HƯỚNG DẪN HỌC SINH TÌM HIỂU KIẾN THỨC
MÔN: NGỮ VĂN – KHỐI 6

Bài 4 – NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG ĐỜI
VĂN BẢN 1
BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
Năm học 2021 - 2022





TRUYỆN ĐỒNG THOẠI
BÀI HỌC
ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
Trích: “Dế Mèn phiêu lưu kí”
– Tô Hoài-
Văn bản 1
II/ Chuẩn bị đọc
1/ Hãy chia sẻ với bạn bè về chuyện đáng nhớ mà em từng trải qua.

2/ Dựa vào nhan đề và ấn tượng ban đầu của bản than khi đọc lướt qua văn bản, em đoán xem “bài học đường đời đầu tiên” được nhân vật kể lại sau đây là bài học gì?
TRẢI NGHIỆM CÙNG
VĂN BẢN
IV
SUY
NGẪM
VÀ
PHẢN
HỒI
1/ Ngôi kể, lời kể, lời đối thoại của nhân vật
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
NGÔI KỂ, LỜI KỂ VÀ LỜI ĐỐI THOẠI CỦA NHÂN VẬT
a. Ngôi kể trong câu chuyện này là ngôi……… Vì người kể xưng “…”. Tác dụng của việc để cho Dế Mèn tự kể câu chuyện của mình là…
b. Tìm một vài câu thể hiện lời kể xưng “tôi” của Dế Mèn và lời đối thoại của Dế Mèn với các nhân vật khác và điền vào bảng sau. Dựa trên dấu hiệu hình thức nào được thể hiện trên văn bản để xác định như vậy?






Thứ nhất
tôi
Thể hiện sự tự nhìn lại những hành động của bản thân, để nhận ra cái đúng, cái sai.
Có dấu gạch ngang ( - ) đầu dòng
Lời nhân vật xưng “tôi”
2/ Nhân vật Dế Mèn
Thời điểm Dế Mèn kể lại cho chúng ta nghe bài học đường đời đầu tiên là trước hay sau cái chết của Dế Choắt? Dựa vào chi tiết nào mà em cho là như vậy?

ân hận mãi; thế mới biết, nếu đã trót không suy tính, lỡ xảy ra những việc dại dột, dù về sau có hối cũng không thể làm lại được; hồi ấy
ngẫm ra…; hồi ấy, tôi có tính tự đắc,…
Đoạn đầu văn bản
Đoạn cuối văn bản
- Dế Mèn kể lại câu chuyện sau khi vô tình gây ra cái chết của Dế Choắt.
- Thể hiện sự tự nhìn lại/ tự nhận thức những việc bản than đã làm, từ đó nhận thức những gì làm đúng/ chưa đúng để điều chỉnh.
Có thể xem cái chết của Dế Choắt là một bước ngoặt khiến Dế Mèn thay đổi cách nhìn về bản than và về người khác không? Vì sao?
Cái chết của Dế Choắt giúp Dế Mèn:
- Tự nhận thức được những cái xấu trong tính cách của mình (tự kiêu, hung hăng, ích kỉ, nghịch dại mà không ý thức được hậu quả) nhưng cũng biết ăn năn, hối lỗi.
- Nhận ra Dế Choắt tuy yếu đuối về thể chất nhưng không căm hận Dế Mèn đã gây ra cái chết cho mình mà còn giúp Dế Mèn tỉnh ngộ.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 - NHÂN VẬT DẾ MÈN













Tính cách nhân vật
Hành động
……………….......
Tâm trạng
……………….......
Ngoại hình
……………….......
Lời nói
……………….......
Nhận xét về tính cách nhân vật Dế Mèn:
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Ngoại hình
- Đôi càng mẫm bóng
- Vuốt cứng dần và nhọn hoắt, đạp phanh phách.
- Đầu: to, nổi từng tảng
- Răng: đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp
- Râu: dài, uốn cong.
Ngôn ngữ
- Gọi Dế Choắt là chú mày.
- Thông ngách sang nhà ta?
- Mày bảo tao sợ cái gì? Mày bảo tao còn biết sợ ai hơn tao nữa?

Hành động
- Co cẳng lên, đạp phanh phách
- Đi đứng oai vệ
- Quát mấy chị Cào Cào.
- Đá một cái, ghẹo anh Gọng Vó.
- Nghĩ mưu trêu chị Cốc.
Tâm trạng
- Tôi cho là tôi giỏi.
- Tôi càng tưởng tôi là tay ghê gớm, sắp đứng đầu thiên hạ.
- Coi thường Dế Choắt.
Tự kiêu, hung hăng, ích kỉ, không suy nghĩ kỹ trước khi hành động nhưng biết ăn năn, hối lỗi và có khả năng tự nhận thức về bản thân để sống tốt hơn.
Bài học đường đời đầu tiên mà Dế Mèn rút ra
sau sự việc xảy ra với Dế Choắt là gì?
Cần phải suy nghĩ kĩ trước khi hành động
Cần biết giúp đỡ
người khác
Biết nhận thức về bản thân (ưu, nhược điểm)
3. Bài học cho tuổi mới lớn
 Ai cũng có sai lầm, điều quan trọng là phải biết nhận ra sai lầm của mình để điểu chỉnh.
 Cần nhân ái, khoan dung với người khác.
 Cần cân nhắc kĩ trước mọi hành động để không gây hại cho người khác và cho chính mình.
4. Đặc điểm của truyện đồng thoại
 Sử dụng nghệ thuật nhân vật. Đây là đặc điểm nổi bật của truyện đồng thoại.
 Mô tả cuộc sống loài vật, qua đó thể hiện cuộc sống con người.
Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết “Bài học đường đời đầu tiên”
là truyện đồng thoại?
Nội dung ghi vào vở
Bài 4 – NHỮNG TRẢI NGHIỆM TRONG ĐỜI
ĐỌC
TRI THỨC NGỮ VĂN

Tri thức đọc hiểu
1/ Khái niệm: là thể loại văn học dành cho thiếu nhi.
2/ Nhân vật: là đồ vật hoặc loài vật được nhân hóa.
3/ Nội dung: phản ánh đặc điểm sinh hoạt của loài vật và thể hiện đặc điểm của con người.
Văn bản 1 – BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
I/ Chuẩn bị đọc
II/ Trải nghiệm cùng văn bản
III/ Suy ngẫm và phản hồi
1/ Ngôi kể, lời kể, lời đối thoại của nhân vật
- Ngôi kể: theo ngôi thứ nhất, xưng “tôi”.
- Lời kể: lời nhân vật xưng “tôi”.
- Lời đối thoại: các câu có dấu gạch ngang (–) đầu dòng.

Nội dung ghi vào vở
Văn bản 1 – BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

2/ Nhân vật Dế Mèn
a/ Ngoại hình:
b/ Ngôn ngữ:
c/ Hành động:
d/ Tâm trạng:
 Tính cách: trẻ trung, tự tin, yêu đời; tự kiêu, hung hăng, ích kỉ, không suy nghĩ trước khi hành động nhưng biết ăn năn, hối lỗi và có khả năng tự nhận thức về bản thân để sống tốt hơn.
3/ Bài học mà Dế Mèn rút ra
- Cần suy nghĩ kĩ trước khi hành động.
- Cần biết giúp đỡ người khác.
- Biết nhận thức về bản thân (ưu, nhược điểm) để sống tốt hơn.
THẦY CHÚC CÁC EM HỌC TỐT VÀ TIẾN BỘ MỖI NGÀY.