đọc văn - tiết 29
Ca dao hàI hước
Baứi giaỷng cuỷa giaựo vieõn: Phuứng ẹửực Lai
Toồ Vaờn - Trửụứng THPT Bỡnh Yeõn.
I.Tìm hiểu chung:
1.Đọc
2. Phân loại ca dao hài hước.
II. Tìm hiểu ca dao hài hước.
Ca dao tự trào
Ca dao hài hước, châm biếm.
III. Tổng kết.
IV. Luyện tập (BT trắc nghiệm)

I.Tìm hieåu chung

1. Đọc văn bản:
Em haõy ñoïc 4 baøi ca dao?
Bài 1
- Cưới nàng anh toan dẫn voi,
Anh sợ quốc cấm nên voi không bàn.
Dẫn trâu, sợ họ máu hàn,
Dẫn bò sợ họ nhà nàng co gân.
Miễn là có chú bốn chân,
Dẫn con chuột béo, mời dân mời làng.
Chàng dẫn, em lấy làm sang,
Nỡ nào em lại phá ngang như là.
Người ta thách lợn thách gà,
Nhà em thách cưới một nhà khoai lang:



Củ to thì để mời làng,
Còn như cỏ nhỏ, họ hàng ăn chơi.
Bao nhiêu củ mẻ, chàng ơi!
Để cho con trẻ ăn chơi giữ nhà;
Bao nhiêu củ rím, củ hà,
Để cho con lợn, con gà nó ăn.

#10. Slide 10
Bài 2:
Làm trai cho đáng sức trai,
Khom lưng chống gối gánh hai hạt vừng.
Bài 3:
Chồng người đi ngược về xuôi,
Chồng em ngồi bếp sờ đuôi con mèo.
Bài 4:
Lỗ mũi mười tám gánh lông,
Chồng yêu chồng bảo râu rồng trời cho.
Đêm nằm thì ngáy o..o.
Chồng yêu chồng bảo ngáy cho vui nhà.
Đi chợ thì hay ăn quà,
Chồng yêu chồng bảo về nhà đỡ cơm.
Trên đầu những rác cùng rơm,
Chồng yêu chồng bảo hoa thơm rắc đầu.
I.Tìm hiểu chung:
2. Phân loại:

Boán baøi ca dao treân phaân ra Laøm maáy
loaïi, laø nhöõng loaïi naøo?
Chia làm 2 loại:
- Bài 1: Ca dao tự trào.
- Bài 2,3,4: Ca dao hài hước, châm biếm.

II. Tìm hiểu văn bản:
1. Tiếng cười tự trào.
#4. Slide 4
voi,trâu-bò.
+ Voi, sợ quốc cấm.
+ Trâu, sợ máu hàn.
+ Bò, sợ họ nhà nàng co gân.
- Miễn là: có thú bốn chân.
- Dẫn con chuột béo mời dân mời làng.


Chàng trai dẫn cưới gồm những
gì?
a. Chàng trai dẫn cưới:

Lối nói khoa trương, phóng đại, giảm dần(dẫn voi-trâu-bò)
Cách nói đối lập (ý định-việc làm)
Cách lập luận hài hước, hóm hỉnh, thông minh(miễn là có thú bốn chân)
Em hãy cho nhận xét lối nói của
chàng trai ở bài ca dao trên?
Nhận xét:

- Lối nói giảm dần. Giọng điệu hài hước, dí dỏm, đáng yêu.
-Thông cảm được cái nghèo của chàng trai.
b.Cô gái thách cưới:
- Một nhà khoai lang:
+ Củ to, củ nhỏ
+ Củ mẻ,củ rím, củ hà
Cô gái thách cưới những gì? Hãy cho nhận
xét lối nói của cô gái ở bài ca dao trên?
Nhận xét:
=>Tinh thần vui vẻ, lạc quan trước cái nghèo và tâm hồn cao đẹp của người bình dân xưa: đặt tình nghĩa cao hơn của cải.
Thông qua lối nói của chàng trai
và cô gái, em hãy cho biết bài ca
dao nói lên tình cảm gì của người
xưa?

2.Tiếng cười hài hước, châm biếm.
a. Chế giễu người đàn ông lười nhác:

- Làm trai cho đáng sức trai:
Khom lưng chống gối >< gánh hai hạt vừng
? Yếu đuối, không đáng sức trai.
- Chồng người >< chồng em
Đi ngược về xuôi >< ngồi bếp sờ đuôi con mèo
? Lười nhác, không có chí lớn.
?Vừa phóng đại, cường điệu, vừa nói giảm
Những HA đối lập nào chế giễuLoại đàn ông lười nhác?
NT gì sử dụng ở đây?
Ý nghĩa bài ca dao 2,3
Phê phán trong nội bộ nhân dân với thái độ nhẹ nhàng, thân tình nhưng rất sâu sắc.
Nêu ý nghĩa của bài ca dao 2,3?


b. Chế giễu loại phụ nữ đỏng đảnh, vô duyên (B4)

- Lỗ mũi 18 gánh lông => râu rồng trời cho.
- Hay ăn quà => đỡ cơm
- Đầu rác rơm => hoa thơm.
?Cường điệu, phóng đại, so sánh, trùng lặp để gây cười, chế giễu

Chi tiết nào chế giễu phụ nữ đỏng đảnh, vô duyên trong bài ca dao 4? Em có nhận xét gì về NT thể hiện ở đây?
Ý nghĩa bài ca dao
Nhắc nhở nhẹ nhàng, tế nhị loại đàn bà vô duyên, đỏng đảnh, mong họ thay đổi cách sống.

Em hãy nêu ý nghĩa của bài ca dao số 4?
III. Tổng kết:
Ghi nhớ SGK/92
Câu 1: Trong bài ca dao số1, chàng trai không định dẫn con vật nào dưới đây?

A.Voi B.Lợn
C.Trâu D.Chuột
E.Bò
IV. Bài tập trắc nghiệm:
Câu 2: Tại sao chàng trai không dẫn cưới bằng trâu bò mà lại dẫn cưới bằng con "chuột béo"?
A.Vì chúng đều là "Thú bốn chân"
B.Vì họ nhà gái kiêng trâu bò
C.Vì chàng trai nghèo
D.Cả A,B và C
Câu 3: Lời lẽ của chàng trai và cô gái có ý nghĩa gì?
A.Chua chát cho cảnh nghèo
B.Nói cho vui trong cảnh nghèo
C.Bộc lộ tâm hồn lạc quan, yêu đời của người lao động
D.Câu Avà B
E.Câu B và C