`
Vật lí 9. Tiết 45+46
ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI TKHT
GV: Nguyễn Thị Thái
Kiểm tra bài cũ
Từ điểm sáng S hãy nêu và vẽ đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ?
Từ S vẽ đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:
Đ­êng truyÒn cña 3 tia s¸ng ®Æc biÖt qua TKHT:
* Tia tíi quang t©m => Tia lã truyÒn th¼ng
* Tia tíi song song víi trôc chÝnh => Tia lã qua tiªu ®iÓm
* Tia tíi qua tiªu ®iÓm => Tia lã song song víi trôc chÝnh
Đặt vấn đề
Một thấu kính hội tụ được đặt sát vào mặt trang sách. Khi từ từ dịch chuyển thấu kính hội tụ ra xa, kích thước dòng chữ thay đổi như thế nào? Vì sao vậy?
Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm
Ảnh thật ngược chiều với vật.
C1.
C2.
C3.
Ảnh vẫn thu được trên màn đó là ảnh thật, ngược chiều với vật.
a. Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:
b. Đặt vật trong khoảng tiêu cự:
Ảnh không hứng được trên màn. Đặt mắt trên đường truyền của chùm tia ló, ta thấy ảnh cùng chiều, lớn hơn vật. Đó là ảnh ảo.
Bài 43: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ
I. Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ:
1. Thí nghiệm
2. Ghi các nhận xét ở trên vào bảng 1
Kqqs
Lần TN
Ảnh thật
Ảnh thật
Ảnh thật
Ảnh ảo
Ngược chiều
Ngược chiều
Ngược chiều
Cùng chiều
Nhỏ hơn vật
Nhỏ hơn vật
Lớn hơn vật
Lớn hơn vật
Một điểm sáng nằm ngay trên trục chính, ở rất xa thấu kính, cho ảnh tại tiêu điểm của thấu kính. Chùm tia phát ra từ điểm sáng này chiếu tới mặt thấu kính được coi là chùm song song với trục chính của thấu kính.
Vật đặt vuông góc với trục chính của thấu kính cho ảnh cũng vuông góc với trục chính.
?nh
Vật
A
B
F’
B’
O
A’
Thông tin:
Ảnh của một vật tạo bởi
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Bài 43
I. đặC ĐIểM CủA ảNH CủA MộT VậT TạO BởI THấU KíNH HộI Tụ:
II. Cách dựng ảnh
S l� điểm sáng đặt trước TK hội tụ. Chùm sáng từ S phát ra, sau khi khúc xạ qua TK, cho chùm tia ló hội tụ tại S` là ảnh của S.
1. Dựng ảnh của điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ:
Ảnh của một vật tạo bởi
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Bài 43
I. đặC ĐIểM CủA ảNH CủA MộT VậT TạO BởI THấU KíNH HộI Tụ:
II. Cách dựng ảnh
1. Dựng ảnh của điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ:
C4. Hãy dựng ảnh S` của điểm sáng S hình bên.
Ảnh của một vật tạo bởi
THẤU KÍNH HỘI TỤ
Bài 43
I. đặC ĐIểM CủA ảNH CủA MộT VậT TạO BởI THấU KíNH HộI Tụ:
II. Cách dựng ảnh
1. Dựng ảnh của điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ:
2. Dựng ảnh của vật sáng AB tạo bởi thấu kính hội tụ:
II. Cách dựng ảnh
B
A`

O
F `
F
C5. Hãy dựng ảnh A`B` của vật sáng AB vuông góc với trục chính.
A
B`
Trường hợp 1:
Vật đặt ngoài
khoảng tiêu cự (d>f)
Trường hợp 2:
Vật đặt trong
khoảng tiêu cự (dB

O
F `
F
A
B`
Dựng ảnh B/ của B rồi hạ đường vuông góc với trục chính tại A/ ,
A /B/ là ảnh tạo bởi vật AB
ảnh thật, ngược chiều và nhỏ hơn vật
ảnh ảo, cùng chiều và lớn hơn vật
A`
* Đối với thấu kính hội tụ
a. Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự:

b. Vật đặt trong khoảng tiêu cự:

* Cách dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính hội tụ (A  trục chính, AB  trục chính)
Dựng ảnh B’ của B.
Từ B’ dựng A’B’  với trục chính.
Ghi nh?
B
A`
O
F`
F
A
B`
O
I
Mà OI = AB (3)
Thay A’O = 18cm vào (1)
=> A’B’ = h’ = 0,5cm
C6.1
AB = h = 1cm
OA = d = 36cm
OF=OF’= f = 12cm
A’B’ = h’=? cm
A’O= d’=? cm
Ta có:
Vận dụng
I
B
A`
O
F`
F
A
B`
C6.2
AB = h = 1cm
OA = d = 8cm
OF=OF’= f = 12cm
A’B’ = h’=? cm
A’O = 24cm , A’B’ = h’ = 3cm
Gợi ý
C7. Trả lời câu hỏi nêu ra ở phần mở bài?
Từ từ dịch chuyển thấu kính héi tô ra xa trang sách, ảnh của dòng chữ quan sát qua thấu kính cùng chiều và to hơn dòng chữ khi quan sát trực tiếp. Đó là ảnh ảo của dòng chữ tạo bởi TKHT khi dòng chữ nằm trong tiêu cự của thấu kính.
Tới một vị trí nào đó ta lại nhìn thấy ảnh của dòng chữ ngược chiều với vật. Đó là ảnh thật của dòng chữ tạo bởi TKHT, khi dòng chữ ngoài khoảng tiêu cự của TK, và ảnh thật đó nằm ở trước mắt.
Hãy ghép mỗi ý hai cột lại với nhau
1 - c ;
3 - d ;
2 - a;
4 - e;
5 - b ;
Hướng dẫn về nhà:
Đọc phần:
"Có thể em chưa biết"
2. Học và làm bài tập: 43.1 đến 43.7 SBT (trang 42)
3. Tìm hiểu tru?c b�i 44 sgk