Chào mừng các con và các thầy cô tổ
(Văn Sử Địa GDCD) đến với tiết học
Môn: Ngữ văn 7
Giáo Viên:Nguyễn Trúc Mã
Câu 1: Nữ sĩ Hồ Xuân Hương được mệnh danh là bà chúa của loại thơ nào?
Câu 2: Bài thơ nào thể hiện nỗi nhớ thương nhà, nỗi buồn thầm lặng cô đơn của người nữ khách giữa đất trời rộng lớn?
Câu 3: Địa danh nào được nhắc đến ở bài ca dao:
“Đường vô xứ … quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ”
Câu 4: Nhà thơ nào của Việt Nam được tổ chức UNESCO cộng nhận là danh nhân văn hóa thế giới?
Câu 5: “… như hạt mưa xa
Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày”?
Câu 6: Tên bài thơ thể hiện hào khí chiến thắng+khát vọng thái bình thịnh trị của dân tộc ta ở thời đại nhà Trần?
Câu 7: Một địa danh nổi tiếng ở tả ngạn sông Hồng đã từng ghi chiến thắng oanh liệt của thời đại nhà Trần?
Câu 8. Nhân vật trữ tình được nói đến trong câu ca dao:
“Cái cò lặn lội bờ ao
Hỡi cô ….. lấy chú tôi chăng”?
NGÔ MINH HIẾU CÕNG BẠN NGUYỄN TẤT MINH ĐẾN LỚP TRONG 10 NĂM
Hoàn cảnh của Nguyễn Tất Minh bị tật nguyền bẩm sinh khiến đôi chân và cánh tay phải cứ co quắp và càng lớn lại càng teo lại nhưng Minh rất ham học và luôn mơ ước được đi học như các bạn cùng trang lứa. Ngô Minh Hiếu vì thương cảm hoàn cảnh của bạn đã tự nguyện làm “đôi chân” cõng bạn đến trường suốt 10 năm học, không quản ngại nắng mưa.
Những hình ảnh cùng với thông tin bên dưới nói lên tình cảm nào rất đáng trân trọng trong cuộc sống?
BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Tiết 29
I. Tìm hiểu chung
Đã bấy lâu nay,/ bác tới nhà.
Trẻ thời đi vắng,/ chợ thời xa.
Ao sâu/ nước cả,/ khôn chài cá,
Vườn rộng/ rào thưa,/ khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây,/ cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn,/ mướp đương hoa.
Đầu trò tiếp khách,/ trầu không có,
Bác đến chơi đây,/ ta với ta!
Bạn đến chơi nhà
1. Đọc
Đọc chú thích về Nguyễn Khuyến (SGK, tr104) kết hợp với thông tin sưu tầm được, em hãy hoàn thiện phiếu sau:
2. Chú thích
Hoàn cảnh ra đời:
Thể loại:
Sáng tác trong thời gian ở ẩn
Thất ngôn bát cú Đường luật
Nội dung:
Là bài thơ hay nhất về tình bạn
Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” có gì giống và khác về mặt hình thức so với bài thơ “ Qua đèo Ngang”?
Giống: Về số câu, số chữ, cách hiệp vần, hiệp thanh, hiệp ý
Khác:
Phá bỏ ràng buộc về bố cục ( 2/2/2/2)
(Đề- thực –luận– kết)
Tạo ra một kết cấu mới độc đáo với 3 phần: 1/6/1.
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà.
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta!
Giới thiệu sự việc
Trình bày hoàn cảnh
Quan niệm về tình bạn
II. Đọc hiểu văn bản
1. Câu 1: Giới thiệu sự việc
Đã bấy lâu nay, bác tới nhà.
Thời gian (lâu rồi)
Xưng hô thân mật, tôn trọng
 Là lời thông báo, lời chào thể hiện niềm vui, sự xúc động chân thành khi bạn đến thăm
Khi nhà có khách, mọi người trong gia đình em sẽ chuẩn bị những gì để tiếp khách?
2. Câu 2  7: Hoàn cảnh tiếp khách
Lâu lâu khách mới đến chơi nhà, trong tình huống ấy, điều kiện tiếp khách của gia đình chủ nhà như thế nào? Em hãy chỉ rõ bằng cách điền vào chỗ trống.
Trẻ: ………
Chợ: ………
Ao: ………
Vườn: ……
Cải: ………
Cà: ………
Bầu: ………
Mướp: ……
Trầu: ………
Trẻ đi vắng
Chợ xa
Ao sâu nước cả
Vườn rộng, rào thưa
Cải chửa ra cây
Cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn
Mướp đương hoa
Trầu không có
Tại sao ngay sau câu chào, nhà thơ lại nhắc đến chợ và trẻ?
Trẻ đi vắng
Chợ xa
Không có món cao sang tiếp bạn
Tiếp bằng “cây nhà
lá vườn”
Có cá
Vườn rộng, rào thưa
Ao sâu nước cả
Khó bắt cá
Có gà
Khó đuổi gà
Có rau
Chưa ăn được
Cải chửa ra cây
Cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn
Mướp đương hoa
Nhận xét về 6 câu thơ, có 2 ý kiến:
Nguyễn Khuyến không có gì tiếp bạn vì gia cảnh ông rất nghèo.
2. Tác giả nói quá lên cho vui về cuộc sống thanh bạch của mình
 Em đồng ý với ý kiến nào? Vì sao?
Chỉ ra nghệ thuật đặc sắc trong 6 câu thơ trên.
- Nghệ thuật: đối xứng, điệp cấu trúc, liệt kê, nói quá hóm hỉnh
 Cuộc sống thanh bạch, dân dã và tình bạn chân thành của tác giả.
Bác đến chơi đây, ta với ta!
3. Câu 8: Quan niệm về tình bạn
Thảo luận:
Bài thơ khép lại bằng cụm từ “ta với ta”, giống câu cuối của bài “Qua Đèo Ngang”. Nghĩa của cụm từ này ở hai bài có giống
nhau không? 
“Bạn đến chơi nhà”: ta với ta = tôi và bác = chúng ta tuy hai mà một
Sự tri âm tri kỉ gắn bó với nhau bằng sự đồng cảm chân thành.
Sự đồng nhất trọn vẹn giữ chủ và khách
Tình bạn chân thành, thắm thiết vượt lên trên điều kiện vật chất, lễ nghi.
“Qua Đèo Ngang”: ta với ta = mình đối diện với mình trong cảnh trời non nước bao la.
 Nỗi cô đơn tuyệt đối
III. Tổng kết
Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật sáng tạo. 
1. Nghệ thuật
Tình huống thơ đặc biệt, bất ngờ.
Ngôn ngữ mộc mạc, tự nhiên. 
Giọng thơ hóm hỉnh, đùa vui. 
Bài thơ ca ngợi tình bạn chân thành thắm thiết, đậm đà, mộc mạc và tràn đầy niềm vui dân dã của tác giả
2. Nội dung
IV. Luyện tập
Tranh luận: Trong cuộc sống hàng ngày, có người chơi thân với bạn vì mục đích:
- Nhà bạn có điều kiện nên mình hay được ăn quà.
- Bạn học giỏi nên giờ kiểm tra bạn thường cho mình chép bài.
 Ý kiến của em thế nào?
Thể thơ trong bài “Bạn đến chơi nhà” có gì đặc điểm gì?
Tuân thủ chặt chẽ niêm luật, vần điệu của thể Đường luật thất ngôn bát cú.
Sử dụng ngôn ngữ, giọng điệu bình dị như lời ăn tiếng nói hàng ngày.
Cách tân, phá bỏ niêm luật để tạo hiệu quả lạ hóa, sử dụng ngôn ngữ, giọng điệu bình dị như lời ăn tiếng nói hàng ngày.
Vừa tuân thủ chặt chẽ niêm luật, vần điệu của thể thất ngôn bát cú Đường luật, vừa sử dụng ngôn ngữ, giọng điệu bình dị như lời ăn tiếng nói hàng ngày.
Nguyễn Khuyến sử dụng bút pháp nào khi kể hoàn cảnh tiếp bạn của mình?
Lấy không tả có, cường điệu sự thiếu thốn vật chất, nhấn mạnh tinh thần.
Lấy có tả không, tả thực hoàn cảnh nghèo khổ của mình.
Nói giảm, nói tránh về cảnh nghèo của mình.
Điểm một vài chi tiết để hiểu tổng thể cuộc sống hiện thực vất vả
V. Tìm tòi, mở rộng
Sưu tầm những câu ca dao, tục ngữ, châm ngôn nói về tình bạn. 
Tìm đọc thông tin trên Internet giới thiệu về làng Yên Đổ, huyện Bình Lục, Hà Nam
Tạm biệt các con!