MÔN: KHOA HỌC TỰ NHIÊN 7
CHỦ ĐỀ 8: TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG Ở SINH
VẬT

TIẾT 90 – BÀI 19: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUANG HỢP

GV: NGUYỄN THỊ HỢI
TRƯỜNG THCS THANH SƠN

KHỞI ĐỘNG
Quan sát và trả lời câu hỏi

• Câu 1: Đưa chậu cây hoa giấy trồng ngoài sáng
vào trong nhà, em hãy dự đoán hiện tượng xảy
ra đối với cây hóa giấy sau một thời gian?
• Câu 2: Dựa vào phương trình tổng quát của
quang hợp, cho biết những yếu tố nào ảnh
hưởng đến hiện tượng quang hợp?

Câu 2: Dự đoán
• Phương trình quang hợp:

Nước

Carbon
dioxide

Ánh sáng
Diệp lục

Chất hữu
cơ

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp: Nước,
Carbon dioxide, Ánh sáng,…

Oxygen

BÀI 19. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN QUANG HỢP

NỘI DUNG BÀI HỌC
I

II

Các yếu tố ảnh hưởng

Ý nghĩa thực tiễn của việc trồng

đến quang hợp

và bảo vệ cây xanh

I. Các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp
1. Ánh sáng
Trả lời câu hỏi
 Theo em, nhu cầu ánh sáng của các

+ Theo em, nhu cầu ánh sáng của các loài cây có giống
nhau
không?
loài
cây có giống nhau không?
+ Lấy ví dụ về những cây ưa ánh sáng mạnh và những cây

ưa ánh
sáng
Lấy
víyếu?
dụ về những cây ưa ánh sáng

mạnh và những cây ưa ánh sáng yếu?

Nhu cầu ánh sáng của các loài cây không giống nhau. Bao gồm:
• Nhóm cây ưa ánh sáng mạnh: nha đam, thông, bạch đàn, rau muống…

• Nhóm cây ưa ánh sáng yếu: diếp cá, lá lốt, dương xỉ…

Theo em, cây ưa ánh sáng mạnh và
cây ưa ánh sáng yếu thường mọc ở
chỗ nào?

Trả lời câu hỏi luyện tập và vận dụng trang 93 sgk

Em hãy quan sát hình 19.2, cho biết cây nào ưa ánh sáng mạnh
và cây nào ưa ánh sáng yếu. Vì sao?

Vì sao trong nông nghiệp để
tăng năng suất một số loại cây
trồng người ta thường dùng
đèn chiếu sáng vào ban đêm?

Mô tả và giải thích thí nghiệm ảnh hưởng của ánh sáng
đến quang hợp của cành rong đuôi chó.

Câu trả lời:
Cường độ ánh sáng càng mạnh
→ Cường độ quang hợp càng
Từ kết quả trong bảng 19.1, cho
biết ánh sáng mạnh hay yếu có
ảnh hưởng đến quang hợp ở
rong đuôi chó như thế nào?

mạnh
→ Số lượng bọt khí oxygen sinh
ra càng nhiều và ngược lại.

1. Vì sao nhiều giống cây muốn thu năng suất cao thì không nên trồng
với mật độ quá dày ? Cho ví dụ.
2. Vì sao giống cây cảnh trồng ở chậu để trong nhà vẫn xanh tốt?
Nêu ví dụ.

KẾT LUẬN
1. Ánh sáng
- Ánh sáng cung cấp năng lượng cho quang hợp. Nhu cầu ánh
sáng của các loại cây là khác nhau.
- Có hai nhóm cây: Nhóm cây ưa ánh sáng mạnh và nhóm cây
ưa ánh sáng yếu.

2. Carbon dioxide
Thảo luận cặp đôi

• Hãy cho biết ảnh hưởng của
hàm lượng carbon dioxide
đến quang hợp ở cây đậu

Đọc thông tin bảng 19.2, trả lời câu hỏi:

xanh và cây bí đỏ?
•

So sánh cường độ quang
hợp của cây đậu xanh và cây
bí đỏ ở cùng một hàm lượng
carbon dioxide?

Trả lời câu hỏi:
 Ảnh hưởng của nồng độ carbon dioxide đến quang hợp ở cây đậu xanh và
cây bí đỏ:
• Nồng độ Carbon dioxide càng tăng lên trong giới hạn từ 0,03% → 0,1% thì
cường độ quang hợp ở hai cây tăng lên.
• Khi nồng độ carbon dioxide tăng lên quá cao (0,4%) thì cường độ quang hợp
ở cả hai cây đều giảm.
 Ở cùng nồng độ carbon dioxide, cường độ quang hợp của cây đậu xanh thấp
hơn cường độ quang hợp của cây bí đỏ

Kết luận: Ảnh hưởng của carbon dioxide đến quang hợp:
2. Carbon dioxide
• Cây có thể quang hợp khi CO2 khoảng 0,03%. Hiệu quả quang
hợp sẽ tăng khi nồng độ khí carbon dioxide tăng và ngược lại.
•

Khi nồng độ carbon dioxide tăng lên quá cao thì cây sẽ chết, nếu
nồng độ carbon dioxide quá thấp thì cây sẽ không thể quang hợp.

• Ở cùng một nồng độ carbon dioxide, thì cường độ quang hợp ở
mỗi loại cây là khác nhau.

3. Nước

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Câu 1. Theo em, nước đóng vai trò gì trong quá trình
quang hợp của cây xanh?
…………………………………………………..

Các em hãy đọc thông tin mục 3
– SGK tr.95, thảo luận và hoàn
thành Phiếu học tập số 1

Câu 2. Cây sẽ như thế nào nếu được tưới đủ nước,
thiếu nước hoặc thừa nước?
…………………………………………………..
Câu 3. Theo em, ở mỗi giai đoạn phát triển, cây có
nhu cầu nước giống nhau hay khác nhau? Lấy ví dụ?
…………………………………………………..
Câu 4. Vì sao trong trồng trọt, muốn thu được năng
suất cao thì cần tưới đủ nước cho cây trồng?
…………………………………………………..

Kết quả phiếu học tập số 1
Câu 1. Trong quá trình quang hợp, nước vừa là nguyên liệu vừa là
yếu tố tham gia vào việc đóng, mở khí khổng.
Câu 2.
• Cây đủ nước: quang hợp diễn ra bình thường, cây phát triển.
• Cây thiếu nước: Cây đóng khí khổng ngăn chặn sự mất nước,
làm giảm quá trình quang hợp.
• Cây thừa nước: Khí khổng mất sức trương nước và không thể
mở khí khổng, cây không thể quang hợp.

Câu 3. Ở mỗi giai đoạn phát triển, cây có nhu cầu
nước khác nhau.
Ví dụ: Cây mía cần tưới nước thường xuyên khí
mới trồng, đến khi mía có đốt thì tưới nước ít hơn.
Câu 4. Trong trồng trọt, muốn thu được năng suất
cao thì cần tưới đủ nước cho cây trồng vì: tưới đủ
nước giúp cây quang hợp hiệu quả → Cây sinh
trưởng phát triển tốt, tạo thành nhiều chất hữu cơ
giúp thu được năng suất cao.

1. Nhu cầu nước của các loài cây có giống nhau không?
2. Kể tên những cây cần nhiều nước, những cây cần ít
nước.

KẾT LUẬN
3. Nước
 Nước vừa là nguyên liệu, vừa là yếu tố tham gia vào việc đóng, mở khí
khổng.
• Cây đủ nước: tế bào khí khổng mở, carbon dioxide khuếch tán vào bên
trong lá, tăng hiệu quả quang hợp.
• Cây thiếu nước: các lỗ khí trên lá bị khép bớt lại làm lượng khí carbon
dioxide đi vào tế bào lá giảm, dẫn đến giảm hiệu quả quang hợp.


Mỗi loại cây có nhu cầu nước khác nhau và ở mỗi giai đoạn cây cũng cần
lượng nước khác nhau.

4. Nhiệt độ
Đọc thông tin sgk, bảng 19.3 trả lời câu hỏi:

Nêu ảnh hưởng của nhiệt độ
đến quang hợp ở thực vật?

Nhiệt độ ảnh hưởng tới các phản ứng
trong quang hợp của thực vật:
• Nhiệt độ quá cao sẽ làm giảm hoặc
ngừng quá trình quang hợp.
• Nhiệt độ quá thấp gây khó khăn
trong việc rễ cây cung cấp nguyên
liệu (nước) cho quang hợp.
→ Nhiệt độ thích hợp từ 200C - 300C

• Đọc thông tin bảng 19.3 cho biết ảnh hưởng của nhiệt độ đến quang
hợp ở cây cà chua. Cây quang hợp mạnh nhất ở nhiệt độ nào?
• Có phải cứ tăng nhiệt độ là cường độ quang hợp tăng theo hay không?

Ảnh hưởng của nhiệt độ đến
quang hợp ở cây cà chua:
• Cà chua quang hợp mạnh nhất
ở nhiệt độ 21oC.
•

Khi nhiệt độ thấp (13oC) cây
quang hợp yếu.

• Khi nhiệt độ quá cao (35oC), quá
trình quang hợp bị ngưng trệ.

 Không phải cứ tăng nhiệt độ là cường độ quang hợp
tăng. Nếu nhiệt độ tăng cao quá sẽ khiến cho các hạt
diệp lục bị phân hủy, các enzyme xúc tác cho các
phản ứng quang hợp bị biến tính
→ quá trình quang hợp bị ngưng trệ.

LIÊN HỆ THỰC TẾ

Vì sao trong thực tiễn người ta cần chống nóng
và chống rét cho cây trồng? Nêu ví dụ biện pháp
chống nóng và chống rét cho cây?

KẾT LUẬN

4. Nhiệt độ
- Quang hợp của thực vật chỉ diễn ra bình thường ở
nhiệt độ trung bình 20-300C.
- Khi nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, quang hợp của
hầu hết các loài cây đều bị giảm hoặc ngừng trệ.

GV yêu cầu HS cả lớp viết sơ đồ
tư duy tổng kết bài học

VẬN DỤNG VÀ HDVN
Làm bài tập trong Sách
giáo khoa khtn 7

01

02

03

04
Đọc và tìm hiểu trước

Ôn lại kiến thức đã
học

Người ta trồng cây ăn quả, cây
rau trong nhà kính cải thiện hiệu II. Ý nghĩa thực tiễn của việc
quả quang hợp của cây với đèn trồng và bảo vệ cây xanh
led với màu sắc và cường độ
thích hợp? Giải thích tại sao.

Xin chân thành cảm ơn
các thầy cô và các em!