I. Tìm hiểu chung







Hãy giới thiệu khái quát vài nét về tác giả Phạm Tiến Duật

BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
Tác giả, tác phẩm.
a. Tác giả
Quê quán : Thanh Ba, Phú Thọ
Là gương mặt tiêu biểu của thế hệ các nhà thơ trẻ thời chống Mĩ cứu nước.
Đề tài:viết về người lính và những nữ TNXP trên tuyến đường Trường Sơn .
Phong cách : sôi nổi, trẻ trung, tinh nghịch mà sâu sắc.
Nhà thơ Phạm Tiến Duật
(1941 – 2007)
Hãy nêu hoàn cảnh sáng tác và xuất xứ của bài thơ ?
Sáng tác vào năm 1969. Được giải Nhất cuộc thi thơ của báo Văn nghệ.
- Được đưa vào tập thơ Vầng trăng quầng lửa (1969)
b. Tác phẩm
c. Ý nghĩa nhan đề bài thơ :
Hãy nêu ý nghĩa nhan đề của bài thơ ?
2. Đọc - Chú thích
a.Đọc
b. Chú thích
Gợi hiện thực phổ biến , quen thuộc trên tuyến đường Trường Sơn.

Gợi hiện thực cuộc chiến cam go, khốc liệt

-Làm nổi bật hình ảnh : Những chiếc xe không kính

- Gợi vẻ đẹp của người lính lái xe Trường Sơn dũng cảm, nghị lực kiên cường
c.Ý nghĩa nhan đề
:
- Nhan đề dài, đậm chất khẩu ngữ, tưởng như có vẻ thừa từ Bài thơ ….. nhưng lại thu hút người đọc ở cái vẻ lạ độc đáo của nó.
Ý nghĩa nhan đề?
3. Thể loại, bố cục
*Thể loại: Thơ tự do
* Bố cục: 4 phần
P 1: Hình ảnh những chiếc xe khoongkinhs và tư thế hiên ngang của người lính(K1,2)
P2: Tinh thần lạc quan bất chấp gian khổ, coi thường hiểm nguy của người lính(K3,4)
P3: Tình đồng chí đồng đội cao đẹp( K5,6)
P4: Ý chí chiến đấu , tinh thần yêu nước và lí tưởng cách mạng( K7)
Xác định thể loại bố cục văn bản
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Hình ảnh chiếc xe không kính và tư thế hiên ngang của người lính
a. Hình ảnh chiếc xe không kính
- Nghệ thuật: điệp từ “ Không”
Như một lời thanh minh, giải thích , phân bua của những người lính về những chiếc xe không kính
?Hình ảnh của chiếc xe được nói tới như thế nào?
Chỉ ra BPNT và tác dụng của NT ở hai câu đầu
+ Gợi tâm trạng xot xa tiếc nuối của người lĩnh vớichiếc xe của mình
+ Các từ phủ định: không có,…không phải, không có→mang ý nghĩa khẳng định.Làm cho âm điệu hùng tráng, khiến hình ảnh của chiếc xe trở nên ngang tàng

Các từ phủ định, và điệp ngữ có
ý nghĩa như thế nào?

Hai câu thơ đầu là hình ảnh những chiếc xe mang đầy thương tích chiến tranh, là bằng chứng tàn phá khủng khiếp của chiến tranh
b. Hình ảnh người chiến sĩ lái xe
-Hình ảnh: Nhìn thấy ( gió, con đường, sao trời , cánh chim)
- NT điệp từ, liệt kê→ tác dụng thể hiện cái nhìn khoáng đạt của người lính; Cả thiên nhiên vũ trụ như đang ùa vào buồng lái
+ Gió vào xoa mắt đắng→ thể hiện tinh thần dũng cảm, lạc quan bất chấp gian khổ của người lính.
+ Con đường chạy thẳng vào tim→ phóng xe với tốc độ nhanh, các anh và con đường không còn khoảng cách
Hình ảnh người lính lái xe
được khắc họa như thế nào
→ Hình ảnh người lính với tư thế ung dũng, vững vàng bản lĩnh , trước khốc liệt của chiến tranh
2. Tinh thần lạc quan, bất chấp gian khổ
- Hình ảnh: gió, bụi, mưa→ tượng trưng cho thách thức gian khổ
- NT: lặp cấu trúc: không có…..ừ thì → thái độ coi thường gian khổ
- Hình ảnh : + mưa tuôn mưa xối: khắc nghiệt của chiến tranh, thấy được sự lạc quan, dũng mãnh tiến về phía trước
+ Phì phèo châm điếu thuốc…→ Người lính bất chấp gian khổ, coi thường hiểm nguy
?Tinh thần lạc quan, bất chấp gian
khổ của người lính
Thể hiện như thế nào?
→Tiểu đội xe không kính tiêu biểu cho chủ nghĩa anh hùng cách ạng và thanh niên Việt Nam trong cuộc kháng chiến
3. Tình đồng chí đồng đội cao đẹp
-Hình ảnh:chiến xe …thanh tiểu đội→ chiếc xe vượt qua thử thách khốc liệt , để trở vể
Hình ảnh: bắt tay qua cửa kính
+ Thể hiện sự đồng cảm trong tâm hồn người lính
+ Lời động viên dành chonhau+ Chia se vội vàng những vui buồn trên chặng đường đã qua
Tình cảm đồng chí đồng đội được thể hiện như thế nào
- Định nghĩa về gia đình:Chung bát đũa là gia đình→ Những bữa cơm thời chiến vội đã xóa mọi khoảng cách, giúp họ trở nên gần gũi.
Từ láy: “ chông chênh”→ Gợi lên những khó khăn gian khổ trên đường ra trân.
-NT: + ẩn dụ “ trời xanh thêm” , gợi tâm hồn lạc quan , niềm tin tưởng của ngày mai chiến thắng
+Điệp từ: lại đi,lại đi→ hình ảnhđoàn xe tiếp tục ra chiến trường, đó là nhịp sống,nhịp chiến đấu nhịp hành quân của đoàn xe không kính.
3.Hình ảnh những chiếc xe không kính và lí tưởng cách mạng
NT liệt kê:
+ Không kính, khôngđèn, không mui xe
có xước
- Tác giả lí giải về sức mạnh và lí tưởng CM: Chỉ cần có trái tim yêu nước, dũng cảm , ý chí chiến đấu quật cường thì xe vẫn băng ra trận
Gợi những chiếc xe không toàn vẹn, phản ánh sự dữ dội tàn khốc của chiến tranh