Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Nêu thành phần của máu? Trình bày chức năng của huyết tương, hồng cầu và bạch cầu?




Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
Khi các em bị đứt tay, thì có hiện tượng gì xảy ra?


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Đông máu có liên quan tới hoạt động của tiểu cầu là chủ yếu.
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
Sự đông máu có ý nghĩa gì đối với sự sống?


I. Đông máu
-
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
Thảo luận nhóm
1. Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu?
2. Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông máu?
1. Nhờ búi tơ máu ôm giữ các tế bào máu làm thành khối máu đông bịt kín vết thương
2.Tiểu cầu vỡ giải phóng enzim giúp hình thành búi tơ máu để tạo thành khối máu đông


Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
Máu
lỏng
Tế bào máu
Huyết tương
Vỡ
enzim
Chất sinh tơ máu
Ca2+
Huyết thanh
Khối máu đông
Tơ máu
Hồng cầu
Bạch cầu
Tiểu cầu
I. Đông máu


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Bệnh máu khó đông là do đâu ?
Thiếu tiểu cầu
- Vậy muốn giữ máu không đông khi ra khỏi mạch ta làm thế nào?
+ Không để hình thành tơ máu
+ Loại bỏ Ca2+
- Trong y học người ta sử dụng phương pháp này để làm gì?
- Truyền máu.


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
- Tại sao máu chảy trong hệ mạch lại không bị đông?
- Vận tốc máu chảy trong hệ mạch là đều đặn và ổn định.
-Mặt trong của hệ mạch rất nhẵn và trơn nên không làm cho tiểu cầu bị vỡ ra để giải phóng các yếu tố đông máu.
Một số tế bào còn tiết ra yếu tố chống đông tự nhiên như muối oxalat, xitrat,…
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
Tập TDTT
Kiểm tra tim mạch
Không hút thuốc
– uống rượu bia
Chế độ dinh dưỡng hợp lí


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
II. Nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người
- Thí nghiệm:
Hồng cầu có 2 loại kháng nguyên A và B.
Huyết tương có 2 loại kháng thể : anpha và bêta
Kháng thế α
Kháng thế β
Nếu kháng nguyên A gặp kháng thể α hay kháng nguyên B gặp kháng thể β sẽ gây kết dính hồng cầu


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
II. Nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người
Có 4 nhóm máu ở người : A, B, O, AB
Nếu kháng nguyên A gặp kháng thể α hay kháng nguyên B gặp kháng thể β sẽ gây kết dính hồng cầu
Không có
α, β
A
β
B
α
A, B
Không có
(antibodies β)
(antibodies α)
(α, β)


Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
II. Nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người
Có 4 nhóm máu ở người : A, B, O, AB
Nếu kháng nguyên A gặp kháng thể α hay kháng nguyên B gặp kháng thể β sẽ gây kết dính hồng cầu
Hồng cầu không bị kết dính
Hồng cầu bị kết dính
O
A
B
AB


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
II. Nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người
Có 4 nhóm máu ở người : A, B, O, AB
O O
A A
B B
AB AB
- Sơ đồ truyền máu


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
II. Nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người
Có 4 nhóm máu ở người : A, B, O, AB
- Sơ đồ truyền máu


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
II. Nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người
Có 4 nhóm máu ở người : A, B, O, AB
- Sơ đồ truyền máu
Máu có cả kháng nguyên A và B có thể truyền cho người có nhóm máu O ? Vì sao ?
-Không, vì sẽ bị kết dính hồng cầu.
Máu không có kháng nguyên A và B có thể truyền cho người có nhóm máu O được không ? Vì sao ?
Có, vì không gây kết dính hồng cầu
Máu có nhiễm tác nhân gây bệnh (virut viêm gan B, virut HIV ...) có thể đem truyền cho người khác không ? Vì sao ?
Không vì lây lan bệnh.


I. Đông máu
- Đông máu là hiện tượng máu lỏng chảy ra khỏi mạch tạo thành cục máu đông bịt kín vết thương
Chủ đề : Tuần hoàn
Tiết 15 - Bài 15: Đông máu và nguyên tắc truyền máu
- Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.
- Cơ chế đông máu:Khi máu ra khỏi thành mạch va chạm vào bờ vết rách. Các tiểu cầu bị vỡ giải phóng enzim. Enzim kết hợp với ion Ca2+ biến chất sinh tơ máu thành tơ máu. Tơ máu kết thành mạng lưới ôm giữ các tế bào máu tạo thành khối máu đông.
II. Nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người
Có 4 nhóm máu ở người : A, B, O, AB
- Sơ đồ truyền máu
Khi truyền máu cần tuân thủ theo nguyên tắc:
+ Xét nghiệm máu để lựa chọn nhóm máu cho phù hợp, tránh tai biến (Hồng cầu người cho bị kết dính trong huyết tương người nhận gây tắc mạch).
+ Kiểm tra mầm bệnh trước khi truyền máu, tránh bị nhận máu nhiễm các tác nhân gây bệnh.
+ Truyền từ từ
2. Các nguyên tắc cần tuân thủ khi
truyền máu
Đông máu –
Nguyên tắc
truyền máu
Đông máu
Nguyên tắc truyền máu
Các nhóm máu ở người
Các nguyên tắc cần tuân thủ khi truyền máu
Khái niệm
Cơ chế đông máu
Ý nghĩa
CỦNG CỐ
Củng cố

Câu 1: Người có nhóm máu B có thể truyền cho người có
nhóm máu nào sau đây :
Nhóm máu A và AB
Nhóm máu O và AB
Đáp án: B
ĐÁP ÁN

Câu 2: Người có nhóm máu AB không thể truyền cho
người có nhóm máu O, A, B vì lí do nào sau đây :
Gây kết dính hồng cầu
Nhóm máu AB ít người có
Đáp án: A
ĐÁP ÁN
VẬN DỤNG
Một người bị tai nạn mất rất nhiều máu được đưa vào viện cấp cứu, bác sĩ cho truyền máu ngay mà không xét nghiệm.
Theo em, máu đem truyền là nhóm máu gì? Vì sao không cần xét nghiệm?
- Nhóm máu O vì đây là nhóm máu chuyên cho
Ở Việt Nam lấy ngày 7/4 là ngày HIẾN MÁU NHÂN ĐẠO
EM CÓ BIẾT
Lợi ích của việc hiến máu
Chủ đề 2 : Nhiễm sắc thể
Tiết 9 – Bài 9 : Nguyên phân
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài, trả lời câu hỏi SGK
Soạn bài giảm phân
Hướng dẫn học sinh
- Học thuộc bài, trả lời câu hỏi SGK vào vở bài tập.
- Tìm hiểu nhóm máu của mình và các thành viên trong gia đình
Đọc va tìm hiểu trước bài 16