TIẾNG VIỆT – Lớp 4
Bài 15C: Quan sát đồ vật – tiết 2


KHỞI ĐỘNG
RUNG CHUÔNG VÀNG
CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG
Câu 1: Nhìn thấy em gái trong rạp chiếu bóng, tôi hỏi: “Mày tập văn nghệ ở rạp chiếu bóng à?”
B. Khẳng định, phủ định
A. Yêu cầu, mong muốn
C. Tỏ thái độ chê
HẾT GIỜ
5
4
3
2
1
10
9
8
7
6
0
D. Tỏ thái độ khen
Câu 2: Dế Mèn cất tiếng quát bọn Nhện: “Có phá hết vòng vây đi không?”
C. Khẳng định
A. Tỏ thái độ chê
B. Yêu cầu, mong muốn
HẾT GIỜ
5
4
3
2
1
10
9
8
7
6
0
D. Phủ định
Câu 3: Ni – ki –ta thắc mắc: “Bà ơi, ai cũng bảo anh em cháu giống nhau như những giọt nước cơ mà?”
5
4
3
2
1
10
9
8
7
6
0
HẾT GIỜ
C. Yêu cầu, mong mốn
A. Tỏ thái độ chê
B. Khẳng định
D. Phủ định
Câu 4: Lúc ấy nhà vua mới ôn tồn nói “Trước khi phát thóc giống, ta đã cho luộc kĩ rồi. Lẽ nào thóc ấy còn mọc mầm được?”
5
4
3
2
1
10
9
8
7
6
0
HẾT GIỜ
B. Yêu cầu, mong mốn
A. Tỏ thái độ chê
C. Phủ định
D. Khẳng định
Câu 5: Đến nhà Hà chơi, thấy Hà đã làm xong hết các bài tập về nhà, Lan thốt lên: “Sao cậu giỏi thế?”
5
4
3
2
1
10
9
8
7
6
0
HẾT GIỜ
C. Yêu cầu, mong mốn
B. Tỏ thái độ chê
A. Tỏ thái độ khen
D. Khẳng định, phủ định
Ngoài việc dùng để hỏi về những điều chưa biết, ta còn dùng câu hỏi vào những mục đích nào?
Nhiều khi, ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
- Thái độ khen, chê.
- Sự khẳng định, phủ định.
- Yêu cầu, mong muốn.
Thứ sáu, ngày 17 tháng 12 năm 2021
Tiếng Việt
Bài 15C: Quan sát đồ vật- tiết 2
2. Biết giữ phép lịch sử khi hỏi chuyện người khác
MỤC TIÊU
B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
– Mẹ ơi, con tuổi gì?
– Tuổi con là tuổi Ngựa
Ngựa không yên một chỗ
Tuổi con là tuổi đi…
XUÂN QUỲNH
1. Tìm câu hỏi trong khổ thơ dưới đây. Những từ ngữ nào trong câu hỏi thể hiện thái độ lễ phép của người con?
Mẹ ơi
+ Câu hỏi:
Mẹ ơi, con tuổi gì ?
+ Từ ngữ thể hiện thái độ lễ phép:
Mẹ ơi.
2. Tìm hiểu cách giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi.
(Lời gọi )
2) - Khi đặt câu hỏi, em cần xưng hô như thế nào?
- Khi đặt câu hỏi với người trên, em cần chú ý những gì?
- Theo em, để giữ lịch sự, cần tránh hỏi những câu hỏi có nội dung như thế nào?
- Khi đặt câu hỏi, em cần phải xưng phải biết thưa gửi, xưng hô cho phù hợp với quan hệ giữa mình và người được hỏi:
   + Với người lớn tuổi: Cần xưng hô lịch sự, lễ phép.
   + Với bạn bè: Cần xưng hô lịch sự, cởi mở, thân mật.

- Để giữ phép lịch sự không nên có những câu hỏi tò mò làm phiền lòng, phật ý người khác, không hỏi những câu hỏi khiếm nhã.
1. Cần xưng hô cho phù hợp với quan hệ giữa mình và người được hỏi.
2. Cần tránh những câu hỏi làm phiền lòng người khác.
Ghi nhớ
3. Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
– Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
– Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
– Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
– Thưa thầy con muốn đi học ạ.
Theo ĐỨC HOÀI
b. Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
– Thằng nhóc tên gì?
– I-u-ra.
– Mày là đội viên hả?
– Phải.
– Sao mày không đeo khăn quàng?
– Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.
Theo VĂN 4 (1984)
Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn… Thầy hỏi:
– Con tên là gì?
Ông Giô-dép liếc mắt nhìn Lu-i, có ý bảo con trả lời.
– Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
– Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
– Thưa thầy con muốn đi học ạ.
Theo ĐỨC HOÀI
– Con tên là gì?
– Con đã muốn đi học chưa hay còn thích chơi?
– Thưa thầy, con là Lu-i Pa-xtơ ạ.
– Thưa thầy con muốn đi học ạ.
3. Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
Thầy - trò
quan tâm, ân cần, yêu quý học trò
là học trò ngoan, lễ phép, kính trọng thầy
Thầy Rơ -nê
Lu-i Pa-xtơ
b. Một lần I-u-ra chạm trán tên sĩ quan phát xít. Tên sĩ quan hỏi:
– Thằng nhóc tên gì?
– I-u-ra.
– Mày là đội viên hả?
– Phải.
– Sao mày không đeo khăn quàng?
– Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.
Theo VĂN 4 (1984)
– Thằng nhóc tên gì?
– I-u-ra.
– Mày là đội viên hả?
– Phải.
– Sao mày không đeo khăn quàng?
– Vì không thể quàng khăn trước mặt bọn phát xít.
thù địch
(tên sĩ quan phát xít cướp nước và cậu bé yêu nước bị giặc bắt)
Tên sĩ quan
I-u-ra.
Tên sĩ quan phát xít hỏi rất hách dịch, xấc xược, hắn gọi cậu bé là thằng nhóc, mày.
Cậu bé trả lời trống không vì cậu yêu nước, cậu căm ghét, khinh bỉ tên xâm lược.
3. Cách hỏi và đáp trong mỗi đoạn đối thoại dưới đây thể hiện quan hệ giữa các nhân vật và tính cách của mỗi nhân vật như thế nào?
Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về. Tiếng nói cười ríu rít. Bỗng các em dừng lại khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường. Trông cụ thật mệt mỏi, cặp mắt lộ rõ vẻ u sầu.
– Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ ? - Một em trai hỏi.
Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi:
– Chắc là cụ bị ốm ?
– Hay cụ đánh mất cái gì ?
– Chúng mình thử hỏi xem đi !
Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi :
– Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ ?
4. Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
a) Đoạn văn có mấy câu hỏi? Mỗi câu hỏi để hỏi ai?
b) Câu hỏi nào thể hiện rõ thái độ tế nhị, thông cảm sẵn lòng giúp đỡ cụ già của các bạn?
a) Đoạn văn gồm có 4 câu hỏi:
Chuyện gì đã xảy ra với ông cụ thế nhỉ? 

+ Chắc là cụ bị ốm? 
+ Hay cụ đánh mất cái gì? 
+ Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ? 



b) Câu hỏi thể hiện rõ thái độ tế nhị, thông cảm sẵn lòng giúp đỡ cụ già của các bạn là: Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ.
(tự hỏi)
(tự hỏi)
(tự hỏi)
(hỏi ông cụ)
(Thể hiện thái độ tò mò, chưa tế nhị)
(Thể hiện thái độ tế nhị, thông cảm, sẵn lòng giúp đỡ cụ già)
Chúc các em luôn mạnh khỏe
và học tốt.