Nhiệt liệt chào mừng
các thầy cô giáo
Đến dự giờ lớp 7ABC
Giáo viên: Nguyễn Thị Thu Lê
Tr­ường THCS Hạc Trì
Bài giảng Ngữ văn 7
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Đọc thuộc lòng khổ thơ cuối trong bài “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” của Đỗ Phủ và phân tích?
Đáp án:
Khổ cuối:
+Dùng thán từ (Than ôi!)
+ Lời nói biểu cảm, trực tiếp bộc bạch
=> Thể hiện ước mơ, khát vọng nhân đạo vị tha cao cả của nhà thơ về 1 mái nhà chung cho muôn nghìn người trong thiên hạ.
KIỂM TRA BÀI CŨ
2. Ước vọng tha thiết này cho em hiểu gì về nhà thơ Đỗ Phủ?
Đáp án:
Là nhà thơ có tấm lòng nhân đạo cao cả, có thể quên đi nỗi cơ cực của bản thân để hướng tới nỗi cực khổ của đồng loại.
CẢNH KHUYA

TIẾT 45:
(HỒ CHÍ MINH)
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

I. Tiếp xúc văn bản:
1. Đọc diễn cảm văn bản:
* Cách đọc: Giọng chậm rãi, thanh thản và sâu lắng, nhấn mạnh điệp ngữ “chưa ngủ”; nhịp câu 1: 3/4; Câu 2, 3: 4/3; câu 4: 2/5.
Cảnh khuya
Tiếng suối trong / như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ / bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ / người chưa ngủ,
Chưa ngủ / vì lo nỗi nước nhà.
Cảnh Khuya
Tiếng suối trong / như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ / bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ / người chưa ngủ,
Chưa ngủ / vì lo nỗi nước nhà.
1947
(Hồ Chí Minh)
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

I. Tiếp xúc văn bản:
1. Đọc diễn cảm văn bản:
2. Tìm hiểu chú thích:
*Tác giả:
- Là lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và cách mạng Việt Nam.
- Là anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới.
- Là 1 nhà thơ lớn.
- Hồ Chí Minh ( 1890 – 1969 ), quê ở Làng Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

NHÀ TƯỞNG NIỆM BÁC HỒ Ở THÁI NGUYÊN
1. Đọc diễn cảm văn bản:
I. Tiếp xúc văn bản:
2. Tìm hiểu chú thích:
*Tác giả:
*Tác phẩm:
- Ra đời trong thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, ở chiến khu Việt Bắc (1947- 1948)
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

1. Đọc diễn cảm văn bản:
I. Tiếp xúc văn bản:
2. Tìm hiểu chú thích:
*Tác giả:
*Tác phẩm:
- Ra đời trong thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, ở chiến khu Việt Bắc (1947- 1948)
- Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt (Tuyệt cú)
- PTBĐ: miêu tả + biểu cảm
*Từ khó: SGK - 142
3. Cấu trúc:
Hai câu đầu tả cảnh
Hai câu sau thể hiện tâm trạng
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu đầu:
Cảnh rừng Việt Bắc vào lúc đêm khuya
Tiếng suối trong / như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ / bóng lồng hoa.
-> Hình ảnh so sánh đặc sắc, mới lạ: tiếng suối là âm thanh của tự nhiên với tiếng hát là âm thanh của con người
I. Tiếp xúc văn bản:
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
(Cảnh khuya - Hồ Chí Minh)
Côn Sơn có suối nước trong
Ta nghe suối chảy như cung đàn cầm
(Côn Sơn ca - Nguyễn Trãi)
Tiếng suối trong như nước ngọc tuyền
(Tiếng sáo Thiên Thai - Thế Lữ)
Nơi Bác ở: sàn mây, vách gió
Sáng nghe chim rừng gáy bên nhà
Đêm trăng một ngọn đèn khêu nhỏ
Tiếng suối trong như tiếng hát xa…
(Theo chân Bác - Tố Hữu)

II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu đầu:
Cảnh rừng Việt Bắc vào lúc đêm khuya
Tiếng suối trong / như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ / bóng lồng hoa.
-> Hình ảnh so sánh đặc sắc, mới lạ: tiếng suối là âm thanh của TN với tiếng hát là âm thanh của con người
-> Điệp từ: lồng
=>Tạo bức tranh toàn cảnh hoà hợp, sống động của cây, hoa, trăng.
I. Tiếp xúc văn bản:
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
(Cảnh khuya - Hồ Chí Minh)
Trăng dãi nguyệt, nguyệt in một tấm,
Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông
Nguyệt hoa hoa nguyệt trùng trùng
Trước hoa dưới nguyệt trong lòng xót đau.
(Bản dịch Chinh phụ ngâm khúc – Đoàn Thị Điểm)
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Hai câu đầu:
Cảnh rừng Việt Bắc vào lúc đêm khuya
Tiếng suối trong / như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ / bóng lồng hoa.
-> Hình ảnh so sánh đặc sắc, mới lạ: tiếng suối là âm thanh của TN với tiếng hát là âm thanh của con người
-> Điệp từ: lồng
=>Tạo bức tranh toàn cảnh hoà hợp, sống động của cây, hoa, trăng.
=> Gợi vẻ đẹp TN trong trẻo, tươi sáng, gần gũi, gợi niềm vui sống cho con người.
I. Tiếp xúc văn bản:
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

II. Tìm hiểu văn bản:
2. Hai câu thơ cuối:
Tâm trạng vì nước, vì dân của Bác
-> Điệp từ: chưa ngủ
Ngắt nhịp sáng tạo, phá cách: 2/5 ở câu 4
Cảnh khuya như vẽ / người chưa ngủ,
Chưa ngủ / vì lo nỗi nước nhà.
->So sánh: cảnh khuya như vẽ + danh từ “nỗi”
=>Bác “chưa ngủ” là vì lo việc nước: Tình yêu nước thường trực trong tâm hồn tác giả.
=>Bác ”Chưa ngủ” là để thưởng ngoạn vẻ đẹp của TN: Say đắm, hoà hợp với TN
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

II. Tìm hiểu văn bản:
2. Hai câu thơ cuối:
Tâm trạng vì nước, vì dân của Bác
Cảnh khuya như vẽ / người chưa ngủ,
Chưa ngủ / vì lo nỗi nước nhà.
=> Bác vừa tha thiết với vẻ đẹp của TN vừa tha thiết với vận mệnh của đất nước.
=> Bác là người yêu nước, yêu TN và có tinh thần trách nhiệm đối với nước, với dân.
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Cảnh khuya - Hồ Chí Minh)
Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy,
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng, ý thiếp ai sầu hơn ai!
(Bản dịch Chinh phụ ngâm – Đoàn Thị Điểm)
III. Tổng kết – Ghi nhớ:
*Ghi nhớ: SGK Tr 143.
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

Câu 1: Câu thơ: “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà” ngắt nhịp như thế nào?
a. 2/5
b. 2/2/3
c. 2/2/1/2
d. 4/3
Câu 2: Nghệ thuật so sánh trong câu thơ “Tiếng suối trong như tiếng hát xa” có tác dụng gì?
a. Làm cho tiếng suối gần gũi với con người.
b. Gợi sự tĩnh lặng, huyền diệu trong đêm rừng Việt Bắc.
c. Thể hiện cách cảm nhận riêng của Bác so với các nhà thơ khác khi cùng viết về một đối tượng.
d. Cả a, b, c.
IV. Luyện tập:
Bài tâp 1: Trắc nghiệm khách quan
Khoanh tròn vào chữ cái ở đầu các câu trả lời đúng nhất
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

IV. Luyện tập :
Câu3: Bài thơ Cảnh khuya miêu tả cảnh vật ở đâu?
a. Thủ đô Hà Nội
b. Việt Bắc
c. Tây Bắc
d. Nghệ An
Câu 4: Bài thơ Cảnh khuya cho ta thấy Bác Hồ là một con người:
a. Yêu thiên nhiên say đắm
b. Yêu nước sâu sắc
c. Lo lắng cho vận mênh đất nước
d. Tình yêu thiên nhiên hoà quyện với tình yêu đất nước
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

IV. Luyện tập :
Câu 5: Bài thơ đã kết hợp miêu tả và biểu cảm như thế nào?
a. Cả 4 câu đều có sự đan xen giữa miêu tả và biểu cảm
b. Ba câu đầu miêu tả, câu cuối biểu cảm trực tiếp
c. Hai câu cuối biểu cảm trực tiếp, hai câu đầu biểu cảm qua miêu tả
d. Cả 3 đáp án đều sai
Bài tập 2: Tìm 1 số bài thơ, câu thơ của Bác Hồ viết về trăng hoặc cảnh thiên nhiên mà em biết.
TIẾT 45: CẢNH KHUYA
(HỒ CHÍ MINH)

Ngắm trăng
Trong tù không rượu cũng không hoa
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa nắm nhà thơ.
Đối nguyệt 
Ngoài song, trăng rọi đầy sân, 
Ánh trăng nhích bóng cây gần trước song. 
Việc quân, việc nước bàn xong, 
Gối khuya ngon giấc bên song trăng nhòm 
Tin thắng trận 
Trăng vào cửa sổ đòi thơ, 
Việc quân đang bận, xin chờ hôm sau, 
Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu, 
Ấy tin thắng trận Liên khu báo về. 
Dạ lãnh 
Đêm thu không đệm cũng không chăn, 
Gối quắp, lưng còng, ngủ chẳng an; 
Khóm chuối trăng soi càng thấy lạnh, 
Nhòm song, Bắc Đẩu đã nằm ngang 
Cảnh rừng Việt Bắc 
Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay, 
Vượn hót chim kêu suốt cả ngày, 
Khách đến thì mời ngô nếp nướng, 
Săn về thường chén thịt rừng quay, 
Non xanh, nước biếc tha hồ dạo, 
Rượu ngọt, chè tươi mặc sức say. 
Kháng chiến thành công ta trở lại, 
Trăng xưa, hạc cũ với xuân này. 
Hướng dẫn về nhà
1. Học thuộc lòng bài thơ “Cảnh khuya”.
2. Nắm chắc những nét khái quát về nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
3. Làm bài tập: Nêu cảm nghĩ của em về bài thơ “Cảnh khuya”.
4. Chuẩn bị cho bài Trả bài TLV số 2, bài kiểm tra Văn.

Chúc các em chăm ngoan học giỏi