BỆNH DO NẤM CANDIDA ALBICANS
Bệnh nấm diều ở gà
Nhóm 8
GVHD: PGS. TS. Nguyễn Bá Hiên
Danh sách thành viên
I, Giới thiệu chung
II, Dịch tễ học
III, Triệu chứng
IV, Bệnh tích
V, Chẩn đoán
VI, Phòng và điều trị
Nội dung
I-GIỚI THIệU CHUNG
1. Đặc điểm
Là bệnh chung cho gia cầm, gia súc, người
Phân bố: khắp mọi nơi trên thế giới. Ở VN bệnh có lưu hành nhưng chưa phát thành dịch
Đặc điểm bệnh: xuất hiện những chấm trắng hay màng giả ở niêm mạc miệng, thực quản, diều, dạ dày tuyến…
Hậu quả: suy giảm hệ miễn dịch
Candida là loại vi nấm gây bệnh trên người phổ biến nhất. Tùy theo vị trí bị nhiễm nấm mà biểu hiện bệnh đa dạng khác nhau.
Nấm thường xuất hiện nhiều nhất trên da, vùng niêm mạc miệng và âm đạo của phụ nữ. Tuy nhiên, trên một số cơ địa đặc biệt như suy giảm miễn dịch, đái tháo đường, nấm có thể xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng huyết hoặc nhiễm nấm nội tạng.
Có nhiều loại thuốc kháng nấm có thể tiêu diệt được candida nhưng hiện tại, tình hình nấm candida kháng thuốc cũng rất quan ngại và làm cho việc lựa chọn thuốc điều trị khó khăn hơn.
I-GIỚI THIệU CHUNG
1. Đặc điểm
2.Căn bệnh
Là nấm men đơn bào
Đường kính: 2-4 µm
Hình thức sinh sản : nảy chồi, hình thành chuỗi và sinh nội độc tố
Môi trường thuận lợi: nhiều đường, ẩm ướt
Nuôi cấy: thạch Sabouraud, 20-37 ℃,…
Sức đề kháng :
Trong mũi, nước tiểu: tồn tại 1 tháng
70 ℃ mất hoạt lực sau 10-15p
Bức xạ mặt trời, nước sôi, iode kali, formol 2%... diệt nấm nhanh
Trong điều kiện khô, lạnh sức đề kháng tăng lên
I-GIỚI THIỆU CHUNG
II-DỊCH TỄ HỌC
1.Loài mắc bệnh
Trong tự nhiên:
Tất cả các loài gia cầm và chim
Vịt, ngỗng > gà, gà tây, chim cút…
Gia súc
Người
Trong phòng thí nghiệm: chuột bạch, thỏ, phôi thai gà
Nấm tại diều ở gà
Nấm trên da ở chó
Nấm trên lưỡi ở người
II-DỊCH TỄ HỌC
2, Nguyên nhân
- Do hệ thống dụng cụ đựng nước và nước uống không được vệ sinh, bị nhiễm nấm.
- Do dùng kháng sinh (loại phổ rộng như cyclines, phenicol, penicilline bán tổng hợp a) trộn thức ăn hay nước uống kéo dài làm cho nấm phát triển ngay trong đường tiêu hóa. Dùng các steroids dài hạn cũng là cơ hội cho nấm phát triển
- Do kế phát một số bệnh đường tiêu hóa.
- Do thức ăn bị nhiễm nấm.
Dụng cụ cho gà ăn
DỊCH TỄ HỌC
3.Cơ chế
Triệu chứng chung
- Gà càng nhỏ tuổi (2 – 4 tuần) tỉ lệ bệnh càng cao và dễ thấy dấu hiệu bệnh lý
Với những triệu chứng đặc trưng:
- Tiêu chảy phân sống.
- Dịch miệng có mùi chua, hôi thối
- Gà chậm lớn nhưng tỷ lệ chết thấp.

III-TRIỆU CHỨNG
1.Thể cấp tính
Thời gian nung bệnh trong vòng 3 ngày
Xuất hiện ở gia cầm con từ 5-10 ngày tuổi
Gà ủ rũ, biếng ăn, hơi thở hôi, xù lông, chậm lớn
Tiêu chảy phân sống
Trong miệng có lớp màng bám màu trắng, niêm mạc miệng, thực quản có thể bị loét
III-TRIỆU CHỨNG
2.Thể á cấp tính
Kéo dài trong vong 3-15 ngày, chủ yếu ở gà 10-45 ngày tuổi
Xuất hiện những đốm trắng trên niêm mạc miệng, hầu, họng, dần dần phát triển thành màng giả lan khắp niêm mạc
Niêm mạc bóc ra để lộ vết loét màu đỏ, sau chuyển sang màu vàng
Con vật ủ rũ, kém ăn, sau vài ngày ỉa chảy, cánh kiệt, mồm há,dần dần kiệt sức rồi chết
Gà 1-3 tháng ít chết, thường chuyển sang thể mãn tính
IV-BỆNH TÍCH
Bệnh tích điển hình
Niêm mạc miệng, thực quản:
Có dịch màu trắng đục
Xuất hiện màng giả màu trắng đục, bóc ra để lại vết loét
Diều:
Chứa dịch nhầy hôi chua màu trắng sữa
Niêm mạc: dày lên
Xuất hiện mụn trắng hay lớp màng trắng đục mỏng
Dạ dày tuyến:
Sưng, xuất huyết niêm mạc
Có dịch viêm nhầy và các khối mụn trắng
Ruột non:
niêm mạc viêm cata với nhiều dịch nhầy
Diều chứa nhiều nước,
có mùi chua
IV-BỆNH TÍCH
Niêm mạc bên trong diều xuất hiện nhiều nốt mụn
Niêm mạc miệng có lớp
mảng bám
V-CHẨN ĐOÁN
Chẩn đoán dựa trên các triệu chứng lâm sàng
Chẩn đoán trong phòng thí nghiệm:
Bước 1: Lấy bệnh phẩm, có thể lấy ở màng giả, niêm mạc hoặc ổ hại tử phủ tạng
Bước 2: Làm sạch tiêu bản ngâm xút 10% hay Lactofenol: 15-20 phút
Bước 3: Nhuộm Gram ,Giemsa hay xanh Cotol
Bước 4: Quan sát trên kính hiển vi
*Trường hợp cần thiết
nuôi cấy phân lập
Tiêm truyền động vật thí nghiệm

Chẩn đoán phân biệt với bệnh đậu gà thể yết hầu
Giống: Các nốt mụn xuất hiện trên niêm mạc đường tiêu hóa. Con vật ủ rũ, kém ăn, xù lông, nôn, ói mửa
Khác:
V-CHẨN ĐOÁN
Chẩn đoán dựa trên các triệu chứng lâm sàng
Khi thấy gà có dấu hiệu bệnh lý đầu tiên như giảm ăn, ủ rũ, ít vận động, nếu nghi gà bị nấm diều ta kiểm tra theo các bước sau:
Bước 1: quan sát gà có các triệu chứng điển hình của “bệnh nấm diều” ở gà như sau hay không:
 • Nôn ộc ra thức ăn có chất nhầy hôi thối, có mùi chua.
 • Có tiêu chảy phân sống không?
 • Tỷ lệ chết cao hay thấp?
• Gà có chậm lớn hay không?
Bước 2: banh miệng gà ra quan sát kỹ xem có mảng bám màu trắng hay không.
V-CHẨN ĐOÁN
Bước 3: nếu vẫn chưa chắc chắn, ta tiến hành mổ khám và quan sát xem gà có các bệnh tích điển hình của “bệnh nấm diều” ở gà hay không:
 • Niêm mạc miệng và thực quản có loét không?
 • Niêm mạc diều có bị dày lên không? Có xuất hiện nốt mụn trắng hay một lớp màng trắng đục mỏng bám bên trong không?
Trong diều chứa nước nhầy hôi chua không
Dạ dày tuyến có sưng hoặc xuất huyết niêm mạc không? Trên niêm mạc có dịch viêm nhầy và các khối mụn trắng không?
• Niêm mạc ruột non có bị viêm cata với nhiều dịch nhầy không?
Lưu ý: khi mổ khám quan sát diều, trước khi có thể quan sát ta phải rửa trôi thức ăn bám trên đó, bước này nếu làm không cẩn thận, nhẹ nhàng sẽ làm bay mất luôn lớp màng giả do nấm hình thành nên sẽ dễ dẫn đến việc chẩn đoán sai.

V-CHẨN ĐOÁN
Bước 4: Gửi mẫu đến phòng thí nghiệm để phân lập và giám định đặc tính của nấm bệnh.
Bước 5: so sánh bệnh dựa vào bảng phân loại nấm gây bệnh trên gà như sau:

VI-PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ
1.Phòng bệnh
 Nấm diều chỉ xảy ra khi có các yếu tố bất lợi ảnh hưởng lên cơ thể con vật, nên nguyên tắc của việc phòng bệnh -> ko không cho các yếu tố bất lợi đó xảy ra :
Luôn đảm bảo môi trường chăn nuôi sạch sẽ: chuồng trại thông thoáng; xử lý chất độn chuồng trước khi đưa vào bằng thuốc diệt nấm mốc Cuso4 1gram/3 lít nước; phun sát trùng định kỳ.
Chế độ dinh dưỡng hợp lý.
Nước uống, thức ăn sạch mầm bệnh, dụng cụ uống và ăn cũng luôn sạch sẽ đảm bảo tránh lây nhiễm mầm “bệnh nấm diều” ở gà qua 2 đường này.
Loại bỏ các yếu tố gây stress cho gà như: quá sáng, quá dày, quá nóng…
Sử dụng kháng sinh hợp lý.
Loại bỏ bớt những con còi cọc, ốm yếu trong đàn.
VI-PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ
2.Điều trị
Những con bị nặng thì phải loại thải, phân đàn, cách ly, những con bị nhẹ, điều trị bằng các thuốc: Fungicidin, Mycostatin, Candicidin, Trycomicine
Mycostatin: 300-600.000 đơn vị/1kg trọng lượng hòa vào sữa chua ăn ngày 2 lần, ăn trong 10 ngày
Nystatin: 1ml/10-15kg thể trọng 1ml/1,5-2l nước uống hoặc 1ml/1kg thức ăn
VI-PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ
2.Điều trị
Cho uống cuso4 1/200
1gam/4 lít nước
2 giờ/1ngày
3-4 ngày
Uống kali iodure 0,8%
Bôi thuốc tím 1%
Pha nước/ trộn thức ăn thuốc giải độc
Giải độc gan: heparenol 1ml/lít nước
Giải độc thận: phosretic 1g/lít nước
Bổ sung thuốc trợ sức, trợ lực: vitamin C, B, E; chất điện giải…
THUỐC TRỢ SỨC TRỢ LỰC
VITAMIN
Điều trị “Bệnh nấm diều” ở gà không khó nhưng cái khó là tìm ra được căn nguyên của vấn đề tại sao bệnh lại bùng phát để điều trị tận gốc làm cho bệnh không tái phát nữa mới là khó.
 Điều trị “bệnh nấm diều” ở gà
 Bước 1: diệt nấm trong cơ thể gà bệnh và tăng sức đề kháng cho gà.
- Cho uống cuso4 (1gram/4 lít nước), cho uống 2 giờ/1ngày, liên tục trong 3 - 4 ngày.
- Đồng thời bổ sung thuốc giải độc gan thận pha vào nước hoặc trộn vào cám cho ăn.
- Bổ sung thêm các thuốc bổ tăng sức đề kháng như vitamin c, vitamin b, e hay các chất điện giải…
 Bước 2: tìm nguyên nhân mấu chốt gây “bệnh nấm diều” ở gà để xử lý.
- Nếu nhiễm nấm từ môi trường, thức ăn nước uống thì tiến hành vệ sinh chuồng trại, thay chất độn chuồng mới đã được xử lý bằng thuốc diệt nấm; xử lý nguồn nước bằng cuso4; loại bỏ hoặc xử lý nguồn thức ăn nhiễm nấm…
-  Nếu nhiễm nấm do bệnh khác thì xử lý bệnh đó, do dùng kháng sinh lâu ngày thì dừng kháng sinh lại…
VI-PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ
http://www.vietdvm.com/gia-cam/benh-gia-cam/benh-nam-dieu-o-ga-p1.html
http://nhanloc.net/?act=news&detail=detail&news_id=1470&cat_id=35&cat_item_id=247&lang=v
http://115.78.133.167:81/bitstream/11744.38/2494/3/K%E1%BB%B9%20thu%E1%BA%ADt%20ch%C4%83n%20nu%C3%B4i%20v%C3%A0%20ph%C3%B2ng%20tr%E1%BB%8B%20b%E1%BB%87nh%20cho%20g%C3%A0.pdf
Bài giảng Nấm và bệnh do nấm gây ra –PGS.TS. Nguyễn Bá Hiên
http://nhanloc.net/?act=news&detail=detail&news_id=1470&cat_id=35&cat_item_id=247&lang=vn
http://cailayvetco.com/vi/dieu-tri-benh.nd44/benh-nam-dieu.i499.html
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Cảm ơn thầy và các bạn
Đã chú ý lắng nghe