CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH
THAM DỰ TIẾT HỌC
MÔN NGỮ VĂN 9
GV: Trần Thị Anh Thư
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN 2
TRƯỜNG THCS THẠNH MỸ LỢI

Tĩnh Dạ Tứ
Đồng Chí
Truyện Kiều
Mình về thành thị xa xôi
Nhà cao còn nhớ núi đồi nữa chăng
Phố đông còn nhớ bản làng
Sáng đèn còn nhớ mảnh trăng giữa rừng.
(Nhớ Việt Bắc-Tố Hữu)
Tiết 58-Văn bản: ÁNH TRĂNG
Nguyễn Duy
I. Đọc – Tìm hiểu chú thích: (SGK/156)
- Tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ, sinh ngày 7/12/1948 tại xã Đông Vệ, huyện Đông Sơn, Thanh Hoá.
Tiết 58-Văn bản: ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)
I. Đọc - Tìm hiểu chú thích
Năm 1966 ông nhập ngũ, trở thành lính đường dây của bộ đội thông tin.
Nguyễn Duy từng tham gia chiến đấu nhiều năm trên các chiến trường Khe Sanh, Đường 9 - Nam Lào, rồi sau này là mặt trận phía Nam, mặt trận phía Bắc (1979).
- Sau khi giải ngũ, ông làm việc tại tuần báo Văn nghệ, Hội nhà văn Việt Nam và là Trưởng đại diện của báo này tại phía Nam.
1. Tác giả
- Đạt giải nhất cuộc thi thơ do báo Văn nghệ tổ chức năm 1972 - 1973.
- Được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007.
Tiết 58-Văn bản: ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)
I. Đọc - Tìm hiểu chú thích
2. Tác phẩm
Sáng tác năm 1978,
in trong tập thơ Ánh trăng.
- Tập thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy đã được tặng giải A của Hội nhà văn Việt Nam năm 1984.
Được nhà nước Rumani tặng Giải thưởng về thơ năm 2010
II. Đọc – Tìm hiểu văn bản
I. Đọc – Tìm hiểu chú thích (SGK/156)
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trang thành tri kỉ.

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên nhuư cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trang tỡnh nghĩa.

T? h?i v? th�nh ph?
quen ỏnh di?n c?a guong
v?ng trang di qua ngừ
nhu ngu?i dung qua du?ng.
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn - đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn.

Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng.

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
buyn - đinh
người dưng
Buyn-đinh
Buyn-đinh: Toà nhà cao, nhiều tầng, hiện đại.
Xác định thể thơ
và
bố cục của bài?
II. Đọc – Tìm hiểu văn bản
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trang thành tri kỉ.

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên nhuư cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trang tỡnh nghĩa.

T? h?i v? th�nh ph?
quen ỏnh di?n c?a guong
v?ng trang di qua ngừ
nhu ngu?i dung qua du?ng.
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn - đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn.

Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng.

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
Thể thơ: 5 chữ
Bố cục: 3 phần.
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ.

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên nhưư cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa.

Từ hồi về thành phố
quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường.

Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn - đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn.
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng.

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
II. Đọc – Tìm hiểu văn bản
Hình ảnh vầng trăng thời quá khứ
Hình ảnh vầng trăng thời hiện tại
Cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ
Tiết 58. ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)
II. Đọc – Tìm hiểu văn bản
1. Vầng trăng thời quá khứ
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ.
Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa.
Thời thơ ấu trăng gắn bó với tác giả như thế nào?
Hồi nhỏ sống với đồng
Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
với sông rồi với bể
Tuổi thơ
- Sống với đồng, sông, bể
- Hồn nhiên như cây cỏ
II. Đọc – Tìm hiểu văn bản
1. Vầng trăng thời quá khứ
Thời đi bộ đội trăng gắn bó với tác giả như thế nào?
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ.
Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa.
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ.
Tiết 58. ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
 So sánh, nhân hóa
b. Chiến tranh
- Ở rừng
- Trăng là tri kỷ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa.
=> con người hòa hợp, gắn bó với trăng và thiên nhiên.
Tiết 58. ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)
2. Vầng trăng thời hiện tại
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường.
Hòa bình
- Về thành phố
- Quen ánh điện cửa gương
 Cuộc sống đầy đủ, tiện nghi, hiện đại.
- Trăng đi qua-như người dưng
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Cuộc sống hiện tại con người có sự thay đổi như thế nào?
Nhân hóa, so sánh
=> con người thờ ơ, lạnh nhạt, lãng quên trăng.
2. Vầng trăng thời hiện tại:
b. Thành phố lúc mất điện:
Tiết 58. ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)
Tác giả gặp lại vầng trăng trong tình huống nào?
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn
- Thình lình - điện tắt - tối om
- Đột ngột vầng trăng tròn
 Từ láy, hình ảnh đối lập
Biện pháp nghệ thuật? Tác dụng?
=> Trăng gợi nhớ quá khứ .
II. Đọc – Tìm hiểu văn bản:
Tiết 58. ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
3. Cảm xúc, suy ngẫm của tác giả:
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng
- Ngửa mặt
- nhìn mặt
- Như là đồng, bể,
- rưng rưng
sông, rừng
 Quá khứ ùa về làm thức tỉnh tâm hồn con người.
Hình ảnh con người và vầng trăng trong hoàn cảnh đó có ý nghĩa như thế nào?
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
Hình ảnh ánh trăng gợi cho nhà thơ những suy nghĩ gì?
- Trăng
tròn vành vạnh
- Người
vô tình
im phăng phắc
giật mình
Nhân hóa, so sánh, điệp ngữ, từ láy.
=> Lời nhắc nhở, lối sống thủy chung, ân nghĩa cùng quá khứ.
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
Từ “giật mình” cuối bài thơ có ý nghĩa gì?
III. Ghi nhớ (SGK/157)
1. Nghệ thuật:
- Thơ năm chữ, giọng điệu tâm tình, kết hợp hài hòa giữa tự sự và trữ tình.
2. Nội dung:
- Lời tự nhắc nhở về những năm tháng gian lao đã qua của cuộc đời người lính.
- Bài thơ có ý nghĩa gợi nhắc, củng cố người đọc thái độ sống “Uống nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thủy chung cùng quá khứ.


Làng quê Núi rừng Thành phố
Tuổi thơ Người lính Công chức
Cuộc sống hiện đại thay đổi theo chiều hướng tích cực dễ làm con người quên đi quá khứ khổ đau, đánh mất những giá trị tốt đẹp vốn có.
Tính triết lý và chiều sâu suy ngẫm của bài thơ thể hiện rõ nhất trong khổ thơ nào? Vì sao em lại khẳng định như vậy?
Hoàn thành bảng
- Quá khứ đẹp đẽ, vẹn nguyên, thuỷ chung, không phai mờ.
- Bao dung, độ lượng nhưng vô cùng nghiêm khắc.
- Nhớ lại quá khứ,
- Tự vấn lương tâm,
- Ân hận xót xa, tự trách mình
- Tự hoàn thiện mình.
- Thiên nhiên hồn nhiên, tươi mát, là người bạn thân thiết trong cuộc đời con người.
- Là biểu tượng của quá khứ nghĩa tình, là vẻ đẹp bình dị, vĩnh hằng của cuộc sống.
Trăng
Ng­ười
Tự nhắc nhở mình và mọi người thái độ sống “Uống nuớc nhớ nguồn”
So sánh ý nghĩa của hình ảnh ánh trăng trong 2 bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu và “Ánh trăng” của Nguyễn Duy ?
Giống nhau
Khác nhau
Hai bài thơ đều lấy một vẻ đẹp trong thiên nhiên -ánh trăng - để khai thác xây dựng hình ảnh thơ
-Ánh trăng là biểu tượng cho vẻ đẹp và sức mạnh của tình đồng chí


- Là hình tượng thơ đậm chất lãng mạn trong thơ Chính Hữu và thơ ca kháng chiến

- Khơi nguồn cho việc bày tỏ thái độ, tình cảm của con người với hiện tại và quá khứ

- Là hình ảnh để nhà thơ thể hiện chủ đề bài thơ : “uống nước nhớ nguồn”

D?N Dề:
- Học thuộc lòng bài thơ và phần ghi nhớ
- Chuẩn bị bài “Tổng kết về từ vựng” (Luyện tập tổng hợp)
Trò chơi ô chữ về bài thơ
8 ¤
Xếp lại
u
ỉ
y
ầ
s
i
ệ
n
m
g
N
k
t
r
i
t
đ
t
ấ
13
1. Họ tên thật của nhà thơ Nguyễn Duy?
1
2
2. H?i chi?n tranh ? r?ng / v?ng trang th�nh. ?
4
5
5
9
4
7
3
3. Nhân vật trữ tình trong bài thơ là… ?
4. Phương thức biểu đạt chính của bài thơ ?
5. Tình huống bất ngờ xảy ra ?
g
ễ
n
u
y
h
t
r
ă
ự
ự
v
D
n
6
ữ
6.Câu “đột ngột vầng trăng tròn” dùng biện pháp nghệ thuật gì?
p
ă
h
7
n
g
7. Sự im lặng của trăng được diễn tả bằng từ nào?
h
ắ
c
p
ả
o
g
6
9
h
g
n
i
â
t
m
i
đ
n
n
g
ệ
u
N
Biểu hiện của nhà thơ trước sự “im phăng phắc”của trăng?




CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÝ THẦY CÔ
VÀ CÁC EM HỌC SINH