằng một từ đồng nghĩa.
– Nhận xét về cách diễn đạt trong các đoạn văn sau khi thay thế từ ngữ.

a) Chúng tôi theo chân những người dẫn đường. Trên
đầu là bầu trời xanh bát ngát, không một gợn mây.
Bên trái là
những
...............
trải
mênh
mông cảnh đồng lúa
dài về phía biển.
bao la

b) Người Việt Nam ở đâu cũng vậy, luôn có ý thức sẻ
chia, giúp đỡ lẫn nhau. Mỗi khi có ai gặp khó khăn,
tương sẵn
trợ sàng
mọi
đều
.................
hỗ trợ
chiangười
sẻ
c) Cần Thơ “gạo trắng nước trong" là quê hương của
tôi. Dù có đi đâu, tôi cũng
luôn
nhớ về
..........
quê cha
đất tổ
yêu dấu của mình. quê nhà
nơi chôn rau cắt rốn

a)Chúng tôi theo chân những người dẫn đường. Trên đầu là bầu
trời xanh bát ngát, không một gợn mây. Bên trái là những cảnh
đồng lúa mênh mông trải dài về phía biển.

Từ “bát ngát" thay bằng từ “rộng lớn" hoặc từ “ mênh mông" việc thay thế này giúp tạo sự
phong phú cho câu văn, tránh lặp từ nhàm chán. Đồng thời cũng góp phần tô đậm vẻ đẹp rộng
lớn, bao la của bầu trời và cánh đồng lúa..

b)Người Việt Nam ở đâu cũng vậy, luôn có ý thức sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhau.
Mỗi khi có ai gặp khó khăn, mọi người đều sẵn sàng hỗ trợ.
Từ “giúp đỡ" thay bằng từ “hỗ trợ" hoặc “đỡ đần" . Việc thay thế từ ngữ này
giúp thể hiện sự đa dạng trong cách diễn đạt, đồng thời hai từ này cũng góp phần
nhấn mạnh tinh thần đoàn kết, sẻ chia của người Việt Nam.

c) Cần Thơ “gạo trắng nước trong" là quê hương của tôi.

Dù có đi đâu, tôi cũng luôn nhớ về quê cha đất tổ yêu dấu
của
mình.
Từ “quê
hương" thay bằng từ “quê cha đất tổ , việc thay thế này giúp thể hiện

tình cảm sâu nặng, gắn bó của tác giả với quê hương.

a) Chúng tôi theo chân những người dẫn đường. Trên
đầu là bầu trời xanh bát ngát, không một gợn mây.
Bên trái là những cảnh đồng lúa mênh mông trải
dài về phía biển.
b) Người Việt Nam ở đâu cũng vậy, luôn có ý thức sẻ
chia, giúp đỡ lẫn nhau. Mỗi khi có ai gặp khó khăn,
mọi người đều sẵn sàng hỗ trợ.
c) Cần Thơ “gạo trắng nước trong" là quê hương của
tôi. Dù có đi đâu, tôi cũng luôn nhớ về quê cha đất
tổ yêu dấu của mình.
Sau khi thay thế từ ngữ, đoạn văn tránh được việc lặp lại
từ ngữ, giúp cho việc diễn đạt trở nên cụ thể hơn, sinh
động hơn,…

3. Tìm từ đồng nghĩa và nêu tác dụng của việc sử dụng từ
đồng nghĩa trong mỗi đoạn thơ, câu văn sau:
a)Nhớ ngày đông giá rét
Những lá vàng bay xa
Thân cây gầy lạnh buốt
Đứng giữa trời mưa sa.
Nguyễn Lãm Thắng

b) Bà mình vừa ở quê ra
Bà mang cả bưởi, cả na đi cùng
Áo bà xe cọ lấm lưng
Bưởi, na bà bế, bà bồng trên tay.
Phan Quế

c) Chị Sứ yêu biết bao nhiêu cái chốn này, nơi chị oa oa cất tiếng
khóc đầu tiên, nơi quả ngọt trái sai đã thắm hồng da dẻ chị.
Anh Đức

a)Nhớ ngày đông giá rét
Những lá vàng bay xa
Thân cây gầy lạnh buốt
Đứng giữa trời mưa sa.
Nguyễn Lãm Thắng

b) Bà mình vừa ở quê ra
Bà mang cả bưởi, cả na đi cùng
Áo bà xe cọ lấm lưng
Bưởi, na bà bế, bà bồng trên tay.
Phan Quế

c) Chị Sứ yêu biết bao nhiêu cái chốn này, nơi chị oa oa cất tiếng
khóc đầu tiên, nơi quả ngọt trái sai đã thắm hồng da dẻ chị.
Anh Đức

Tác dụng của việc sử dụng từ đồng nghĩa:
Tránh được việc lặp lại từ ngữ một cách đơn điệu.
Giúp cho việc diễn đạt trở nên cụ thể, sinh động hơn,…

4. Viết 3 – 4 câu nói về một truyện thiếu nhi mà em thích,
trong đó có sử dụng từ đồng nghĩa.
Em rất thích truyện Đôrêmon – một bộ truyện tranh
nổi tiếng của Nhật Bản. Đôrêmon là chú mèo máy tốt
bụng, hiền lành và luôn giúp đỡ Nô-bi-ta vượt qua khó
khăn. Mỗi câu chuyện đều mang đến những tình huống
thú vị, hài hước và đầy ý nghĩa. Truyện giúp em hiểu
thêm về tình bạn, sự sẻ chia và lòng vị tha.
(Từ đồng nghĩa: tốt bụng – hiền lành, thú vị – hài hước, sẻ chia – giúp đỡ)

Thứ ba ngày 16 tháng 9 năm 2025
Tiếng Việt
Bài 3: Tiếng gà trưa (tiết 3)
Luyện từ và câu:
Luyện tập về từ đồng nghĩa

Vận dụng
Tìm các từ đồng nghĩa trong câu văn sau:
“Cánh đồng làng em rộng bát ngát, trải dài bao la vô tận, gợi một
cảm giác xanh ngợp tới chân trời.”