Hoàng Thị Thanh Thảo
Nhiệt liệt chào mừng
quý thầy cô đến dự giờ !
MÔN
NGỮ VĂN
LỚP 6B
Người thực hiện:Nguyễn Văn Mậu
1
Hoàng Thị Thanh Thảo
2
1. Thế nào là câu trần thuật đơn?
Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm chủ - vị (C–V) tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.
KIỂM TRA BÀI CŨ:
Hoàng Thị Thanh Thảo
2. Trong các câu sau,
câu nào là câu trần thuật đơn?
3
Hoàng Thị Thanh Thảo
TRƯỜNG PT DT NT HUYỆN
GD
NAM GIANG
Tiết 112 – Tiếng Việt:
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ "LÀ"
4
Tuần 30
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
Xét ví dụ sau:
b. Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
c. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
CN
VN
CN
VN
5
Tôi là học sinh.
CN
VN
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
Xét ví dụ sau:
b. Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
c. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một
ngày trong trẻo, sáng sủa.
CN
VN
CN
VN
5
Tôi là học sinh.
CN
VN
VỊ NGỮ
a. “là”
b. “là”
c. “là”
+
+
+
Danh từ
Cụm danh từ
Cụm danh từ
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
5
Trong câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Vị ngữ thường do từ “là” kết hợp với danh từ (cụm danh từ) tạo thành.
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
Xét ví dụ sau:
VỊ NGỮ
“là”
Danh từ (a)
Cụm danh từ (b,c)
+
g. Học tập chăm chỉ là tốt về nhiều mặt
e. Hạnh phúc là đấu tranh.
Động từ
Cụm động từ
Cụm tính từ
ĐT
CTT
7
f. Yếu tố cần thiết để nâng cao
sức khỏe là tập thể dục - thể thao.
CĐT
d. Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.

VN
Tính từ
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
5
Trong câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Vị ngữ thường do từ “là” kết hợp với danh từ (cụm danh từ) tạo thành.
- Ngoài ra, vị ngữ còn có thể là kết hợp giữa từ “là” với tính từ (cụm tính từ), động từ (cụm động từ).
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
8
Chọn những từ, cụm từ phủ định thích hợp (không, không phải, chưa, chưa phải) điền vào trước các vị ngữ sao cho thích hợp.
1. Anh ấy là một cầu thủ xuất sắc.
2. Tôi là học sinh giỏi.
CN
VN
CN
VN
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
8
Chọn những từ, cụm từ phủ định thích hợp (không, không phải, chưa, chưa phải) điền vào trước các vị ngữ sao cho thích hợp.
1. Anh ấy là một cầu thủ xuất sắc.
2. Tôi là học sinh giỏi.
CN
VN
CN
VN
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
5
Trong câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Vị ngữ thường do từ “là” kết hợp với danh từ (cụm danh từ) tạo thành.
- Ngoài ra, vị ngữ còn có thể là kết hợp giữa từ “là” với tính từ (cụm tính từ), động từ (cụm động từ).
- Khi biểu thị ý phủ định, vị ngữ kết hợp với các cụm từ: không phải, chưa phải.
Xét các ví dụ:
1. Học là để giúp ích cho xã hội.
2. Anh trai gọi Kiều Phương là
Mèo.
CN
VN
CN
VN
Câu trần thuật đơn có từ “là”
Câu trần thuật đơn không có
từ “là”
* Không phải câu trần thuật đơn nào có từ “là” cũng được gọi là câu trần thuật đơn có từ “là”.
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
10
II/ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”:
Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.
b. Danh từ là những từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái niệm.
c. Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.
d. Dế Mèn trêu chị Cốc là dại.

Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
11
Nối cột A với cột B cho phù hợp
1-b
2-a
3-c
4-d
Câu giới thiệu
Câu định nghĩa
Câu miêu tả
Câu đánh giá
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
12
II/ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Câu giới thiệu:
- Câu định nghĩa:
- Câu miêu tả:
- Câu đánh giá:
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
13
1. Câu giới thiệu:
2. Câu định nghĩa:
3. Câu miêu tả:
4. Câu đánh giá:
Bạn Lan là người có mái tóc dài, mượt mà, óng ả.
Hoa là bạn thân nhất của em.
Hình vuông là hình có bốn cạnh và bốn góc bằng nhau.
Bạn Na là một học sinh gương mẫu.
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
14
II/ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Câu giới thiệu:
- Câu định nghĩa:
- Câu miêu tả:
- Câu đánh giá:
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
14
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
Trong câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Vị ngữ thường do từ “là” kết hợp với danh từ (cụm danh từ), động từ (cụm động từ), tính từ (cụm tính từ),... tạo thành.
- Khi biểu thị ý phủ định, vị ngữ kết hợp với: không phải, chưa phải.
II/ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Câu giới thiệu:
- Câu định nghĩa:
- Câu miêu tả:
- Câu đánh giá:
Không phải câu trần thuật đơn nào có từ “là” cũng được gọi là câu trần thuật đơn có từ “là”.
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
15
II/ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”:
III/ Luyện tập:
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau. Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu cụ thể nào?
Bài tập 1, 2:
Hoàng Thị Thanh Thảo
Luật chơi
1
2
3
4
5
Nhóm 1
Nhóm 2
Nhóm 3
Nhóm 4
Bảng điểm
2
TÌM NGÔI SAO MAY MẮN !
12
Hoàng Thị Thanh Thảo
LUẬT CHƠI:
Có 5 ngôi sao, trong đó là 4 ngôi sao ẩn chứa 4 câu hỏi tương ứng và 1 ngôi sao may mắn.
Mỗi nhóm lần lượt chọn một ngôi sao.
* Nếu nhóm chọn ngôi sao và trả lời đầy đủ câu hỏi ẩn sau ngôi sao thì được 10 điểm, nếu trả lời sai không được điểm. Thời gian suy nghĩ là 15 giây.
* Nếu nhóm chọn ngôi sao ẩn sau là ngôi sao may mắn sẽ được cộng 10 điểm thưởng mà không phải trả lời câu hỏi, và được chọn ngôi sao tiếp theo để tham gia trả lời câu hỏi.
* Nếu nhóm chọn trả lời sai thì các nhóm khác dành quyền trả lời (bằng cách đưa tay). Nếu trả lời đúng được 5 điểm, trả lời sai không được điểm.
13
Hoàng Thị Thanh Thảo
1
Thời gian:
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
15
14
13
12
11
14
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau.
Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn
có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu nào?
Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.
(Sơn Tinh, Thủy Tinh)
Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.

Không phải câu trần thuật đơn có từ “là”
CN
VN
Hoàng Thị Thanh Thảo
4
Thời gian
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
11
12
13
14
15
15
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau.
Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn
có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu nào?
Tre là cánh tay của người nông dân.
Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ.
(Thép Mới)
Tre / là cánh tay của người nông dân.
Tre / còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ.
Câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu miêu tả.
CN
VN
CN
VN
Hoàng Thị Thanh Thảo
2
Thời gian:
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
H?t gi?
13
15
14
12
11
16
Bồ các / là bác chim ri.
Chim ri / là dì sáo sậu.
CN
VN
CN
VN
- Câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu giới thiệu.
Hoàng Thị Thanh Thảo
5
Thời gian:
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
11
12
13
14
15

17
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau.
Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn
có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu nào?
Khóc là nhục. Rên, hèn. Van, yếu đuối.
Và dại khờ là những lũ người câm.
(Tố Hữu)
Khóc / là nhục.
Rên / hèn.
Van / yếu đuối.
Và dại khờ / là những lũ người câm.
Là những câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu đánh giá.
Lược bỏ từ “là”
Hoàng Thị Thanh Thảo
3
Ngôi sao may mắn !
18
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
27
III/ Luyện tập:
Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau. Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu cụ thể nào?
Bài tập 1, 2:
a. … Câu định nghĩa
b. Người ta / gọi chàng là Sơn Tinh.
Không phải là câu trần thuật đơn có từ “là”
c. Tre / là cánh tay của người nông dân.
Tre / còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ.
- Câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu miêu tả.
d. Bồ các / là bác chim ri.
Chim ri / là dì sáo sậu.
- Câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu giới thiệu.
e. Khóc / là nhục.
Rên / hèn.
Van / yếu đuối.
Và dại khờ / là những lũ người câm.
- Câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu đánh giá.
Hoàng Thị Thanh Thảo
Tiết 112 – Tiếng Việt: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN CÓ TỪ “LÀ”
14
I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
Trong câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Vị ngữ thường do từ “là” kết hợp với danh từ (cụm danh từ), động từ (cụm động từ), tính từ (cụm tính từ),... tạo thành.
- Khi biểu thị ý phủ định, vị ngữ kết hợp với: không phải, chưa phải.
II/ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Câu giới thiệu:
- Câu định nghĩa:
- Câu miêu tả:
- Câu đánh giá:
Hoàng Thị Thanh Thảo
Lưu ý !
Không phải câu trần thuật đơn nào có từ là cũng
được gọi là câu trần thuật đơn có từ “là”.
Trong câu trần thuật đơn có từ “là”, đôi khi từ “là”
được thay thế bằng dấu phẩy ( , ).
Hoàng Thị Thanh Thảo
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:
Học bài: + Đặc điểm câu trần thuật đơn có từ “là”.
+ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”
Bài tập: + Hoàn thành các bài tập SGK.
+ Viết đoạn văn từ năm đến 7 câu tả một người
bạn thân của em, trong đoạn văn có ít nhất một câu
trần thuật đơn có từ “là”. Nêu tác dụng của câu trần
thuật đơn có từ “là” trong đoạn văn.
- Chuẩn bị bài học: Câu trần thuật đơn không có từ “là”
29
Hoàng Thị Thanh Thảo
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT !
Hẹn gặp lại tiết sau nhé !
24
Hoàng Thị Thanh Thảo
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT !
Hẹn gặp lại tiết sau nhé !
30
Hoàng Thị Thanh Thảo
Quan sát bốn bức tranh và viết đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận về bức tranh em thích nhất. Trong đoạn văn có câu trần thuật đơn có từ “là” và nêu tác dụng?