Năm học 2021-2022
SINH HỌC 9
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ 0 – 500C .
Tuy nhiên, cũng có một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao.
Sinh vật có thể sống trong các khoảng nhiệt độ nào?
BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Ví dụ 1:
Nêu đặc điểm của thực vật sống ở vùng nhiệt đới và ôn đới? Ý nghĩa của sự thích nghi?
Lá biến thành gai , bề mặt lá có tầng cutin dày có tác dụng hạn chế sự thoát hơi nuớc.
Cây sống vùng nhiệt đới
Cây sống vùng ôn đới
Cây rụng lá để giảm diện tích tiếp xúc với không khí lạnh hoặc thân và rễ cây có lớp bần dày tạo thành lớp cách nhiệt bảo vệ cây
Nhiệt độ ảnh hưởng đến thực vật như thế nào?
Nhiệt độ ảnh hưởng đến đặc điểm hình thái của thực vật
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Ví dụ 2:
Hai loài gấu này sống ở vùng nào? Nêu đặc điểm hình thái của mỗi loài?
Gấu sống vùng lạnh: Lông dày, dài, kích thước cơ thể lớn., tai nhỏ
Gấu sống vùng nóng: Lông mỏng, ngắn hơn, kích thước cơ thể nhỏ hơn, tai to hơn
Nhiệt độ làm thay đổi đặc điểm hình thái cơ thể động vật
Nhiệt độ ảnh hưởng đến thực vật như thế nào?
Ví dụ 3: Ở lớp 6, các bạn đã học quá trình quang hợp và hô hấp của cây chỉ có thể diễn ra bình thường ở nhiệt độ môi trường như thế nào?
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Cây chỉ quang hợp bình thường ở nhiệt độ trung bình từ
200 C – 300 C. Nhiệt độ cao quá ( 400 C ) hay thấp quá ( 00 C ) cây ngừng quang hợp và hô hấp.
Nhiệt độ ảnh hưởng đến hoạt động sinh lý của thực vật
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Ví dụ 4:
Chim di cư
Chuột sóc ngủ đông
Chuột đào hang tránh nóng
Ếch chui vào hốc bùn ngủ đông
Sư tử tránh nóng trong hang đá
Nhiệt độ ảnh hưởng đến tập tính của động vật.
BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
Nhiệt độ của môi trường đã ảnh hưởng như thế nào lên đời sống sinh vật?
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ 0 – 500C .
Tuy nhiên, cũng có một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao.
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lí của sinh vật.
- Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến tập tính của động vật. Vd: ngủ đông, ngủ hè...
Dựa vào sự ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật, người ta chia sinh vật thành mấy nhóm? Đó là những nhóm nào?
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường.
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể không phụ thuộc nhiệt độ môi trường.
? Trong hai nhóm sinh vật hằng nhiệt và biến nhiệt, sinh vật thuộc nhóm nào có khả năng chịu đựng cao với sự thay đổi nhiệt độ của môi trường?
Bảng 43.1 Các sinh vật biến nhiệt và hằng nhiệt
vi sinh vật, nấm, thực vật, động vật không xương sống, cá, lưỡng cư, bò sát.
chim, thú và con người
BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ 0 – 500C .
Tuy nhiên, cũng có một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao.
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lí của sinh vật.
- Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến tập tính của động vật. Vd: ngủ đông, ngủ hè...
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường.
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể không phụ thuộc nhiệt độ môi trường.
II. Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật
Cây sống nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng
Cây sống nơi ẩm ướt, nhiều ánh sáng
Cây ráy
Cây lan ý
Phiến lá mỏng, bản lá rộng,
Mô giậu kém phát triển.
Phiến lá mỏng, bản lá hẹp,
Mô giậu phát triển.
Cơ thể mọng nước
Lá và thân tiêu giảm, lá biến thành gai.
Thảo luận 2 phút
Em hãy cho biết dưới ảnh hưởng của độ ẩm thì thực vật ưa ẩm sống nơi ít ánh sáng và nơi nhiều ánh sáng và thực vật chịu hạn có đặc điểm cấu tạo như thế nào?
Thực vật ưa ẩm
Thực vật chịu hạn
Giun đất
Lạc đà
Động vật ưa ẩm
Động vật ưa khô
Da trần, ẩm ướt
Hô hấp qua da
Da khô có vảy sừng bao bọc, có bướu mỡ
Hô hấp bằng phổi.
Thảo luận 2 phút
Em hãy cho biết dưới ảnh hưởng của độ ẩm thì động vật ưa ẩm và động vật ưa khô có đặc điểm cấu tạo như thế nào?
BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ 0 – 500C .
Tuy nhiên, cũng có một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao.
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lí của sinh vật.
- Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến tập tính của động vật. Vd: ngủ đông, ngủ hè...
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường.
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể không phụ thuộc nhiệt độ môi trường.
II. Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật
Độ ẩm ảnh hưởng như thế nào lên đời sống của sinh vật?
Thực vật và động vật đều mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau.

Thực vật và động vật được chia thành những nhóm nào?
- Thực vật được chia thành 2 nhóm: Thực vật ưa ẩm và chịu hạn
- Động vật được chia thành 2 nhóm: Động vật ưa ảm và ưa khô
Bài tập: Hãy xếp các sinh vật sau: lúa nước, cây xương rồng, ốc sên, lạc đà, thằn lằn bóng, cây sen, cây thông, cây phi lao, cây thuốc bỏng, cây ráy, giun đất, cua đồng, đà điểu, cây rau má theo bảng:
Lúa nước
Cây sen
Cây ráy
Cây rau má
Ruộng lúa
Ao, hồ
Dưới tán cây rừng
Dưới tán cây
Cây phi lao
Cây thuốc bỏng
Cây thông
Cây xương rồng
Bãi cát ven biển
Trong vườn
Trên đồi
Bãi cát
Giun đất
Ốc sên
Cua đồng
Trong đất ẩm
Thân cây trong vườn
Đồng ruộng
Đà điểu
Lạc đà
Thằn lằn bóng
Thảo nguyên, hoang mạc
Hoang mạc, sa mạc
Vùng đất, cát khô
Thực vật ưa ẩm

Thực vật chịu hạn
Động vật ưa ẩm
Động vật ưa khô
Bảng 43.2. Các nhóm sinh vật thích nghi với độ ẩm khác nhau của môi trường
BÀI 43: ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM
LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT
I. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật:
Đa số các sinh vật sống trong phạm vi nhiệt độ 0 – 500C .
Tuy nhiên, cũng có một số sinh vật nhờ khả năng thích nghi cao nên có thể sống được ở nhiệt độ rất thấp hoặc rất cao.
- Nhiệt độ của môi trường ảnh hưởng tới hình thái, hoạt động sinh lí của sinh vật.
- Ngoài ra, nhiệt độ còn ảnh hưởng đến tập tính của động vật. Vd: ngủ đông, ngủ hè...
- Sinh vật được chia thành hai nhóm:
+ Sinh vật biến nhiệt: có nhiệt độ của cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường.
+ Sinh vật hằng nhiệt: nhiệt độ của cơ thể không phụ thuộc nhiệt độ môi trường.
II. Ảnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật
Thực vật và động vật đều mang nhiều đặc điểm sinh thái thích nghi với môi trường có độ ẩm khác nhau.

- Thực vật được chia thành 2 nhóm: Thực vật ưa ẩm và chịu hạn
- Động vật được chia thành 2 nhóm: Động vật ưa ảm và ưa khô
Vận dụng những hiểu biết về ảnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật trong sản xuất nông nghiệp như thế nào để nâng cao năng suất và chất lượng nông sản?
- Lựa chọn giống vật nuôi phù hợp đặc điểm nhiệt độ, độ ẩm của từng địa phương
- Xây dựng chuồng trại sao cho nhiệt độ, độ ẩm phù hợp với từng vật nuôi ( mát vào mùa hè, ấm vào mùa đông )
Lựa chọn giống cây trồng phù hợp với điều kiện nhiệt độ, độ ẩm của từng địa phương
Tưới tiêu hợp lý
Trồng rau và hoa trong nhà kính
Thủy canh
Khí canh
Quan sát tranh và lựa chọn.
Sinh vật biến nhiệt gồm
2,3,7,8,9

Sinh vật hằng nhiệt gồm
1,5,6

6
9