TIẾT 15:
SỐ VÔ TỈ. SỐ THỰC

?

KHỞI ĐỘNG

Bài toán: Cho hình bên,hình vuông AEBF có cạnh bằng
1(m).
a) Tính diện tích của hình vuông AEBF?

S AEBF 12 1(m 2 )
b) Dựng hình vuông ABCD có cạnh AB là đường chéo của
hình vuông AEBF.
Hãy tính diện tích của hình vuông ABCD?

S ABCD 2.S AEBF 2.1 2(m 2 )
c) Tính độ dài đường chéo AB?
Nếu gọi độ dài cạnh hình vuông ABCD là x (m). ĐK x >0
2
thì ta có:

x 2

Þx = 1,4142135623730950488…

B

E

x

1
m

F
A
D

C

TIẾT 15: SỐ VÔ TỈ. SỐ THỰC
1, Số vô tỉ.
* Khái niệm (sgk/40):
Số vô tỉ là số viết được dưới dạng số thập phân vô hạn không tuần
Tậphoàn.
hợp các số vô tỉ ký hiệu là I.

?

Tính
2
3 9
2
 3 9
2

 1  1
  9
 3
2
  1 1
 
3 9


 Ta nói: số 3 và – 3 là các căn bậc hai của 9






1
1
Ta nói: số và
là các căn bậc hai của 9
3
3

* Khái niệm (sgk/40):
Căn bậc hai của một số a không âm là số x sao cho:

2

x a

TIẾT 15: SỐ VÔ TỈ. SỐ THỰC
2. Khái niệm về căn bậc hai

* Khái niệm (sgk/40):
Căn bậc hai của một số a không âm là số x

x 2 a

* Ví
dụ:
saocho:
 Căn bậc hai của 16 là 4 và – 4.
 Căn bậc hai của 0 là 0.
* Chú ý:
 Số 0 có đúng một căn bậc hai là chính số 0, ta viết
 Số dương a có hai căn bậc hai

a
 Cách viết: 4 2 (SAI)

là



.

a

0 0

Bài tập 1: khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu đúng

O
a)

36 = 6

b)

(-3) 2 = -3

c)

4
2
=±
25
5

Bài tập 2: Theo mẫu: Vì 22 = 4 và
25
a) Vì 52 ...............

b) Vì

2

7........ 49
2
........

4=2

d)

1

e) O

Hãy hoàn thành bài tập sau :

25 5
nên...........
49 7
nên...........

1
1
nên 1 ...............
4
4
2
2
 2
9 .................
9
d) Vì   ................
nên
3
...........
 3

c) Vì

x =9 x =3

0,01 = -0,1

Tập hợp số tự nhiên, kí hiệu: N
Tập hợp các số nguyên, kí hiệu: Z
Tập hợp số hữu tỉ, kí hiệu: Q 
 Tập hợp số thực, kí hiệu: R
Tập hợp số vô tỉ, kí hiệu: I

NZ Q  R
I  R

N

Z

Q
R

Sơ đồ ven

I

Q  I 

TIẾT 21,22,23: SỐ VÔ TỈ. SỐ THỰC

3. Sè thùc. Biểu diễn số thực trên trục số:
a. Sè thùc:
 Sè h÷u tØ vµ sè v« tØ ®­ưîc gäi chung lµ sè thùc. Tập hợp số thực, kí hiệu: R
Ví dụ:

 Cách viết x  R cho ta biết x là một số thực
 Với hai số thực x, y bất kì ta luôn có:hoặc x = y hoặc x < y hoặc x > y
VÝ dô:
a) 0,3192…< 0,32(5)

b) 1,24598…> 1,24596…

 Víi a, b lµ hai sè thùc d­ư¬ng, ta cã: nÕu a > b th×

a b

TIẾT 15: SỐ VÔ TỈ. SỐ THỰC
b) Biểu diễn số thực trên trục số:

- Mỗi số thực được biểu diễn bởi một điểm trên trục số.
- Mỗi điểm trên trục số biểu diễn một số thực.
Như vậy, các điểm biểu diễn số thực đã lấp đầy trục số.
Vì thế, trục số còn được gọi là trục số thực

Bµi tËp
Bµi 1: §iÒn c¸c dÊu (,,) thÝch hîp vµo « vu«ng:
3  Q; 3  R; 3  I; -2,53  Q;
0,2(35)  I; N  Z; I  R.
Bµi 2. §iÒn vµo chç trèng (…) trong c¸c ph¸t biÓu sau:
hữu
tỉ ....
a) NÕu a lµ sè thùc th× a lµ sè …
.…tỉ. hoÆc sè ..vô
……
b) NÕu b lµ sè v« tØ th× b viÕt được dưới dạng số……………….…………...
thập phân vô hạn không tuần hoàn
Bµi 3. Trong c¸c c©u sau ®©y, c©u nµo ®óng, c©u nµo sai?
c) NÕu a lµ sè nguyªn th× a còng lµ sè thùc; §
d) ChØ cã sè 0 kh«ng lµ sè h÷u tØ dương vµ còng kh«ng lµ sè h÷u tØ ©m S
e) NÕu a lµ sè tù nhiªn th× a kh«ng ph¶i lµ sè v« tØ. §

DẶN DÒ
- Cần nắm vững căn bậc hai của một số a không âm; so sánh,
phân biệt số hữu tỉ và số vô tỉ. Đọc mục “Có thể em chưa
biết”.
- Bài tập về nhà số 83, 84, 86 trang 41, 42 SGK
số 106, 107, 110, 114 trang 18, 19 SBT.
Tiết sau mang thước kẻ, compa.

NỘI DUNG GHI BÀI
TIẾT 15: SỐ VÔ TỈ. SỐ THỰC
1, Số vô tỉ.
* Khái niệm (sgk/40):
Số vô tỉ là số viết được dưới dạng số thập phân vô hạn không tuần
Tậphoàn.
hợp các số vô tỉ ký hiệu là I.

2. Khái niệm về căn bậc hai

* Khái niệm (sgk/40):
2
x
Căn bậc hai của một số a không âm là số x 2

* Ví dụ:
sao
cho:
 Căn bậc hai của 16 là 4 và – 4.
 Căn bậc hai của 0 là 0.
* Chú ý:
 Số 0 có đúng một căn bậc hai là chính số 0, ta viết

0 0

 Số dương a có đúng hai căn bậc hai là hai số đối nhau. Số
dương kí hiệu là

a . Số âm kí hiệu là  a .

 Cách viết: 4 2 (SAI)

Bài tập 1: khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu đúng

O
a)

36 = 6

b)

(-3) 2 = -3

c)

4
2
=±
25
5

Bài tập 2: Theo mẫu: Vì 22 = 4 và
25
a) Vì 52 ...............

b) Vì

2

7........ 49
2
........

4=2

d)

1

e) O

Hãy hoàn thành bài tập sau :

25 5
nên...........
49 7
nên...........

1
1
nên 1 ...............
4
4
2
2
 2
9 .................
9
d) Vì   ................
nên
3
...........
 3
..............

c) Vì

x =9 x =3

0,01 = -0,1

3. Sè thùc. Biểu diễn số thực trên trục số:
a. Sè thùc:

 Sè h÷u tØ vµ sè v« tØ ®­ưîc gäi chung lµ sè thùc. Tập hợp số thực, kí hiệu: R
Ví dụ:

 Cách viết x  R cho ta biết x là một số thực
 Với hai số thực x, y bất kì ta luôn có:hoặc x = y hoặc x < y hoặc x > y
VÝ dô:
a) 0,3192…< 0,32(5)

b) 1,24598…> 1,24596…

 Víi a, b lµ hai sè thùc d­ư¬ng, ta cã: nÕu a > b th× a  b

b) Biểu diễn số thực trên trục số:

- Mỗi số thực được biểu diễn bởi một điểm trên trục số.
- Mỗi điểm trên trục số biểu diễn một số thực.
Như vậy, các điểm biểu diễn số thực đã lấp đầy trục số.
Vì thế, trục số còn được gọi là trục số thực

4.Bài tập
Bµi 1: §iÒn c¸c dÊu (,,) thÝch hîp vµo « vu«ng:
3  Q; 3  R; 3  I; -2,53  Q;
0,2(35)  I; N  Z; I  R.
Bµi 2. §iÒn vµo chç trèng (…) trong c¸c ph¸t biÓu sau:
hữu
tỉ ....
a) NÕu a lµ sè thùc th× a lµ sè …
.…tỉ. hoÆc sè ..vô
……
b) NÕu b lµ sè v« tØ th× b viÕt được dưới dạng số……………….…………...
thập phân vô hạn không tuần hoàn
Bµi 3. Trong c¸c c©u sau ®©y, c©u nµo ®óng, c©u nµo sai?
c) NÕu a lµ sè nguyªn th× a còng lµ sè thùc; §
d) ChØ cã sè 0 kh«ng lµ sè h÷u tØ dương vµ còng kh«ng lµ sè h÷u tØ ©m S
e) NÕu a lµ sè tù nhiªn th× a kh«ng ph¶i lµ sè v« tØ. §

Bài học đến đây là kết
thúc
Chúc các em một tuần học
vui khỏe!