Chương III: ADN VÀ GEN
Tiết 14 – Bài 15

ADN

I. Cấu tạo hoá học của phân tử A
nucleotit

Liên kết
Hidro

Thảo luận nhóm:
1. ADN được cấu tạo từ những
nguyên tố hoá học nào?
2. Nhận xét kích thước và khối lượng
của phân tử ADN
3. ADN cấu tạo theo nguyên tắc
nào? Vì sao?
4. Vì sao ADN có tính đặc thù và đa
dạng?

ấu tạo hoá học của phân tử ADN

Xitozin (X)

Timin (T)

Guanin (G)

Adenin (A)

I. Cấu tạo hoá học của phân tử ADN
Các đoạn ADN (2), (3), (4) khác đoạn ADN gốc (1) như thế nào
1
2
3
4
T

T

T

T

G

G

T

T

X

X

X

X

T
A

T
A

T
A

T
A

G

G

X

T

Số lượng

X
G

AT

X
G

Thành phần

G
T

G

Trình tự
sắp xếp

Tính đa dạng và đặc thù của ADN có ý nghĩa như thế nào?

I. Cấu tạo hoá học của phân tử AD
- ADN được cấu tạo từ các nguyên tố C, H, O, N và P.
- ADN thuộc loại đại phân tử và cấu tạo theo nguyên tắc đa phân
mà đơn phân là các nuclêôtit (gồm 4 loại A, T, G, X).
- Phân tử ADN của mỗi loài sinh vật đặc thù bởi số lượng, thành
phần và trình tự sắp xếp của các loại nuclêôtit. Trình tự sắp xếp
khác nhau của 4 loại nucleotic làm nên sự đa dạng của ADN
- Tính đa dạng và đặc thù của ADN là cơ sở phát triển cho tính đa
dạng và đặc thù của sinh vật.

TB
lưỡng bội
(Người)
Số lượng
NST
Hàm lượng
ADN

Giao tử

2n = 46

n = 23

6,6 . 10-12 g

3,3 . 10-12 g

Hợp tử

2n = 46

6,6 . 10-12 g

. Cấu trúc không gian của phân tử A

Mô hình cấu trúc 1 đoạn
phân tử ADN

J.Oatxơn (Người Mỹ) và F.Crick (Người
Anh) (Công bố 1953– Giải thưởng nobel
1962 )

. Cấu trúc không gian của phân tử A

. Cấu trúc không gian của phân tử A
1. Phân tử ADN có mấy
mạch? Các mạch sắp xếp như
thế nào trong không gian ?
3,4 Å

34 Å

20 Å

2. Mỗi chu kì xoắn có bao
nhiêu cặp Nu? Xác định
đường kính, chiều cao của
một chu kì xoắn?
3.Các loại nuclêôtit nào của
2 mạch liên kết với nhau
thành từng cặp? Liên kết
theo nguyên tắc nào?

. Cấu trúc không gian của phân tử A

- Phân tử ADN là một chuỗi xoắn kép, gồm 2 mạch đơn song song,
xoắn đều quanh 1 trục theo chiều từ trái sang phải.
- Các Nu giữa 2 mạch liên kết bằng các liên kết hiđro tạo thành
từng cặp A-T; G-X theo nguyên tắc bổ sung.

. Cấu trúc không gian của phân tử A
Giả sử trình tự các đơn phân trên một đoạn mạch ADN
như sau :
-A-T-X-T-A-G -T–X- T - A- G -A- T - X -A- G Trình tự các đơn phân trên đoạn mạch tương ứng sẽ như thế
nào?

A

T

A
T

Mạch 2

A G
A
T

T
T

A G
A

X
T

X

G A
X

T
A G

X
T

G

X

Mạch 1

HỆ QUẢ CỦA NGUYÊN TẮC BỔ SUNG
(NTBS)
-Về số lượng: A = T và G = X
A+G=T+ X
Tỉ số đặc trưng cho loài
- Về trình tự: Biết trình tự sắp xếp các Nu trên
mạch này ta xác định được trình từ các Nu trên
mạch còn lại.

T

A

Cao ốc mang tên Agora Garden tại TP Đài Bắc( Đài Loan) do một cty
của Bỉ xây dựng, dự kiến hoàn thành vào năm 2016. Lấy cảm hứng từ
mô hinh ADN tạo ra nhung khu vườn treo. Có 20 tầng mỗi tần 20 căn
hộ.

Làm cầu thang dưa theo ý tưởng mô hình ADN

MỘT SỐ CÔNG THỨC CẦN NHỚ
1. NTBS: A=T; G=X
2. Tổng Nu của ADN (N): N= A+T+G+X= 2(A+G)= 2(T+X)
Chiều dài 1 Nu: 3,4 Å .3
Chiều dài ADN (L) L= N/2. 3,4 (Å) .4
5. Số chu kì xoắn (C): C= N/20 (Chu kì) = L/34
)Å = 10 - 4 µm, 1µm= 10 - 3 mm, 1nm = 10 Å 1(

Một đoạn ADN có 3000 nucleotit, trong đó có 900 nucleotit loại A.
a. Xác định chiều dài của ADN
b.Tính số lượng nucleotit từng loại
c. Tính số chu kì xoắn