KIỂM TRA BÀI CŨ
Hỏi. Trình bày nội dung chính của văn bản
“Mây và sóng”?
- Bài thơ ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.
Đồng thời gửi gắm những triết lí đậm tính nhân văn
của nhà thơ.

Nghe bài hát “Làm anh khó đấy” phổ thơ Phan Thị Thanh
Nhàn và cho biết bài hát đã nhắn nhủ chúng ta điều gì?

BÀI 2: GÕ CỬA TRÁI TIM (11 TIẾT)
Tiết 20,21: Văn bản 3
BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI
- Tạ Duy Anh-

I. Đọc và tìm hiểu chung

Hướng dẫn:
+ Đọc to, rõ ràng, diễn cảm
+ Giọng đọc thay đổi theo diễn biến của sự việc và
tâm trạng của nhân vật. (Kiều Phương giọng vui
vẻ, hồn nhiên; Anh trai giọng khinh khỉnh, xem
thường em gái…)

Hỏi: Em hãy liệt kê các sự việc chính của truyện?
Các sự việc chính:
+ Giới thiệu về nhân vật Kiều Phương.
+ Tài năng hội họa của Kiều Phương được phát hiện.
+ Người anh ghen ghét, đố kị với em gái.
+ Bức tranh "Anh trai tôi" của Kiều Phương đạt giải nhất.
+ Anh hiểu được tâm hồn và lòng nhân hậu của em gái.
Hỏi: Từ các sự việc trên, em hãy tóm tắt nội dung
chính của truyện bằng một đoạn văn?

Câu chuyện kể về hai anh em Kiều Phương (còn gọi
là Mèo) qua lời kể của người anh. Mèo là một cô bé
hay nghịch ngợm nhưng lại có năng khiếu vẽ đặc biệt.
Khi chú Tiến Lê phát hiện ra tài năng hội họa của em
gái, người anh thường gắt gỏng, xa lánh Mèo. Nhưng
thật bất ngờ bức tranh đạt giải của Kiều Phương lại
là bức tranh vẽ về người anh trai thân yêu của mình.
Đứng trước bức tranh có tựa đề "Anh trai tôi", người
anh nhận ra tấm lòng nhân hậu của em gái và hối hận
vì đã có lúc mình đối xử không đúng với em.

HĐCN – Đọc phần chú thích dưới chân trang
và trả lời câu hỏi: Nêu những nét chính về tác
giả (cuộc đời, sự nghiệp), tác phẩm (xuất xứ,
thể loại, phương thức biểu đạt) của văn bản.

1. Tác giả
- Tên khai sinh: Tạ Việt Đãng, sinh
năm 1959
- Bút danh khác: Lão Tạ, Chu Qúy,
Bình Tâm
- Quê : Chương Mỹ, Hà Tây (nay là
Hà Nội)
- Là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới
- Sáng tác tiêu biểu: Bước qua lời
nguyền, Giã biệt bóng tối, Lão khổ, Đi
tìm nhân vật…

Tạ Duy Anh thành công ở mảng đề tài viết
cho thiếu nhi, ông từng nói: "Tôi dành
những trang viết trong trẻo vì trẻ em rất
trong sáng", vì vậy ông đã thổi hồn cho
những sáng tác khi viết cho lứa tuổi này.
Với Tạ Duy Anh hơn 20 năm cầm bút, ông là
một người “ không bao giờ cho phép mình ngồi
vào bàn viết mà lại thiếu sự nghiêm túc, tỉnh
táo… chú ý từng chữ một”, vẫn luôn trăn trở
tìm cách đổi mới tư duy, quan niệm nghệ thuật,
làm mới tác phẩm. Chính những điều đó khiến
các tác phẩm của ông lúc ra đời luôn có một
sức sống riêng.

2. Tác phẩm
- Xuất xứ: In trong tập “Bản nhạc con đà điểu”, 2016
- Thể loại: Truyện ngắn
- PTBĐ: Tự sự + miêu tả + biểu cảm
- Nhân vật chính: Kiều Phương và người anh (nhân
vật trung tâm)

HĐCN (2) – thực hiện câu hỏi 1 trong sgk/51.
+ Người kể chuyện: người anh trai (xưng "tôi")
+ Ngôi kể: ngôi thứ nhất
+ Dùng ngôi kể này sẽ khai thác được chiều sâu tâm lí,
cho phép tác giả miêu tả tâm trạng của nhân vật một
cách tự nhiên, sinh động, chân thực và đáng tin cậy.
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất - người anh kể chuyện  Tâm
trạng nhân vật được thể hiện tự nhiên, sinh động và giúp
câu chuyện chân thực, đáng tin cậy

II. Tìm hiểu văn bản
1. Nhân vật Kiều Phương

- Theo dõi vào văn bản sgk/48,49,50 – hoạt động cặp đôi
(4') và trả lời câu hỏi:
1. Tìm các chi tiết kể, tả Kiều Phương theo gợi ý sau:
(Dùng bút chì gạch chân các chi tiết trong sách giáo khoa)
- Ngoại hình, tính cách
- Sở thích
- Thái độ của KP với mọi người
- Tình cảm của KP với anh trai
2. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật?
Qua đó em cảm nhận như thế nào về cô bé Kiều
Phương?

1. Tìm các chi tiết kể, tả Kiều Phương theo gợi ý: Ngoại
hình, tính cách; Sở thích; Thái độ của KP với mọi người;
Tình cảm của KP với anh trai.
*Ngoại hình, tính cách
+ Tên thân mật là Mèo
+ Khuôn mặt luôn bị bôi bẩn
+ Dùng tên Mèo để xưng hô với bạn bè
+ Hay lục lọi đồ vật với vẻ thích thú
+ Vui vẻ làm việc nhà, vừa làm, vừa hát.
- Kiều Phương là cô bé hồn nhiên, vô tư, trong sáng,
hiếu động, đáng yêu.

*Sở thích:
+ Yêu thích vẽ
+ Tự chế màu vẽ, bí mật vẽ tranh
+ Mọi thứ trong nhà đều được đưa vào tranh rất có hồn.
- Là cô bé say mệ nghệ thuật, có tài năng hội họa, rất
thông minh, sáng tạo
.

* Thái độ với mọi người:
+ Vui vẻ chấp nhận biệt hiệu Mèo anh tặng
+ Dễ thân với bé Quỳnh, chú Tiến Lê
- Vui vẻ, cởi mở, sống chan hòa với mọi người.

*Tình cảm với anh trai:
+ Vui vẻ chấp nhận khi anh trai gọi là Mèo
+ Chọn anh trai làm đề tài cho bức tranh vẽ tham dự
cuộc thi với tất cả tình yêu thương.
- Rất yêu thương và quý mến anh trai

2. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật?
Qua đó em cảm nhận như thế nào về cô bé Kiều
Phương?
+ Miêu tả tinh tế (mặt luôn bị bôi bẩn) -> làm nổi bật vẻ
tinh nghịch, đáng yêu của KP.
+ Kể chuyện (cái bát múc cám lợn, con mèo vằn) ->
Ngôn ngữ dễ hiểu, lời kể chân thật tự nhiên.
- Nghệ thuật miêu tả, kể chuyện quan sát tinh tế, ngôn
ngữ dễ hiểu, lời kể chân thật tự nhiên đã khắc họa Kiều
Phương là cô bé hồn nhiên, trong sáng, có tài năng hội
họa, nhân hậu, vị tha, đáng yêu và đáng trân trọng.

- Tạ Duy Anh phải là một nhà văn vô cùng am hiểu tính
cách trẻ thơ mới có thể kể, tả một nhân vật vô cùng
đáng yêu như vậy.

Hỏi: Qua nhân vật Kiều Phương, em học tập
được những đức tình gì?
- Sống nhân hậu, độ lượng, sẵn sàng tha thứ cho lỗi lầm
của người khác khi họ nhận lỗi.

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
- Bài cũ:
+ Học bài theo vở ghi kết hợp sách giáo khoa.
+ Đọc và tóm tắt nội dung chính của văn bản
- Bài mới:
+ Đọc văn bản và tìm hiểu về nhân vật người anh.
+ Trả lời các câu hỏi 3,4,5 sách giáo khoa trang
51